Cán bộ xã Hồ Thầu khảo sát, đánh giá hiệu quả mô hình trồng sa nhân tím dưới tán rừng.

Với hơn 852.789 ha rừng, tỷ lệ che phủ trên 62%, Tuyên Quang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế lâm nghiệp. Những năm gần đây, cùng với công tác quản lý, bảo vệ rừng, nhiều địa phương đã khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế dưới tán rừng thông qua phát triển thảo quả, sa nhân tím và các loại dược liệu bản địa. Các mô hình không chỉ tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân mà còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ và phát triển rừng theo hướng bền vững.

Tại xã Hồ Thầu, thảo quả và sa nhân tím đang trở thành cây trồng chủ lực dưới tán rừng. Toàn xã hiện có hơn 500 ha thảo quả, tập trung tại các thôn Chiến Thắng, Tân Minh, Trung Thành và Sơn Thành Thượng. Nhờ điều kiện khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao và được che phủ bởi rừng tự nhiên, cây sinh trưởng tốt, cho năng suất ổn định.

Theo đồng chí Phượng Chàn Nu, Phó Chủ tịch UBND xã Hồ Thầu, thảo quả và sa nhân tím là những cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, dễ chăm sóc, mang lại giá trị kinh tế, đồng thời góp phần giữ đất, giữ nước, chống xói mòn và nâng cao ý thức bảo vệ rừng của người dân.

Gia đình anh Lò Văn Sinh, thôn Sơn Thành Thượng hiện trồng hơn 40 ha thảo quả, trong đó gần 20 ha đã cho thu hoạch. Mỗi năm, gia đình thu từ 4 - 5 tấn thảo quả tươi, sau khi trừ chi phí đạt thu nhập trên 150 triệu đồng. Nguồn thu ổn định giúp gia đình yên tâm gắn bó với rừng và phát triển kinh tế.

Không chỉ tại Hồ Thầu, nhiều địa phương vùng cao khác cũng đang phát huy hiệu quả mô hình kinh tế dưới tán rừng. Tại xã Côn Lôn, mô hình trồng sa nhân dưới tán rừng tại thôn Phiêng Ten với diện tích khoảng 12 ha bước đầu cho kết quả khả quan. Qua khảo sát thực tế, cây sinh trưởng tốt và mang lại hiệu quả kinh tế, tạo cơ sở để địa phương nghiên cứu mở rộng diện tích và hình thành vùng sản xuất tập trung.

Cùng với việc mở rộng vùng trồng, các loại cây dược liệu dưới tán rừng đang từng bước xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định. Tại xã Nậm Dịch, vào mùa thu hoạch, mỗi ngày các cơ sở thu mua từ 5 - 6 tạ thảo quả, sa nhân tím với giá 70.000 - 80.000 đồng/kg quả tươi. Sau sơ chế, sản phẩm được thương lái thu mua với giá trên 400.000 đồng/kg.

Đang vào mùa thu hoạch, mang lại nguồn thu nhập cho người dân

Ngoài thảo quả và sa nhân tím, nhiều loại dược liệu bản địa cũng được phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa. Tại xã Vị Xuyên, HTX Dược liệu Sơn Ý đã liên kết với người dân xây dựng vùng nguyên liệu các loại dược liệu như bồ công anh, rau ngót rừng, khôi nhung tía và đẳng sâm bắc. Các loại cây trước đây chủ yếu khai thác tự nhiên hoặc trồng nhỏ lẻ nay đã được tổ chức sản xuất theo quy trình kỹ thuật, từng bước ổn định đầu ra.

Theo Giám đốc HTX Dược liệu Sơn Ý Nguyễn Thị Hồng Liễu, để phát triển bền vững cần gắn sản xuất với chế biến và xây dựng thương hiệu. HTX đã đầu tư máy móc, phát triển các sản phẩm như trà thảo dược và bột dược liệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Thực tế cho thấy, các mô hình phát triển cây dược liệu dưới tán rừng đang tạo ra hiệu quả kép khi vừa mang lại nguồn thu nhập cho người dân, vừa góp phần bảo vệ rừng và duy trì cân bằng sinh thái. Để cây trồng phát triển tốt, người dân chủ động giữ nguồn nước, hạn chế tác động đến rừng tự nhiên và bảo vệ môi trường sinh trưởng.

Từ những cánh rừng vốn chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ bảo tồn, nhiều địa phương đã từng bước khai thác hiệu quả giá trị kinh tế dưới tán rừng. Việc phát triển sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ, chế biến và xây dựng thương hiệu đang giúp rừng trở thành nguồn sinh kế bền vững, góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế lâm nghiệp.