Từ thực tế lượng vỏ dừa khô phát sinh khá lớn sau thu hoạch (trước đây phần lớn phụ phẩm này thường bị đốt bỏ hoặc xử lý thủ công gây lãng phí tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường), việc hình thành mô hình thu gom, tái chế phụ phẩm vỏ dừa khô đã giúp biến nguồn phế phẩm tưởng chừng bỏ đi thành nguyên liệu có giá trị, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành dừa địa phương.

Nâng cao giá trị ngành dừa

Chia sẻ về mô hình, bà Trần Thị Mỹ Khương, Giám đốc Công ty TNHH Chế biến dừa - Chỉ xơ dừa Tân Thuận Phát Chợ Gạo cho biết, mô hình được triển khai trên diện tích hơn 5.437,6 m², với công suất xử lý khoảng 2 tấn nguyên liệu mỗi ngày.

Theo bà Mỹ Khương, ý tưởng hình thành mô hình xuất phát từ mong muốn tận dụng tối đa phụ phẩm vỏ dừa khô, vốn thường bị bỏ đi sau quá trình tách trái để tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế, đồng thời góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường.

“Mỗi ngày, công ty thu gom khoảng 2 tấn vỏ dừa khô, tương đương khoảng 7.000 vỏ trái dừa từ các hộ dân trong xã và các khu vực lân cận.

Sau khi thu gom, vỏ dừa được đưa vào hệ thống máy dập để xử lý, tách thành 2 sản phẩm chính là mụn dừa và chỉ xơ dừa”, bà Mỹ Khương cho biết.

Trong đó, mụn dừa được sử dụng làm giá thể trồng cây, trồng rau sạch, hoa kiểng và nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất phân hữu cơ; chỉ xơ dừa được dùng trong nhiều lĩnh vực như sản xuất dây thừng, thảm xơ dừa…

Hiện nay, các sản phẩm từ phụ phẩm dừa của công ty được cung cấp cho nhiều doanh nghiệp sản xuất phân hữu cơ, cơ sở kinh doanh cây giống và các hộ trồng rau màu trong và ngoài tỉnh.

Đáng chú ý, sản phẩm chỉ xơ dừa của công ty còn được cung ứng cho các doanh nghiệp trong nước để phục vụ xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, góp phần mở rộng đầu ra và nâng cao giá trị thương mại cho sản phẩm từ cây dừa.

Không chỉ dừng lại ở việc thu gom vỏ dừa, công ty còn thu mua trái dừa khô từ địa phương và các khu vực lân cận để phục vụ chế biến.

Sau khi thu mua, trái dừa được tách vỏ; phần vỏ tiếp tục được xử lý thành mụn dừa và chỉ xơ dừa, còn phần nước dừa và cơm dừa được cung cấp làm nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất trong và ngoài nước. Nhờ vậy, gần như toàn bộ giá trị của trái dừa đều được tận dụng triệt để.

Theo tính toán của doanh nghiệp, với công suất xử lý khoảng 2 tấn vỏ dừa khô mỗi ngày, công ty đạt mức lợi nhuận tăng thêm khoảng 1.950.000 đồng/ngày, tương đương gần 50 triệu đồng mỗi tháng.

Đây là nguồn thu đáng kể từ việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Tạo sinh kế, bảo vệ môi trường

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình còn mang lại nhiều giá trị thiết thực về môi trường và xã hội.

Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Chế biến dừa - Chỉ xơ dừa Tân Thuận Phát Chợ Gạo góp phần nâng cao giá trị phụ phẩm từ cây dừa.

Theo Chủ tịch UBND xã Tân Thuận Bình Cao Tấn Hiệu, hiện nay toàn xã có khoảng 270 ha trồng dừa, tập trung chủ yếu tại các ấp: Đăng Nẵm, Vĩnh Phước và Bình Ninh.

Cây dừa là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân.

Tuy nhiên, cùng với quá trình thu hoạch và sơ chế dừa, lượng phụ phẩm vỏ dừa phát sinh khá lớn.

Trước đây, phần lớn vỏ dừa khô được người dân xử lý thủ công hoặc đốt bỏ, vừa gây lãng phí tài nguyên vừa tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Mô hình thu gom và xử lý phụ phẩm vỏ dừa khô mang lại hiệu quả kinh tế, góp phần tạo việc làm cho lao động địa phương.

Theo Chủ tịch UBND xã, việc triển khai mô hình “Thu gom và xử lý phụ phẩm vỏ dừa khô” tại Công ty TNHH Chế biến dừa - Chỉ xơ dừa Tân Thuận Phát Chợ Gạo là hướng đi rất thiết thực và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

“Từ khi mô hình được triển khai, nguồn phụ phẩm vỏ dừa đã được thu gom tập trung và đưa vào tái chế để sản xuất thành các sản phẩm như chỉ xơ dừa, mụn dừa có giá trị kinh tế.

Qua đó không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn nâng cao giá trị ngành dừa, tạo thêm nguồn thu cho người dân”, Chủ tịch UBND xã cho biết.

Bên cạnh đó, mô hình còn tạo việc làm ổn định cho khoảng 50 lao động trực tiếp tại công ty và nhiều lao động nông thôn khác. Người dân cũng có thêm thu nhập từ việc thu gom, phân loại và cung cấp phụ phẩm cho doanh nghiệp.

Việc thu gom phụ phẩm tập trung cũng giúp hạn chế tình trạng xả thải bừa bãi, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và góp phần xây dựng cảnh quan nông thôn xanh - sạch - đẹp.

Thực tế cho thấy, mô hình giúp giải quyết phụ phẩm trong sản xuất dừa, tạo ra chuỗi giá trị mới từ cây dừa, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.

Đối với người lao động địa phương, mô hình còn mở ra cơ hội việc làm ổn định.

Chị Dương Thị Thu Thủy, ngụ ấp Long Hòa, xã Bình Ninh, đã có hơn 8 năm làm việc tại công ty trong công đoạn sơ chế cơm dừa khô. Chị cho biết, công việc khá nhẹ nhàng, phù hợp với phụ nữ địa phương và giúp chị có thu nhập ổn định mà không phải đi làm xa.

Trong khi đó, anh Khánh, ngụ xã Bình Ninh, đã gắn bó nhiều năm với công việc tách vỏ dừa khô.

Bình quân mỗi ngày, anh tách khoảng 1.000 trái dừa. Dù công việc đòi hỏi nhiều sức và kỹ thuật, nhưng nhờ có thu nhập ổn định nên anh yên tâm gắn bó lâu dài để chăm lo cho gia đình.

Theo lãnh đạo xã Tân Thuận Bình, trong thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia thu gom, phân loại phụ phẩm ngay từ đầu nguồn.

Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, hỗ trợ kết nối nguồn lực khi cần thiết để doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất.

Việc nhân rộng những mô hình như vậy không chỉ giúp tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm nông nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.