ASEAN tăng tốc đàm phán thuế quan với Hoa Kỳ, Việt Nam và Indonesia vượt qua Thái Lan

Đậu tương - tiêu điểm "drama" giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc nay đã vững vàng hơn khi Indonesia cam kết số lượng mua vào từ đối tác bên kia bán cầu

Các quốc gia ASEAN đang đẩy nhanh tiến trình thương lượng với Hoa Kỳ sau khi Washington áp dụng chính sách thuế quan đối ứng đối với nhiều đối tác thương mại. Theo các nguồn tin thương mại, Indonesia và Việt Nam đã đạt được những bước tiến quan trọng, trong khi Thái Lan vẫn chưa có kết quả cụ thể.

Indonesia là quốc gia đạt đột phá rõ ràng nhất khi doanh nghiệp hai nước ký 11 thỏa thuận thương mại và đầu tư với tổng giá trị 38,4 tỷ USD. Các thỏa thuận này bao phủ nhiều lĩnh vực như năng lượng, khai khoáng, nông nghiệp, dệt may, công nghệ và bán dẫn. Trong lĩnh vực nông nghiệp, Indonesia cam kết mua 1 triệu tấn đậu tương (một trong những ngành trọng điểm của xứ cờ hoa), 1,6 triệu tấn ngô và 93.000 tấn bông từ Hoa Kỳ. Ngoài ra, nước này dự kiến nhập 1 triệu tấn lúa mì trong năm 2026 và có thể tăng lên 5 triệu tấn vào năm 2030. Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ ASEAN ước tính giá trị riêng các hợp đồng nông sản đã lên tới hơn 2 tỷ USD. Theo số liệu thương mại, Indonesia hiện nhập khẩu khoảng 3 tỷ USD nông sản Hoa Kỳ mỗi năm và được xem là thị trường lớn thứ 11 của hàng nông nghiệp Mỹ. Tổng thống Prabowo Subianto cho biết các thỏa thuận mới nhằm hỗ trợ nâng cấp công nghiệp trong nước và giảm thặng dư thương mại với Hoa Kỳ.

Song song với Indonesia, Việt Nam cũng đạt tiến triển đáng chú ý khi ba hãng hàng không công bố các hợp đồng mua tới 90 máy bay Boeing với tổng giá trị khoảng 30 tỷ USD. Trong đó, Vietnam Airlines ký hợp đồng trị giá 8,1 tỷ USD để mua 50 máy bay Boeing 737-8, dự kiến bàn giao giai đoạn 2030 đến 2032. Ngoài lĩnh vực hàng không, các thỏa thuận hợp tác Việt Nam Hoa Kỳ được ghi nhận đạt giá trị khoảng 37,2 tỷ USD, trải rộng từ khoa học công nghệ, chuyển đổi số đến y tế, đây được xem là một phần của tiến trình thương lượng thỏa thuận thương mại và đầu tư giữa hai nước. Bên cạnh đó, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường trọng điểm của Việt Nam trong xuất khẩu nông-thuỷ sản và thực phẩm sơ chế.

Hoa Kỳ giữ vững vị trí thị trường số một của ngành nông-thuỷ sản Việt Nam với giá trị khoảng 10 tỷ USD năm 2024

Trong khi đó, Thái Lan vẫn đang tiếp tục đàm phán và chưa đạt kết luận toàn diện. Bộ Thương mại Thái Lan cho biết nhiều nội dung còn khác biệt, đặc biệt liên quan đến thuế nông sản và các biện pháp phi thuế quan như tiêu chuẩn, kiểm định và chứng nhận hàng hóa. Các cuộc trao đổi kỹ thuật đã diễn ra từ 2 đến 3 vòng nhưng chưa đạt thỏa thuận cuối cùng. Giới chức Thái Lan cho biết Hoa Kỳ kỳ vọng nước này sớm hoàn tất việc thành lập chính phủ mới để có thể đưa ra các quyết định ở cấp chính sách. Bangkok đặt mục tiêu hoàn tất đàm phán vào tháng 7, đồng thời tìm kiếm các danh mục hàng hóa được miễn thuế đối ứng nhằm bảo vệ xuất khẩu.

Thái Lan vẫn đang loay hoay trong quá trình đàm phán thương mại với Hoa Kỳ, dù là đồng minh lâu năm trên bàn cờ địa chính trị khu vực

Các chuyên gia nhận định, làn sóng đàm phán hiện nay phản ánh nỗ lực của các nền kinh tế ASEAN trong việc thích ứng với môi trường thương mại toàn cầu mới, nơi các thỏa thuận song phương ngày càng đóng vai trò then chốt. Những cam kết mua hàng quy mô lớn cũng cho thấy xu hướng sử dụng thương mại như công cụ cân bằng quan hệ kinh tế và giảm căng thẳng thuế quan giữa các quốc gia.