Nhiều hộ dân tại xã Cẩm Tân đang chuyển đổi các cây trồng truyền thống sang trồng cây chanh vàng Mỹ cho hiệu quả kinh tế cao.

Giống chanh vàng Mỹ “bén rễ” ở đất Cẩm Tân

Năm 2024, gia đình ông Hoàng Công Toản, thôn Phúc Tân, xã Cẩm Tân, tỉnh Thanh Hóa quyết định chuyển đổi diện tích 1ha trồng cây bưởi diễn sang mô hình trồng cây chanh vàng Mỹ. Đây là giống chanh có xuất xứ từ Mỹ, khả năng thích ứng với khi hậu tại địa phương tốt, năng suất cao, trái to, vỏ đẹp, hương thơm đặc trưng, thời gian bảo quản lâu và được thị trường ưa chuộng. Đặc biệt, cây cho thu hoạch quanh năm, giúp người trồng có nguồn thu ổn định thay vì phụ thuộc vào mùa vụ; đặc điểm nổi bật quả là vỏ dày, nhiều tinh dầu, vị chua thanh, không đắng, vỏ vàng rực. Chanh vàng Mỹ có giá trị kinh tế cao hơn chanh xanh truyền thống, tiềm năng xuất khẩu sang các thị trường lớn như: Châu Âu, Nhật Bản...

Trước đây, diện tích đất này được gia đình ông Toản chủ yếu trồng các loại cây truyền thống nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Đầu năm 2024, sau khi đi tham quan, học hỏi mô hình trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế cao ở một số địa phương. Nhận thấy cây chanh vàng Mỹ có nhiều ưu điểm như năng suất cao, thời gian ra quả nhanh và thị trường tiêu thụ ổn định. Nhận thấy tiềm năng lớn của cây chanh vàng Mỹ, ông Toản mua giống về tiến hành ghép chanh vào các gốc bưởi diễn đã trưởng thành. Sau 1 năm chăm sóc, hiện nay hơn 800 gốc chanh vàng Mỹ của gia đình ông đã cho thu hoạch khoảng 40 tấn/năm. Với gia bán tại vườn 25.000/kg, mỗi năm gia đình thu nhập hàng trăm triệu đồng. Ngoài bán quả, ông Toản còn giâm cành bán cây giống, tỉa cành tạo dáng để bán cây cảnh trong dịp tết.

Nhờ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, từ hệ thống tưới tiết kiệm nước, bón phân hợp lý đến quy trình chăm sóc an toàn, năng suất và chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt. Thực tế cho thấy, mô hình trồng chanh vàng Mỹ mang lại giá trị kinh tế cao hơn so với nhiều loại cây trồng truyền thống. Mô hình này không chỉ giúp gia đình các hộ dân nơi đây ổn định kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển mới cho sản xuất nông nghiệp tại địa phương.

Hàng ngày ông Toản sẽ tiến hành ghép cây chanh vàng Mỹ vào các gốc bưởi diễn trưởng thành.

Ông Hoàng Công Toản chia sẻ: Cây chanh vàng Mỹ cho thấy hiệu quả kinh tế cao, khả năng thích nghi tốt, ít sâu bệnh và giá trị thương phẩm cao, tạo thu nhập ổn định cho gia đình; để cây chanh Mỹ phát triển tốt, thu hoạch năng xuất cao điều quan trọng là phải chọn đúng giống chuẩn, có nguồn gốc, sử dụng phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học.

Ngoài ra đình ông Toản, gia đình ông Nguyễn Văn Tiến cùng thôn cũng chuyển sang trồng 3000 cây chanh vàng Mỹ đang cho ra hoa quả, tháng 5 này cho thu hoạch. Hiện cây sinh trưởng, phát triển tốt. Theo tính toán của ông Tiến, vụ thu hoạch này sẽ cho khoảng hơn 2 tấn chanh, với gia bán hiện nay 25.000/kg, ông có thể thu về khoảng 50 triệu đồng. Diện tích trồng chanh trước đây được gia đình ông trồng bưởi, nhưng hiệu quả kinh tế không cao nên gia đình ông Tiến quyết định chuyển đổi sang trồng cây chanh.

Hộ gia đình anh Tiến đang tích cực nhân giống cây chanh vàng Mỹ để trồng trên diện tích dứa không cho hiệu quả kinh tế cao.

Mô hình chồng cây chanh vàng Mỹ từ hộ gia đình ông Toản đã lan tỏa đến nhiều hộ dân trong xã Cẩm Tân với tổn diện tích trên 10ha, bên cạnh đó một số hộ dân tại tỉnh Hòa Bình (cũ) đến học tập kinh nghiệm để về trồng.

Mô hình cây chanh vàng Mỹ của gia đình ông Toản được nhiều người dân gần xa đến học tập kinh nghiệm.

Đẩy mạnh phát triển vùng trồng tập trung

Từ kết quả bước đầu, diện tích trồng chanh vàng Mỹ tại xã Cẩm Tân đang có xu hướng tăng lên. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển lâu dài, người dân cho rằng cần có sự hỗ trợ và định hướng cụ thể hơn. Bên cạnh đó, người dân cũng mong muốn địa phương sớm có quy hoạch vùng trồng tập trung. Khi diện tích đủ lớn, việc tiêu thụ sẽ thuận lợi hơn, tránh tình trạng phụ thuộc vào thương lái nhỏ lẻ. Một số ý kiến cho rằng, nếu có sự liên kết với doanh nghiệp trong khâu tiêu thụ hoặc chế biến thì giá trị sản phẩm sẽ được nâng lên. Khi đó, người dân có thể yên tâm mở rộng diện tích mà không lo đầu ra. Ngoài ra, việc sản xuất theo hướng an toàn, sử dụng phân hữu cơ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật cũng là điều cần thiết để nâng cao chất lượng sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng nếu muốn đưa sản phẩm đi xa hơn trong thời gian tới.

Theo ông Bùi Văn Ba - Phó Chủ tịch Hội Nông Dân xã Cẩm Tân đánh giá: Mô hình chanh vàng Mỹ của gia đình ông Toản là hướng đi mới, phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu thị trường. Hội Nông dân xã đã tuyên truyền, vận động hội viên học tập, nhân rộng mô hình. Mô hình chanh vàng Mỹ bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt. Thời gian tới, chúng tôi sẽ khuyến khích nhân rộng, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật nông dân sản xuất theo hướng an toàn, nâng cao giá trị và khả năng xuất khẩu hàng hóa.

Theo ông Vũ Tiến Dũng- Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa cho biết: Thành công bước đầu từ mô hình trồng chanh vàng Mỹ cho thấy hiệu quả của việc mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với nhu cầu thị trường. Đây là mô hình mới, cần được nhân rộng, hướng tới thành lập tổ hội nghề nghiệp; khuyến khích sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, phân hữu cơ, chăm sóc theo tiêu chuẩn quốc tế để nâng cao chất lượng và thương hiệu chanh vàng. Đẩy mạnh nghiên cứu và liên kết với các doanh nghiệp để chế biến, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh khi xuất khẩu.

Những gốc bưởi sẽ được ghép trồng cây chanh vàng Mỹ.

Có thể khẳng định rằng, mô hình trồng chanh vàng Mỹ bước đầu đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét cho người nông dân. Từ đó sẽ làm thay đổi tư duy sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, gắn với sản xuất thị trường giúp nông dân làm giàu bền vững.