Cánh đồng lúa của gia đình chị Nguyễn Thị Tuyến tại khu dân cư Văn Ổ, phường An Sinh, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương.

Những ngày đầu tháng 6 oi ả, nóng nực, chúng tôi đến thăm gia đình anh Huang Chung Ping (SN 1962) và chị Nguyễn Thị Tuyến sinh sống tại khu dân cư Văn Ổ, phường An Sinh, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương (Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Vĩnh Thành Tín) được nghe những tâm sự, trải lòng về niềm đam mê trồng lúa tốt từ nhiều năm nay.

Theo tìm hiểu, anh Huang Chung Ping vốn là người gốc Đài Loan, từng làm cán bộ nhà nước. Sau khi nghỉ hưu đã sang Việt Nam sinh sống và đam mê với đồng ruộng, cây lúa ngót gần chục năm nay. Chia sẻ về cái duyên đến với đồng ruộng, người đàn ông mang nét mặt rắn rỏi, mái tóc hoa dâm nhớ lại, đầu tiên cũng không nghĩ là sẽ làm về nông nghiệp, nhưng khi về Việt Nam chơi thăm thì nhìn thấy bà con nông dân cứ đi cấy bằng tay. Những hình ảnh đấy cứ hiện lên trong đầu với nhiều câu hỏi là tại sao đến bây giờ rồi mà bà con vẫn còn dùng tay cấy lúa?.

Rồi anh Huang Chung Ping cho biết thêm, nhìn thấy hình ảnh bà con nông dân đi lấy bùn ở dưới mương lên để gieo mạ thì nảy lên suy nghĩ rằng sao vẫn còn lạc hậu như thế này. Mọi người cứ nghĩ là việc dùng bùn đen để gieo mạ là rất tốt nhưng người ta lại chưa nghĩ rằng, trong cái bùn đen đó có chứa rất nhiều mầm mống gây bệnh hại cho lúa.

Theo người đàn ông này, ở các nước như Nhật Bản, Đài Loan thì việc trồng lúa đòi hỏi kỹ thuật rất khắt khe, nhiều công đoạn phải chuẩn bị thật kỹ lưỡng. Như việc người ta gieo mạ, việc đầu tiên là phải chọn loại đất, khử trùng đất, rồi được phơi, ủ và bảo quản phải rất là sạch sẽ. Còn ở xứ ta thì người dân còn làm theo thói quen, chọn bùn đen, bùn bẩn ấy để gieo mạ.

Ông Đỗ Ngọc Thi, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam thăm quan và lắng nghe những chia sẻ về cái duyên trồng lúa tốt của gia đình chị Tuyến.

“Khâu chuẩn bị đất là vô cùng quan trọng. Sau khi lấy đất về thì còn phải phơi, ủ và trộn nhiều lần trải qua nhiều công đoạn. Đã chọn đất là phải đất sạch, lấy máy trộn nhiều lần, làm tơi xốp nó đi rồi mới xay nghiền, ủ tiếp khoảng 3 tháng. Sau đó sàng ra được cái đất sạch để không bị nhiễm bệnh. Tôi thấy, bà con nông dân ở địa phương thì hầu như chưa biết điều này”, anh Huang Chung Ping giãi bày.

Ngồi kế bên cạnh chồng, chị Nguyễn Thị Tuyến cho biết thêm, nhìn bà con nông dân cứ chăm sóc lúa theo cách của mình, không ai hướng dẫn, làm thủ công nhiều, máy móc thì không áp dụng vào sản xuất nên trong đầu hai vợ chồng nảy ra ý nghĩ rằng sẽ cố gắng làm gương để sau này biết đâu nó phát triển, giúp bà con thay đổi tư duy, thay đổi cách làm, canh tác nông nghiệp.

Chị Tuyến dẫn khách thăm quan mô hình trồng lúa của gia đình.

Chia sẻ với PV, chị Tuyến cho biết, trước đây chị vốn là con nhà nông nên việc làm nông nghiệp vốn không khó khăn gì. Sau đó, vì cuộc sống mưu sinh, chị đi xuất khẩu lao động sang xứ Đài Loan từ năm 2004, đến năm 2016 thì trở về quê hương.

“Thời gian tôi ở bên đó, nhìn người ta canh tác cấy lúa bằng máy hết rồi, nhanh lắm. Lúc đó trong đầu liền nảy sinh ý nghĩ là tại sao mình lại không làm cái này. Và thế là sau khi trở về quê hương, vợ chồng tôi bắt đầu khởi nghiệp từ cuối năm 2016, làm vụ đầu tiên là năm 2017 và cho đến tận bây giờ”, chị Tuyến nhớ lại.

Theo chị Tuyến, sau khi vợ chồng xác định rõ việc sẽ làm nông nghiệp thì việc đầu tiên là đi tìm hiểu về nguồn phân bón thích hợp. Lúc đó, bản thân chồng chị có nhiều bạn bè làm kỹ sư ở quê nhà nên được họ chia sẻ nhiều kinh nghiệm về nông nghiệp.

Anh Huang Chung Ping (áo đen) vốn là người Đài Loan, sau khi sang Việt Nam "trót yêu" nông nghiệp nên đã gắn bó với việc trồng lúa tốt gần 10 năm nay.

Ngoài ra, vợ chồng anh chị còn tìm gặp những “ông chủ” bên ấy chuyên buôn bán thiết bị về nông nghiệp. Rồi họ giới thiệu cho hai vợ chồng tìm các kỹ sư về ngành này để tìm tòi, học hỏi cách làm mạ như thế nào, chăm sóc ra làm sao, rồi thành phần trong mạ, trong cây lúa như thế nào?...Ủ tiếp 3 tháng cùng với phân hữu cơ vi sinh trong nhà có mái che hoặc phủ bạt. Sản xuất mạ khay đã giúp cho nông dân có được cây giống tốt mà còn tạo thu nhập hỗ trợ cho đam mê canh tác lúa của gia đình Huang Chung Ping.

Năm 2017, chị đã sử dụng phân gà trấu là loại dễ kiếm để bón lót, tuy nhiên sâu bệnh xuất hiện nhiều, canh tác rất vất vả vì còn thiếu kinh nghiệm, nhờ được hỗ trợ từ Đài Loan qua điện thoại nhiều lần nên đã đạt được năng suất ở mức độ trung bình. Anh Hoàng chia sẻ: ở Đài Loan phân gà chưa ủ hoai bị 3 điều cấm: cấm mua bán, cấm bón vào đất và cấm phơi để không làm hỏng đất và ảnh hưởng môi trường. Thấy bà con xung quanh dùng nhiều cả phân gà tươi và phân nở để bón lót không khuyên được họ cảm thấy rất áy náy vì như thế vừa ảnh hưởng đến đất canh tác và lịa phải dùng thuốc bảo vệ thực vật nhiều hơn.

Từ năm 2018 chị Tuyến đã sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh được Công ty Cổ phần Đầu tư Tiến Đông sản xuất tại Cụm Công nghiệp Hoàng Xá, huyện Thanh Thủy tỉnh Phú Thọ theo công nghệ của Mỹ và được chuyển giao qua công ty Bioway organic Đài Loan cho canh tác lúa TBR225 và các cây trồng khác. Việc sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh Tiến Đông cùng phân bón NPK thích hợp giúp cho mạ cứng cây, rễ phát triển tốt. Cây lúa phát triển khỏe ít sâu bệnh, chỉ phun phòng 2 lần/ vụ và chưa bị bênh đạo ôn lần nào kể từ 2018, giúp gia đình chị Tuyến duy trì năng suất, chất lượng giảm được các nguy cơ về dư lượng kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật trong hạt gạo thành phẩm.

Lúa được thu hoạch khi đã chín đều, gặt đến đâu được sấy ngay đến đó và được bảo quản ở nhiệt độ thấp ổn định, giúp cho gạo giữ hương vị tự nhiên.

Chỉ tay về phía cánh đồng rặt màu vàng óng, anh Huang Chung Ping chia sẻ thêm, cấy làm sao không được sát bờ, đảm bảo khoảng cách 50 phân cách bờ cỏ để tránh việc sâu hại từ bờ lan xuống ruộng lúa. Nếu như làm chuẩn chỉ cả về mặt nguồn nước, việc tưới tiêu có hệ thống lọc để cho nước sạch thì sẽ đem lại hiệu quả tốt hơn.

“Ban đầu, nhà tôi chỉ cấy khoảng 1- 2ha lúa để phục vụ cho việc kinh doanh nho nhỏ của gia đình thôi, chứ chưa nghĩ đến việc bán ra thị trường bên ngoài tỉnh. Một cơ duyên nữa là chúng tôi không hề quảng cáo về sản phẩm gạo của nhà mình nhưng nhiều khách từ các nơi cứ tự nhiên tìm đến để mua thôi...”, chị Tuyến vui vẻ nói.

Hiện tại, gia đình chị Tuyến đang trồng lúa với quy mô diện tích thường xuyên khoảng 7ha, sản lượng đạt khoảng 70 - 80 tấn thóc/năm. Sản phẩm gạo Hương Thơm Kinh Môn của Công ty TNHH Thương mại Vĩnh Thành Tín hiện đã được đăng ký thương hiệu, đóng bao bì sạch đẹp.

Điều trăn trở nhất với gia đình chị lúc này là muốn hướng dẫn bà con nông dân cùng làm mô hình này theo một chuỗi liên kết, tạo vùng sản xuất. Bên cạnh đó, công ty cũng mong muốn chính quyền địa phương hỗ trợ để mô hình này ngày càng phát triển sâu rộng hơn, góp phần thúc đẩy nền kinh tế, thay đổi tư duy canh tác nông nghiệp tại đây.

Anh Huang Chung Ping cho biết, tại các thị trường nước ngoài như Nhật Bản, Trung Quốc hiện nay đang rất là thiếu gạo đảm bảo tiêu chuẩn. Nhiều đơn vị tìm đến tận công ty của anh chị để đặt hàng với số lượng lớn nhưng công ty không đủ cung cấp được vì quy mô còn nhỏ quá.

Chị Tuyến cho biết thêm, đã 5 năm nay, năm nào công ty cũng mang sản phẩm đi để kiểm định, phân tích hàm lượng dinh dưỡng trong gạo. Giá trị cốt lõi là chất lượng sản phẩm gạo tốt, tiếng lành đồn xa, nhiều đại lý ở các tỉnh lân cận liên hệ đến công ty để mua với số lượng lớn, bán cho người dân khiến anh chị vừa mừng vừa lo. Mừng vì gạo ngon, sạch đến tận tay với người tiêu dùng, lại lo vì sợ không đủ cung cấp cho đối tác.

Chỉ còn ít ngày nữa, những “hạt vàng” óng ả, nặng trĩu bông trên cánh đồng kia sẽ cho thu hoạch, hứa hẹn một mùa bội thu với gia đình người nông dân này.