Vương quốc Anh: Khánh thành trang trại côn trùng thương mại đầu tiên

Doanh nghiệp này không khởi nguồn từ phòng thí nghiệm, mà bắt đầu từ những cuộc thảo luận về nông nghiệp bền vững. Vài năm trước, William Fairman và Julian Knight đã gặp nhau tại một trận đấu bóng bầu dục trẻ em ở Câu lạc bộ Rugby Grantham và cùng bàn luận về những hướng đi mới cho nông nghiệp. Họ nhận ra rằng các hệ thống canh tác truyền thống đang sử dụng tài nguyên kém hiệu quả, phát thải lượng carbon lớn, và đặc biệt là các phương pháp xử lý chất thải thực phẩm hiện tại chưa tối ưu.

Chỉ trong hai năm, ý tưởng này đã được hiện thực hóa nhanh chóng. Fairman Knight and Sons đã xây dựng một trang trại nuôi côn trùng theo mô hình thẳng đứng (vertical farming) ở ngoại ô Holbeach. Hiện tại, trang trại đã bắt đầu sản xuất những lô protein côn trùng đầu tiên, chủ yếu cung cấp cho thị trường thức ăn chăn nuôi và thú cưng, đồng thời phát triển phân bón (thay thế than bùn) và các sản phẩm dầu sinh học.

"Trái tim" của hệ thống này là loài ruồi lính đen. Trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ, loài côn trùng này tiêu thụ rau, củ, quả và phụ phẩm từ quá trình sản xuất bia của các trang trại, nhà máy địa phương. Qua đó, chúng biến chất thải hữu cơ – thứ lẽ ra sẽ phân hủy và phát sinh khí metan – thành các nguồn tài nguyên tái tạo.

Ông Julian Knight – cựu chuyên gia tài chính môi trường, và ông William Fairman – nông dân chăn nuôi gia súc với hơn 20 năm kinh nghiệm, đều tin rằng việc phụ thuộc vào nguồn đậu nành nhập khẩu xuyên lục địa để làm protein là không bền vững, cả về chi phí môi trường lẫn sự ổn định của chuỗi cung ứng.

Khối lượng chất thải thực phẩm trong hệ thống nông nghiệp Vương quốc Anh hiện rất lớn. Theo nghiên cứu năm 2021 của Quỹ quốc tế Bảo vệ thiên nhiên (WWF), khoảng 3,3 triệu tấn thực phẩm bị lãng phí hàng năm tại các trang trại ở Anh. Trong đó, gần 2,9 triệu tấn vẫn có thể ăn được nhưng không thể đưa ra thị trường do không đạt tiêu chuẩn về kích thước hoặc ngoại quan. Chất thải thực phẩm chiếm khoảng 10% tổng lượng khí thải nhà kính toàn cầu.

Ở cấp độ địa phương, loại chất thải này thường bị chôn lấp hoặc đưa đến các cơ sở xử lý yếm khí (biogas). Ông Julian Knight từng chứng kiến một lô chất thải thực phẩm tồn dư từ Lincolnshire phải mất hai tuần và qua nhiều khâu vận chuyển mới đến được bãi chôn lấp ở Somerset. Chính vì vậy, Fairman Knight and Sons quyết định thiết lập một hệ thống khép kín ngay tại địa phương. Phụ phẩm từ các công ty như TH Clements, Worldwide Fruit và Marcus J Palmer được chuyển trực tiếp đến nhà máy Holbeach để xử lý, tạo thành một mạng lưới tái chế khu vực.

Bà Erika Knight, Giám đốc công ty, người phụ trách thương hiệu bán lẻ Dầu sinh học kháng khuẩn và quản lý nhân sự, nhấn mạnh rằng hầu hết các sản phẩm đầu ra từ quá trình chuyển hóa sinh học nhờ côn trùng đều mang lại giá trị sử dụng cao hơn so với nguyên liệu đầu vào.

Hiện nay, protein côn trùng của công ty đã thâm nhập vào chuỗi cung ứng của một số nhà sản xuất thức ăn cho thú cưng lớn, bao gồm cả Wilson's. Phân côn trùng (frass) được sử dụng để phát triển Mouche Bouche – một loại phân bón có khả năng thay thế than bùn; trong khi dầu sinh học được ứng dụng trong các sản phẩm chăm sóc da và thức ăn bổ sung dinh dưỡng cho vật nuôi non.

Trong bối cảnh Vương quốc Anh lên kế hoạch hạn chế sử dụng than bùn vào năm 2027, những sản phẩm thay thế này được xem là giải pháp bổ sung đầy tiềm năng. So với than bùn, phân côn trùng giàu chitin và nhiều dưỡng chất khác, giúp cải thiện đáng kể khả năng kháng bệnh của cây trồng.

Hiện tại, trang trại của Fairman Knight and Sons có diện tích khoảng 120.000 feet vuông (hơn 11.000 m²), trở thành một trong những cơ sở nuôi côn trùng lớn nhất tại Anh. Ước tính mỗi năm, cơ sở này gián tiếp giúp cắt giảm khoảng 30.000 tấn khí thải nhà kính quy đổi (CO2e).

Theo ban lãnh đạo công ty, năm 2027 sẽ không chỉ là cột mốc thay đổi chính sách mà còn là năm bản lề quyết định liệu ngành nuôi côn trùng có thể vươn lên trở thành xu hướng chủ đạo của thị trường hay không.