Sau khi được tham gia các lớp tập huấn, nông dân xã Gio An, huyện Gio Linh triển khai các vườn ươm giống hồ tiêu đạt chất lượng hơn - Ảnh: T.A.M

"Trao cần câu" không chỉ đơn thuần là việc cung cấp công cụ, phương tiện sản xuất, mà còn bao hàm ý nghĩa rộng lớn hơn về việc trao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, tạo điều kiện để người dân phát huy nội lực, tự chủ trong cuộc sống. Thay vì phụ thuộc vào sự trợ giúp từ bên ngoài, người dân được trao quyền quyết định, tự chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình. Việc trao kiến thức, kỹ năng giúp người dân tạo ra thu nhập ổn định, bền vững, không phụ thuộc vào sự hỗ trợ ngắn hạn. Thông qua quá trình học hỏi, thực hành, người dân được nâng cao năng lực, kiến thức, kỹ năng, trở thành những chủ thể tích cực trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Khi một người được trao "cần câu", họ không chỉ tự vươn lên mà còn có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm cho những người khác, tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.

Phó Chủ tịch T.Ư Hội NDVN (thứ 3 từ phải sang) thăm mô hình trồng sầu riêng tại tỉnh Đăk Lăk

Trong thực tiễn, "cần câu" có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện và nhu cầu của từng địa phương, từng nhóm đối tượng: Cung cấp các khóa đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường lao động, giúp người dân có kỹ năng để tìm kiếm việc làm hoặc tự tạo việc làm. Cung cấp các khoản vay ưu đãi, hỗ trợ vốn khởi nghiệp, giúp người dân có điều kiện đầu tư vào sản xuất, kinh doanh.

Chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, giúp người dân nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, điện, nước, trường học, trạm y tế, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển kinh tế - xã hội. Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân về các vấn đề liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bình đẳng giới.

Hướng dẫn nông dân thực hành làm đất trồng hoa màu ở xã Đông Minh (Yên Minh, Hà Giang). Ảnh: L.N

Việc "trao cần câu" không phải lúc nào cũng dễ dàng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và cộng đồng. Cần có sự đầu tư về nguồn lực, thời gian và công sức. Cần có sự kiên trì, bền bỉ và sự tham gia tích cực của người dân.

Để "trao cần câu" hiệu quả, cần lưu ý một số vấn đề sau: Cần khảo sát, đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu của người dân, từ đó lựa chọn các hình thức hỗ trợ phù hợp. Cần xây dựng các chương trình, dự án có tính bền vững, đảm bảo người dân có thể tự duy trì và phát triển sau khi dự án kết thúc. Cần tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình lập kế hoạch, thực hiện và giám sát các chương trình, dự án. Cần thường xuyên đánh giá hiệu quả của các chương trình, dự án, từ đó có những điều chỉnh phù hợp.

"Trao cần câu, không trao con cá" là một tư duy phát triển tiến bộ, mang tính nhân văn sâu sắc. Đây là con đường đúng đắn để xây dựng một xã hội phát triển bền vững, nơi mọi người dân đều có cơ hội phát huy tiềm năng, vươn lên làm chủ cuộc sống của mình./.