Dòng người hành hương đông kín lối lên Đền Hùng dịp Giỗ Tổ, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và tinh thần hướng về tổ tiên của người Việt.

Được nhắc đến như miền đất cội nguồn, Phú Thọ sở hữu hệ thống di sản phong phú với hàng trăm lễ hội truyền thống được duy trì hằng năm. Mùa xuân, từ tháng Giêng đến hết tháng Ba âm lịch, không gian lễ hội trải dài khắp các làng quê, bản mường. Phần nghi lễ thường được tổ chức trang trọng, tái hiện các tích xưa, thể hiện đời sống tín ngưỡng lâu đời của cư dân bản địa.

Xen kẽ là phần hội với trò chơi dân gian, hoạt động thể thao, văn nghệ quần chúng, tạo nên bầu không khí tươi vui, gắn kết cộng đồng, chính sự hòa quyện giữa yếu tố linh thiêng và đời sống dân gian đã làm nên sắc thái riêng cho mùa lễ hội nơi đây.

Trong hệ thống lễ hội đó, nổi bật hơn cả là Giỗ Tổ Hùng Vương tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng. Đây là dịp để đồng bào cả nước hướng về các Vua Hùng những bậc tiền nhân có công dựng nước. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã trở thành một phần trong đời sống tinh thần của người Việt, kết tinh đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ. Vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, hàng triệu lượt người đổ về dâng hương tưởng niệm. Tuy nhiên, không đợi đến chính hội, ngay từ những ngày đầu năm mới, dòng người từ khắp mọi miền đã tìm về núi Nghĩa Lĩnh với tâm thế thành kính.

Quần thể di tích Đền Hùng gồm nhiều công trình như đền, lăng, chùa được xây dựng, tu bổ qua các thời kỳ, tạo nên tổng thể hài hòa giữa kiến trúc và cảnh quan tự nhiên. Những bậc đá rêu phong, tán cây cổ thụ và làn khói hương bảng lảng khiến không gian nơi đây luôn gợi cảm giác linh thiêng, trầm mặc. Không chỉ người dân trong nước, nhiều du khách quốc tế cũng lựa chọn ghé thăm để tìm hiểu về lịch sử hình thành nhà nước Văn Lang và truyền thống thờ cúng tổ tiên của người Việt.

Không gian Lễ Khai hạ của đồng bào Mường được tổ chức trang trọng, tái hiện nhiều nghi thức truyền thống và hoạt động văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo người dân, du khách tham dự.

Mùa xuân ở Phú Thọ còn rộn ràng bởi nhiều lễ hội đặc sắc khác như lễ hội Trò Trám, lễ hội đình Hùng Lô hay các sinh hoạt văn hóa của đồng bào Mường, Dao, Thái. Trong đó, lễ Khai hạ của người Mường còn gọi là lễ xuống đồng cùng nhiều nghi thức khác thể hiện ước vọng về một mùa màng thuận lợi, cuộc sống ấm no. Đây không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là dịp cộng đồng gặp gỡ, trao truyền giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh không gian lễ hội, Phú Thọ còn gây ấn tượng bởi hệ sinh thái du lịch đa dạng. Du khách có thể khám phá vẻ hoang sơ của Vườn quốc gia Xuân Sơn, chiêm ngưỡng những đồi chè xanh mướt ở Long Cốc, trải nghiệm du lịch cộng đồng tại các bản làng dân tộc thiểu số hoặc nghỉ dưỡng tại các khu nước khoáng nóng ở Thanh Thủy. Với khoảng cách không xa Hà Nội, việc di chuyển thuận tiện càng khiến vùng đất này trở thành lựa chọn phù hợp cho những chuyến đi ngắn ngày đầu năm.

Mỗi độ xuân về, tục xin chữ đầu năm lại được tổ chức trang trọng tại khu di tích, trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống, thu hút đông đảo du khách thập phương tìm đến gửi gắm ước nguyện về một năm mới an lành, thuận lợi.

Những ngày đầu xuân, khu di tích càng thêm phần nhộn nhịp với tục xin chữ đầu năm một nét đẹp văn hóa lâu đời. Dưới mái hiên cổ kính, các ông đồ trong tà áo dài truyền thống cẩn trọng đặt bút, gửi gắm ước vọng tốt lành cho năm mới. Người xin chữ không chỉ mong một năm thuận lợi, hanh thông mà còn trân trọng giá trị tinh thần ẩn chứa trong từng nét mực. Giữa không gian linh thiêng của Đất Tổ, hình ảnh ấy tạo nên điểm nhấn dung dị mà sâu lắng, góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm du xuân của du khách.

Giữa nhịp sống hiện đại nhiều bộn bề, không ít người vẫn chọn hành trình du xuân về chốn linh thiêng của dân tộc.

Từ những bậc đá rêu phong đến từng nếp đền cổ kính, từ làn khói hương trầm đến nét chữ đầu năm mềm mại, tất cả hòa quyện tạo nên một hành trình vừa thiêng liêng vừa gần gũi. Đó không chỉ là chuyến tham quan thắng tích, mà còn là dịp để mỗi người tìm về cội nguồn, bồi đắp thêm niềm tin và động lực cho chặng đường phía trước

Có thể nói, hành trình về Phú Thọ mỗi độ xuân sang không chỉ đơn thuần là một chuyến tham quan, đó là dịp để mỗi người tìm lại mạch nguồn văn hóa dân tộc, cảm nhận chiều sâu lịch sử và tự nhắc mình về truyền thống biết ơn tổ tiên. Trong không gian linh thiêng của Đền Hùng hay giữa thanh âm chiêng Mường vang vọng núi rừng, người ta như thấy rõ hơn sợi dây gắn kết vô hình giữa quá khứ và hiện tại. Và cũng từ đó, thêm trân trọng những giá trị bền vững đã được gìn giữ qua bao thế hệ, để tiếp tục vun đắp cho tương lai.