Chị Trịnh Thị Hồng, thôn 1, xã Yên Ninh trồng bí giống lấy hạt.

Thay vì trồng bí thương phẩm, nhiều hộ dân xã Yên Ninh đã chuyển sang trồng bí giống lấy hạt. Vạch những tán lá để lộ những quả bí tròn vo nằm trên luống đất, chị Trịnh Thị Hồng ở thôn 1 cho biết: “Gia đình tôi trồng bí giống lấy hạt nhiều năm nay nên thấy hiệu quả hơn các loại cây trồng khác. Tuy thời gian và công chăm sóc nhẹ nhàng hơn trồng bí thương phẩm nhưng kỹ thuật trồng, thụ phấn cho bí giống lại rất nghiêm ngặt. Hạt giống phải đạt chất lượng tốt theo quy định thì công ty mới thu mua”.

Hộ anh Lê Văn Thanh ở thôn 3 trồng 6 sào bí giống lấy hạt. Diện tích này trước đây trồng bưởi, táo nhưng do biến động thị trường nên giá trị thu nhập không cao. Sau khi chuyển đổi sang trồng bí giống lấy hạt, mỗi năm có thu nhập ổn định khoảng 80 triệu đồng - cao hơn nhiều so với sản xuất nông nghiệp thuần túy, đã tạo động lực để anh Thanh cũng như những hộ dân trồng bí duy trì và mở rộng sản xuất.

Mô hình trồng bí giống được triển khai tại những cánh đồng thôn 3, thôn 1 của xã do HTX dịch vụ nông nghiệp Yên Thịnh liên kết với Công ty Tân Lục Phát triển khai từ năm 2019 với diện tích 2,5ha. Công ty cử cán bộ về cùng với cán bộ nông nghiệp của xã hướng dẫn bà con kỹ thuật trồng, chăm sóc, thụ phấn cho đến thu hái thành phẩm. Toàn bộ vật tư phân bón, bạt, giống... được công ty cung cấp cho các hộ. Đến nay, mỗi năm xã duy trì sản xuất 10ha bí giống lấy hạt, thu hút hơn 70 hộ tham gia; mỗi năm trồng 2 vụ đông và xuân. Sau vụ thu hoạch, công ty và HTX tổ chức tổng kết đánh giá sản xuất, rút kinh nghiệm để các hộ trồng bí giống có định hướng sản xuất vụ tới và có thêm động lực tiếp tục đồng hành cùng công ty sản xuất hạt giống.

Theo các hộ trực tiếp trồng bí giống lấy hạt chia sẻ, khi cây bắt đầu ra hoa thì tiến hành thụ phấn và dùng kẹp nhựa kẹp chặt miệng hoa, tránh tình trạng côn trùng tiếp tục thụ phấn, gây lai tạp cho hạt giống - đây là khâu quan trọng nhất trong quy trình sản xuất. Sau khi thụ phấn, phải bảo đảm chế độ dinh dưỡng, nước tưới nghiêm ngặt. Thời gian từ khi trồng tới khi thu hoạch khoảng 5 tháng, dài hơn trồng bí thương phẩm nhưng giá trị thu nhập cao và ổn định. Thời điểm thu hoạch, mỗi trái bí giống đạt trung bình 4,5 - 5kg/quả. Sau khi thu hoạch phải để ở khu vực mát khoảng 25 ngày rồi mới đến công đoạn như lấy hạt, phơi trong ánh nắng yếu để hạt khô tự nhiên. Trồng bí giống tuy khó, nhưng được cán bộ kỹ thuật của công ty hướng dẫn, sự quan tâm chỉ đạo sát sao của HTX, các hộ đã tuân thủ đúng quy trình sản xuất, đảm bảo được yêu cầu của công ty.

Anh Vũ Đình Quang, giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Yên Thịnh, xã Yên Ninh, cho biết: Hiện xã có 2 loại bí giống lấy hạt được công ty thu mua với giá 500.000 và 800.000 đồng/kg hạt. Trừ chi phí, công lao động, các hộ đều có nguồn thu khá cao và ổn định. Việc trồng bí giống lấy hạt đã mang lại lợi ích lâu dài cho cả hai bên, mở thêm hướng làm giàu cho nông dân trên đồng đất địa phương.