Đậu tương nằm trong nhóm nông sản mà Trung Quốc không đủ năng lực tự cung cấp nội địa

Định hướng nhập khẩu và an ninh lương thực

Kế hoạch phát triển nông thôn năm 2026 được truyền thông Bắc Kinh công bố gần đây, xác định việc tham gia sâu rộng vào thương mại nông sản toàn cầu và tăng cường nhập khẩu các sản phẩm thiếu hụt trong nước. Theo đó, đậu tương – mặt hàng chiến lược phục vụ chăn nuôi và chế biến thực phẩm – sẽ tiếp tục là nhóm hàng nhập khẩu trọng tâm nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu cho các ngành liên quan. Điều này phản ánh nhu cầu lớn đối với đậu tương nhập khẩu trong thời gian tới dù nền sản xuất nội địa đã nỗ lực tăng năng suất và chất lượng cây trồng.

Lãnh đạo cơ quan phụ trách nông thôn của Đảng Cộng sản Trung Quốc cho biết sẽ đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu đậu tương, tận dụng tối đa thị trường quốc tế và điều chỉnh linh hoạt tiến độ nhập khẩu nhằm bảo vệ an ninh lương thực quốc gia. Đây là bước đi tiếp nối trong cam kết nhập khẩu ít nhất 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm đến năm 2028 theo thỏa thuận thương mại được Washington công bố vào cuối năm 2025, dù ở thực tế, các nguồn cung khác như Brazil vẫn chiếm ưu thế đáng kể do giá cả cạnh tranh và sản lượng lớn.

Cam kết mở rộng nhập khẩu này cũng gắn với mục tiêu ổn định thị trường nội địa và tránh phụ thuộc vào một vài nguồn cung duy nhất. Trung Quốc đã có những bước điều chỉnh thuế quan và mở cửa lại một phần dòng hàng nhập khẩu đậu tương Mỹ sau thời gian gián đoạn dài do căng thẳng thương mại, và các công ty thương mại nước này được cho là đã tăng cường đặt hàng đậu tương từ nhiều nguồn khác nhau trong những tháng đầu năm.

Trung Quốc lựa chọn tập trung vào chất thay vì lượng đối với sản phẩm từ đậu tương

Tác động đối với sản xuất nội địa và thị trường quốc tế

Tuy mở cửa mạnh mẽ hơn cho nhập khẩu, chiến lược nông thôn mới cũng xác định ưu tiên nâng cao năng suất và chất lượng sản xuất đậu tương nội địa. Thay vì tập trung mở rộng diện tích gieo trồng như trước, Trung Quốc khuyến khích tăng năng suất trên một đơn vị diện tích nhằm cải thiện hiệu quả sản xuất và giảm rủi ro phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Công nghệ nông nghiệp, giống mới và các chính sách hỗ trợ kỹ thuật được xem là những yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu này.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh thương mại đậu tương toàn cầu có nhiều biến động. Brazil tiếp tục là nguồn cung chủ lực cho Trung Quốc, với sản lượng kỷ lục và giá cạnh tranh khiến nhiều doanh nghiệp ưu tiên nhập khẩu từ quốc gia Nam Mỹ này trong quý đầu năm. Điều này tác động trực tiếp đến chiến lược thị trường của các nhà xuất khẩu khác, trong đó có Mỹ, khi họ phải điều chỉnh kế hoạch bán hàng và cạnh tranh về giá lẫn điều kiện vận chuyển.

Việc Trung Quốc cân bằng giữa tăng nhập khẩu đậu tương và bảo vệ sản xuất trong nước được giới quan sát đánh giá là bước đi chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung do biến động thị trường quốc tế và đảm bảo ổn định an ninh lương thực trong dài hạn. Điều này cũng mở ra cơ hội hợp tác thương mại với nhiều quốc gia cung cấp nông sản lớn trên thế giới, đồng thời tạo sức ép cạnh tranh mới trên thị trường toàn cầu.