Tăng tốc phát triển vùng chuyên canh tập trung, hướng tới nông nghiệp công nghệ cao bền vững

Vườn cà phê tại Lâm Đồng

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua, việc hình thành các vùng sản xuất chuyên canh và vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (CNC) đã đạt được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Toàn tỉnh hiện có 16 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được công nhận, trải rộng trên nhiều lĩnh vực sản xuất chủ lực như rau, hoa, cà phê, hồ tiêu, chè, cây ăn quả và lúa.

Trong đó, lĩnh vực cà phê chiếm quy mô lớn nhất với tổng diện tích 2.268,5 ha, bao gồm nhiều vùng sản xuất quy mô lớn như vùng cà phê tại xã Hòa Bắc (471,9 ha), Đinh Lạc (371,6 ha), hay các vùng mới được công nhận như Nam Bình ( nay là xã Đức An (450 ha) và Nâm Nung (340 ha). Đây là nền tảng quan trọng để phát triển chuỗi giá trị cà phê bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, các vùng hồ tiêu cũng đạt quy mô đáng kể với tổng diện tích 1.549,4 ha, tập trung chủ yếu tại khu vực Thuận Hạnh. Lĩnh vực chè có diện tích khoảng 900 ha, trong khi vùng lúa ứng dụng CNC đạt 538,77 ha, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đặc biệt, các vùng rau và hoa – thế mạnh truyền thống của Lâm Đồng – tiếp tục được duy trì và phát triển với diện tích lần lượt là 287 ha và 388,2 ha. Những vùng này chủ yếu tập trung tại khu vực Đà Lạt và Đơn Dương, nơi đã hình thành các mô hình sản xuất hiện đại, ứng dụng nhà kính, tưới tự động và giống cây trồng chất lượng cao.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn còn nhiều hạn chế. Sản xuất nông nghiệp tại nhiều địa phương vẫn mang tính nhỏ lẻ, manh mún; tình trạng xen canh còn phổ biến, chưa hình thành rõ nét các vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ tuy đã có nhưng còn yếu, chưa xây dựng được chuỗi giá trị khép kín. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao, chủ yếu mới dừng ở quy mô mô hình, chưa được nhân rộng.

Ngoài ra, hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất như điện, đường giao thông, thủy lợi, cơ sở sơ chế và bảo quản còn chưa đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển các vùng chuyên canh quy mô lớn. Đây là những “nút thắt” cần sớm được tháo gỡ để thúc đẩy quá trình hiện đại hóa nông nghiệp.

Trước thực tế đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị các địa phương tiến hành rà soát toàn diện hiện trạng các vùng sản xuất nông nghiệp. Nội dung rà soát bao gồm quy mô diện tích, đối tượng sản xuất chủ lực, mức độ tập trung, tình hình ứng dụng công nghệ, hiệu quả kinh tế cũng như những khó khăn, tồn tại. Trên cơ sở đó, các địa phương sẽ đề xuất phương án phát triển phù hợp với điều kiện thực tế.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục đầu tư nâng cấp 16 vùng nông nghiệp CNC hiện có, thông qua việc huy động nguồn lực từ ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác. Đồng thời, tỉnh cũng khuyến khích các địa phương chủ động đề xuất hình thành các vùng sản xuất mới có tiềm năng, đáp ứng tiêu chí theo quy định của Chính phủ.

Đáng chú ý, theo quy định hiện hành, một vùng trồng cây lâu năm muốn được công nhận phải có diện tích tối thiểu 10 ha và đảm bảo các tiêu chí về điều kiện sản xuất đồng nhất. Điều này đặt ra yêu cầu các địa phương cần đẩy mạnh tích tụ đất đai, tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, chuyên canh.

Song song với đó, việc cấp mã số vùng trồng cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và tính minh bạch của sản phẩm nông nghiệp.

Với định hướng rõ ràng và các giải pháp đồng bộ, Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vai trò là địa phương tiên phong trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao của cả nước. Việc xây dựng các vùng chuyên canh tập trung không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao thu nhập cho người dân.

Trong giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh đặt mục tiêu hình thành hệ thống vùng sản xuất hiện đại, quy mô lớn, gắn với chuỗi giá trị khép kín. Đây sẽ là nền tảng để nông nghiệp Lâm Đồng phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng và tiếp tục giữ vững vị thế là “thủ phủ” nông nghiệp công nghệ cao của Việt Nam./.