Xuất khẩu nông sản: "Bệ phóng" nâng cao giá trị và mở rộng thị trường

Nhu cầu về nguồn nguyên liệu để chế biến chanh dây rất lớn, là cơ hội để nông dân mở rộng diện tích.

Theo thống kê, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Gia Lai đạt khoảng 3,44 tỷ USD, vượt gần 19,7% so với kế hoạch và tăng 14,7% so với năm 2024. Trong đó, nhóm hàng nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với các mặt hàng như cà phê, chuối, chanh dây, mì, gạo…, khẳng định vị thế trung tâm của nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Điểm nổi bật trong cơ cấu xuất khẩu nông sản hiện nay là tỷ lệ ngày càng cao các sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ (Organic). Toàn tỉnh hiện có khoảng 977 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó gần 50% diện tích cây trồng đã áp dụng các tiêu chuẩn canh tác bền vững. Đây được xem là lợi thế lớn để Gia Lai đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Bên cạnh yếu tố giá, nhiều doanh nghiệp đã chuyển mạnh sang mô hình sản xuất cà phê bền vững, giảm phát thải, tăng tỷ lệ cà phê chế biến sâu và cà phê đạt chứng nhận hữu cơ. Việc gắn vùng nguyên liệu với tiêu chuẩn xanh không chỉ nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn giúp cà phê Gia Lai từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Vùng nguyên liệu cà phê, hồ tiêu rộng lớn.

Song song với cà phê, nhóm ngành hàng trái cây đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới, đặc biệt là chanh dây và chuối. Gia Lai hiện dẫn đầu khu vực Tây Nguyên về diện tích chanh dây với khoảng 5.650 ha. Nhiều vùng trồng đã được cấp mã số, áp dụng quy trình canh tác an toàn, hướng tới hữu cơ để phục vụ xuất khẩu sang EU và Bắc Mỹ. Theo đại diện một số doanh nghiệp, chanh dây tím của Việt Nam đang có lợi thế lớn khi các vùng trồng truyền thống tại Nam Mỹ chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu và dịch bệnh.

Mặt hàng chuối cũng ghi nhận sự dịch chuyển rõ nét sang sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã đầu tư vùng trồng chuối GlobalGAP, từng bước thử nghiệm mô hình canh tác hữu cơ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao từ các thị trường châu Á và Trung Đông.

Năm 2026 Các thị trường chuối xuất đi Singapore, Malaysia và khu vực Trung Đông.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc phát triển nông nghiệp và sản xuất theo tiêu chuẩn không chỉ giúp nâng cao chất lượng nông sản mà còn tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi giá trị. Đây là hướng đi tất yếu để Gia Lai khai thác hiệu quả lợi thế vùng nguyên liệu, thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo nền tảng cho xuất khẩu nông sản bứt phá trong năm 2026 và những năm tiếp theo.