Vì sao thịt heo nhiễm dịch tả heo châu Phi tuyệt đối không được dùng cho người?

Theo thông tin được công bố, hơn 130 tấn thịt heo nhiễm dịch tả heo châu Phi (ASF) đã được đưa vào kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (HaLong Canfoco) nhằm phục vụ chế biến sản phẩm, trong đó khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành phẩm. Đường dây thu mua, vận chuyển thịt heo bệnh liên quan vụ việc này đã bị khởi tố với 9 bị can, được xác định hoạt động trong thời gian dài.

Trong các bệnh truyền nhiễm trên heo, dịch tả heo châu Phi (ASF) là bệnh do virus gây ra, có tỷ lệ tử vong rất cao. Virus ASF thuộc họ Asfarviridae, có cấu trúc bền vững và khả năng tồn tại lâu trong môi trường cũng như trong các sản phẩm thịt nếu được bảo quản trong điều kiện như đông lạnh sâu, muối hoặc sấy khô. Vì vậy, chỉ cần một lượng nhỏ thịt nhiễm bệnh lọt vào chuỗi thực phẩm cũng có thể trở thành nguồn phát tán mầm bệnh nghiêm trọng.

Về mặt sức khỏe con người, virus ASF không trực tiếp gây bệnh cho người do khác biệt về vật chủ sinh học. Tuy nhiên, heo mắc ASF trước khi chết thường rơi vào tình trạng nhiễm trùng huyết, hoại tử nhiều cơ quan và nhiễm vi khuẩn thứ phát rất nặng như Salmonella, E. coli, Clostridium, Staphylococcus và đặc biệt là liên cầu lợn (Streptococcus suis).

Do đó, thịt từ heo mắc ASF không đơn thuần là “thịt bẩn” mà là mô bệnh lý, chứa nhiều vi sinh vật và các thành phần độc hại của vi khuẩn, trong đó có những độc tố có khả năng bền với nhiệt, khó bị loại bỏ hoàn toàn trong quá trình chế biến.

Nếu người sử dụng thực phẩm chế biến từ thịt heo bệnh không được xử lý nhiệt đầy đủ, nguy cơ đối mặt là ngộ độc thực phẩm nặng, nhiễm khuẩn huyết, suy thận cấp, suy đa cơ quan và có thể tử vong. Thực tế trong nhiều năm qua, tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp ngộ độc và tử vong do nhiễm liên cầu lợn, liên quan đến việc tiếp xúc hoặc ăn thịt heo không bảo đảm an toàn.

Ngay cả khi quy trình nhiệt có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn sống, một số thành phần độc hại của vi khuẩn vẫn có thể tồn lưu, làm tăng nguy cơ viêm đường tiêu hóa kéo dài, rối loạn miễn dịch và về mặt lý thuyết có thể góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư nếu phơi nhiễm kéo dài.

Từ góc độ y tế và an toàn thực phẩm, thịt heo mắc bệnh truyền nhiễm tuyệt đối không được sử dụng làm thực phẩm cho con người trong bất kỳ trường hợp nào. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), các sản phẩm thịt từ động vật mắc bệnh truyền nhiễm phải được tiêu hủy sinh học, tuyệt đối không được đưa vào chuỗi thực phẩm.