Vững vàng nơi tuyến đầu Tổ quốc - Kỳ cuối: Biên cương sâu nặng nghĩa tình

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Quang Long, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng giúp đồng bào khu vực biên giới thu hoạch ngô.

Thắm tình quân dân nơi biên giới

Rời Đồn Biên phòng Quang Long để đến xóm sát biên Kiểng Phặc, xã Quang Long cách Đồn 12 km. Xe ô tô chở chúng tôi chạy trên con đường bê tông dọc vành đai biên giới, có lúc xe chạy qua những quãng đường tựa dải lụa mềm mại uốn lượn theo chân núi đá xen núi đất trập trùng, có lúc lại gằn máy trườn qua những khe núi đá gập gềnh, chênh vênh dựng thành, dựng vách. Hai bên đường, núi đá sừng sững mà cây vẫn mọc. Cây mọc um tùm thành những cánh rừng rậm rạp, thảm một màu tươi xanh mướt mát, tiềm tàng một sức sống dồi dào, mãnh liệt. Trên đường đi, Đại uý, Chính trị viên phó Đồn Nông Minh Thảo và Thiếu tá Lương Văn Cường, Đội trưởng Độ vận động quần chúng Đồn Biên phòng Quang Long vui chuyện chia sẻ với tôi nhiều việc làm hiệu quả mà cán bộ, chiến sỹ của Đồn đã giúp đồng bào khu vực biên giới tạo dựng sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững.

Ngẫm câu chuyện mà Đại uý Nông Minh Thảo chia sẻ dọc đường đi với những gì tôi quan sát và cảm nghĩ khi thấy anh xuất hiện trong bộ quân phục chỉnh chu lúc đón tiếp tôi ở đơn vị. Anh có dáng người thanh mảnh, nước da trắng, có phong thái của một thư sinh hơn là một sỹ quan quân đội, khiêm nhường, từ tốn, điềm đạm. Nhưng sau vẻ ngoài nho nhã ấy lại toát lên một tính cách mạnh mẽ, một ý chí kiên định, tự tin, quyết đoán qua từng cử chỉ, hành động dứt khoát, ánh nhìn điềm tĩnh ấm áp và lời nói rành mạch, rõ ràng, am hiểu, thân thiện.

Đến xóm Kiểng Phặc, Đại uý Nông Minh Thảo cùng cán bộ Tổ công tác biên phòng Kiểng Phặc đưa tôi đến thăm bà Hoàng Thị Hữu, Bí thư Chi bộ, người có uy tín của xóm. Trong căn nhà 3 gian xây kiên cố, đồ đạc đơn sơ, nhưng trên tường có hàng chục giấy khen, bằng khen của bà được các cấp, các ngành từ địa phương đến Trung ương khen thưởng được bà treo ngay ngắn ở vị trí trang trọng. Bà Hữu cho biết, xóm sát biên Kiểng Phặc có địa hình phức tạp, bị chia cắt bởi bốn bề núi đá, đời sống của đồng bào còn rất nhiều khó khăn, đất canh tác khô cằn “đá nhiều hơn đất”, nguồn nước khan hiếm, nhất là mùa khô hạn, sản xuất phụ thuộc vào thiên nhiên. Khó khăn nhất của xóm hiện nay là chưa có điện thắp sáng, sóng điện thoại không ổn định. Xóm có 18 hộ, 74 nhân khẩu, sống rải rác quanh chân núi đá, trong đó có 3 hộ cận nghèo còn lại 15 hộ vẫn thuộc diện nghèo. Năm 2024, xóm có 5 hộ được Nhà nước hỗ trợ mỗi hộ 5 con dê theo Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo nhanh và bền vững và 2 hộ được hỗ trợ kinh phí xây mới nhà ở theo Chương trình xoá nhà tạm, nhà dột nát. Đến nay, xóm không còn nhà tạm, nhà dột nát.

Bà Hữu lại tiếp lời “Mặc dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng được bộ đội biên phòng thường xuyên tuyên truyền, vận động, giúp đồng bào lao động sản xuất, xoá nhà tạm, nhà dột nát, hỗ trợ thực hiện các mô hình trồng trọt, chăn nuôi, nên đời sống của đồng bào trong xóm đã được cải thiện đáng kế. Đồng bào trong xóm tin yêu, coi bộ đội biên phòng như người thân trong gia đình, cùng bảo nhau chấp hành chủ trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia cùng bộ đội biên phòng giữ gìn an ninh trật tự xóm bản và quản lý, bảo vệ vững chắc đường biên, mốc quốc giới”.

Cán bộ Đồn Biên phòng Quang Long, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng trao quà cho bà Nông Thị Cánh, xóm Bản Khau, xã Hạ Lang (Cao Bằng) là mẹ liệt sỹ được Đồn nhận phụng dưỡng. Ảnh Quốc Sơn.

Đại uý Nông Minh Thảo cho biết, bà Hoàng Thị Hữu, Bí thư Chi bộ xóm Kiểng Phặc luôn nêu cao vai trò lãnh đạo chi bộ, một người có uy tín trong đồng bào dân tộc tiêu biểu rất nhiệt tình, có trách nhiệm cùng bộ đội biên phòng tuyên truyền, vận động đồng bào trong xóm thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, pháp luật về quản lý, bảo vệ biên giới. Tích cực vận đồng đồng bào cùng đoàn kết, giúp nhau phát triển kinh tế, sát cánh cùng bộ đội biên phòng quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

“Với nhiều thành tích xuất sắc, bà Hữu, Bí thư Chi bộ xóm Kiểng Phặc đã được các cấp, ngành tặng nhiều giấy khen, bằng khen. Điển hình, năm 2023 được Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc và Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng tặng Bằng khen “Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số” và được Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng tặng Kỷ niêm chương “Vì chủ quyền an ninh biên giới quốc gia”. Tại Chương trình “Điểm tựa bản làng lần thứ II, năm 2024”, bà Hữu là một trong 200 người có uy tín tiêu biểu toàn quốc được Tôn vinh “Người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới, hải đảo” do Tạp chí Cộng sản phối hợp với Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức”. Đại uý Nông Minh Thảo cho biết thêm.

Khi chúng tôi chuẩn bị rời Kiểng Phặc, bà Hữu mang nải chuối chín ra tận xe nói với chúng tôi “Gửi cho các chú biên phòng”. Câu nói của bà Hữu bình dị tựa món quà cũng rất bình dị mà bà “gửi cho các chú biên phòng” làm tôi trào dâng cảm xúc khó nói thành lời. Và tôi thấu hiểu trong câu nói mộc mạc đó, với món quà bình dị đó, nó chứa đựng tất cả nghĩa tình sâu nặng, ấm áp mà đồng bào nơi biên giới luôn dành cho cán bộ, chiến sỹ biên phòng, những người lính manh quân hàm xanh đang ngày đêm vượt gian lao, sẵn sàng hy sinh tình cảm cá nhân để bảo vệ sự bình yên của nhân dân, để kiến tạo một tương lai tươi sáng nơi tuyến đầu Tổ quốc.

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Quang Long, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng giúp đồng bào xoá nhà tạm, nhà dột nát.

Cùng đồng bào tạo dựng sinh kế bền vững

Đồn Biên phòng Quang Long được giao quản lý, bảo vệ địa bàn 2 xã Quang Long, Hạ Lang, với 22 xóm hành chính, trong đó có 9 xóm sát biên, chiều dài biên giới 22,598 km. Địa bàn Đồn quản lý có địa hình phức tạp, bị chia cắt bởi núi đá cao xen với núi đất, giao thông đi lại khó khăn. Những xóm sát biên, các hộ đồng bào sinh sống rải rác, dân trí không đồng đều, trình độ canh tác cũng như việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi còn nhiều hạn chế, thêm vào đó đất canh tác ít, sản xuất phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên, tỷ lệ hộ nghèo còn cao…

Với phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, những năm qua, bằng cả tình cảm và trách nhiệm, cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Quang Long đã không quản ngại vất vả, vượt mọi gian khó, với những bước chân không ngơi nghỉ in dấu khắp các xóm bản biên giới kiên trì, bền bỉ tuyên truyền, vận động đồng bào tích cực lao động sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện và tập quán địa phương. Đồng thời triển khai thực hiện nhiều chương trình, mô hình, phong trào và huy động nguồn lực giúp đồng bào khu vực biên giới phát triển kinh tế, ổn định đời sống, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới hiệu quả.

Đơn cử Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản năm 2025” và Chương trình " Tháng Ba biên giới”, Đồn phối hợp với ngành y tế Cao Bằng, chính quyền địa phương tổ chức khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho 162 người dân, tặng 264 xuất quà, 400 áo ấm cho thân nhân liệt sỹ, gia đình chính sách, người có công với cách mạng, các bí thư, trưởng xóm, người có uy tín, học sinh trên địa bàn biên giới với tổng số tiền 187 triệu đồng. Bên cạnh đó, Đồn thường xuyên quan tâm chăm nom, tri ân 3 thân nhân liệt sỹ được Đồn nhận phụng dưỡng.

Cán bộ Quân y Đồn Biên phòng Quang Long, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng thăm khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho thân nhân liệt sỹ được Đồn nhận phụng dưỡng. Ảnh Quốc Sơn.

Bà Nông Thị Cánh, 94 tuổi, xóm Bản Khau, xã Hạ Lang là mẹ liệt sỹ Nông Văn Hiếm hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, được Đồn nhận phụng dưỡng từ năm 2014, xúc động nói “Được bộ đội biên phòng quan tâm khám bệnh, cấp thuốc, chỉ dẫn tỉ mỉ cách giữ gìn sức khoẻ và được bộ đội thường xuyên đến tặng quà, giúp gia đình lao động sản xuất, bà cảm ơn bộ đội biên phòng nhiều lắm”.

“Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Quang Long không chỉ quan tâm chăm lo, tri ân các gia đình chính sách, người có công với cách mạng, hỗ trợ các hộ đồng bào có hoàn cảnh khó khăn, mà thường xuyên vận động đồng bào chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, giúp đồng bào thực hiện các mô hình phát triển kinh tế, hỗ trợ hàng trăm ngày công xoá nhà tạm, nhà dột nát, di dời chuồng trại gia súc ra khỏi gầm sàn nhà ở… Những việc làm của bộ đội biên phòng rất thiết thực đã giúp đồng bào phát triển sinh kế ổn định”. Ông Nông Văn Phú, Trưởng ban Mặt trận xóm Bản Khau, xã Hạ Lang vui vẻ cho hay.

Tích cực triển khai Chương trình “Nâng bước em đến trường – Con nuôi đồn biên phòng” và Mô hình “Thắp sáng vùng biên” với tổng số tiền gần 50 triệu đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, thì mô hình “Giúp dân thoát nghèo bền vững” và Chương trình “ Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” cũng được cán bộ, chiến sỹ Đồn triển khai thực hiện hiệu quả như một điểm sáng trong hỗ trợ đồng báo phát triển kinh tré, xã hội khu vực biên giới. Là hộ nghèo của xóm Bản Đâư, xã Hạ Lang, đầu năm 2025, gia đình bà Nông Thị Lý được Đồn Biên phòng Quang Long trao tặng 2 con lợn nái trị giá 5 triệu đồng cùng 3 triệu đồng tiền mặt giúp gia đình xây dựng, sửa chữa chuồng trại. Bằng sự hỗ trợ thiết thực cả vật chất và nhiều ngày công lao động, cán bộ, chiến sỹ Đồn đã giúp gia đình bà Lý chủ động mở rộng quy mô chăn nuôi, phát triển sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

“Được bộ đội biên phòng hỗ trợ lợn nái, giúp cả tiền mặt để xây dựng, sửa chữa chuồng trại chăn nuôi, đến nay 2 con lợn nái đã chuẩn bị sinh sản, cả nhà rất phấn khởi. Hiện gia đình đã nuôi được 3 lợn nái, trong đó có 1 nài vừa đẻ được chục lợn con và mỗi năm gia đình nuôi 2 lứa lợn thịt, mỗi lứa nuôi 6 - 7 con, xuất chuồng hơn 1 tấn thịt hơi, gia đình còn nuôi được 4 con trâu. Từ chăn nuôi và trồng trọt gia đình đã có nguồn thu nhập ổn định, đời sống dần được nâng cao. Cảm ơn bộ đội biên phòng đã trao cho gia đình nguồn lực để phát triển kinh tế, cho gia đình cơ hội vươn lên thoát nghèo”. Bà Lý bồi hồi nói.

Gia đình bà Nông Thị Lý, xóm Bản Đâư, xã Hạ Lang được Đồn Biên phòng Quang Long, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng hỗ trợ lợn nái, giúp gia đình phát triển sản xuất, từng bước thoát nghèo bền vững. Ảnh Quốc Sơn.

Đồn Biên phòng Quang Long còn chú trọng phối hợp với cấp uỷ, chính quyền địa phương củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động hệ thống chính trị ở cơ sở. Phân công đảng viên giúp đỡ các hộ gia đình hoàn cảnh khó khăn phát triển kinh tế. Cán bộ biên phòng tăng cường xã tích cực tham mưu với cấp uỷ, chính quyền địa phương triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội, giảm nghèo bền vững ở khu vực biên giới. Tham gia củng cố các tổ chức đoàn thể, các bí thư chi bộ, trưởng xóm, người có uy tín tại các xóm biên giới, góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng và chất lượng hoạt động các tổ chức đoàn thể ở cơ sở.

“Chi bộ xóm Kiểng Phặc có 9 đảng viên, trong đó có 3 đảng viên xã Quang Long, 1 đảng viên Đồn Biên phòng Quang Long tham gia sinh hoạt tạm thời cùng Chi bộ. Được các đảng viên của xã và Đồn biên phòng giúp đỡ, Chi bộ luôn đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động, phát huy vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong lãnh đạo nhân dân phát triển sản xuất, giảm nghèo, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện chính sách đoàn kết dân tộc, cùng bộ đội biên phòng giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ đường biên, mốc quốc giới và xây dựng khu vực biên giới vững mạnh”. Bí thư Chi bộ xóm Kiểng Phặc Hoàng Thị Hữu cho biết.

“Đồn Biên phòng Quang Long triển khai đồng bộ hiệu quả công tác vận động quần chúng bằng những việc làm cụ thể từ các chương trình, mô hình, phong trào phát triển kinh tế, xã hội khu vực biên giới sát thực đã góp phần giúp đồng bào phát triển sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững, củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng. Tăng cường khối đoàn kết toàn dân tộc, gắn kết nghĩa tình quân dân nơi biên giới, xây dựng “Thế trận lòng dân – Thế trận biên phòng toàn dân vững chắc”, tạo sức mạnh tổng hợp bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia”. Đại uý Nông Minh Thảo khẳng định.