UBND xã Sơn Mỹ (cũ) cùng nhiều sở ngành tỉnh Bình Thuận ( cũ) chưa đảm bảo trách nhiệm phối hợp, gây ra tình trạng hồ sơ “đá qua đá lại” kéo dài nhiều năm, khiến dự án trại heo vẫn nằm trên…giấy

Thanh tra tỉnh Lâm Đồng mới ban hành Kết luận thanh tra số 32/KL-TTr về chuyên đề các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài, trong đó có dự án Trang trại chăn nuôi heo công nghiệp Đông Hiệp của Công ty TNHH Đông Hiệp. Cuộc thanh tra được thực hiện theo Quyết định số 379/QĐ-TTr ngày 05/5/2026, tập trung rà soát toàn bộ hồ sơ đầu tư, đất đai, môi trường và xây dựng của dự án.

Theo hồ sơ, Công ty TNHH Đông Hiệp được đăng ký lần đầu ngày 10/10/2008, vốn điều lệ 20 tỷ đồng. Doanh nghiệp hiện có trụ sở tại thôn 2, xã Sơn Mỹ, tỉnh Lâm Đồng. Dự án trại heo công nghiệp Đông Hiệp được UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 186/QĐ-UBND ngày 20/01/2020, với quy mô 10.000 con heo, diện tích sử dụng đất 10 ha, tổng vốn đầu tư 30 tỷ đồng, thời gian hoạt động 50 năm.

Tuy nhiên, hành trình của dự án này thực tế bắt đầu từ trước đó. Ban đầu, Công ty Đông Hiệp triển khai một dự án chăn nuôi tại xã Tân Hà, huyện Hàm Tân với diện tích 4,27 ha, tổng vốn 26,4 tỷ đồng, công suất 30.000 con/năm. Trong quá trình hoạt động, dự án cũ liên tục phát sinh phản ánh ô nhiễm môi trường từ người dân, buộc UBND huyện Hàm Tân ban hành Văn bản số 2549/UBND-NN ngày 13/9/2018 thống nhất việc di dời sang khu vực xã Sơn Mỹ. Sau đó, UBND tỉnh Bình Thuận có Văn bản số 1399/UBND-KT ngày 22/4/2019 thống nhất vị trí di dời.

Đến ngày 20/01/2020, dự án cũ tại Tân Hà chính thức bị chấm dứt hoạt động theo Văn bản số 248/UBND-KTvà sau đó Sở Kế hoạch và Đầu tư Bình Thuận ban hành Quyết định số 601/QĐ-SKHĐT ngày 05/11/2020 về việc chấm dứt dự án cũ.

Tại địa điểm dự án mới, kết luận thanh tra cho thấy dù được cấp chủ trương đầu tư trên diện tích 10 ha, nhưng doanh nghiệp mới chỉ hoàn tất nhận chuyển nhượng 93.935,6 m² đất, với tổng giá trị chuyển nhượng khoảng 7 tỷ đồng. Trong đó, chỉ có 41.901,24 m² nằm trong phạm vi được chấp thuận chủ trương đầu tư; còn tới 52.034,36 m² nằm ngoài ranh giới dự án. Đây là một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến hồ sơ điều chỉnh kéo dài.

Theo đó, Thanh tra xác định Công ty Đông Hiệp chưa thực hiện ký quỹ bảo đảm đầu tư theo yêu cầu tại Văn bản số 370/SKHĐT-HTĐT ngày 04/02/2020. Đồng thời, đến thời điểm thanh tra, doanh nghiệp vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền cho thuê đất, chưa được chuyển mục đích sử dụng đất sang đất chăn nuôi và cũng chưa được cấp giấy phép xây dựng. Toàn bộ khu đất vẫn là đất trồng cây keo và đất cây lâu năm.

Một chi tiết đáng chú ý là từ năm 2021 đến năm 2025, Công ty Đông Hiệp đã ít nhất 6 lần nộp hồ sơ xin điều chỉnh chủ trương đầu tư. Các mốc đáng chú ý gồm tháng 5/2021, tháng 4/2022, tháng 10/2022, tháng 11/2023, tháng 4/2024 và tháng 11/2025. Mỗi lần điều chỉnh đều phát sinh thêm vướng mắc mới, từ quy hoạch sử dụng đất, chồng lấn với quy hoạch Khu công nghiệp Becamex VSIP Bình Thuận giai đoạn 3, đến hành lang an toàn tuyến điện 220kV Phan Thiết – Bà Rịa và cả yếu tố dòng suối cạn nằm trong khu đất dự án.

Theo phụ lục kèm theo kết luận thanh tra, nhiều cơ quan chuyên môn đã góp ý nhưng quá trình phản hồi diễn ra chậm kéo dài. Có văn bản chậm tới 103 ngày, 119 ngày, thậm chí 83 ngày. Đáng chú ý, UBND huyện Hàm Tân (cũ), Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Công thương và Ban Quản lý các khu công nghiệp đều có những lần chậm góp ý hoặc góp ý thiếu thống nhất, làm kéo dài quá trình xử lý hồ sơ.

Thanh tra tỉnh đánh giá, trách nhiệm không chỉ nằm ở doanh nghiệp. Kết luận nêu rõ Sở Kế hoạch và Đầu tư Bình Thuận (nay là Sở Tài chính Lâm Đồng) là đơn vị đầu mối nhưng nhiều lần tham mưu chậm, vượt thời hạn, có trường hợp chậm 139 ngày, chậm 62 ngày so với quy định. Trong khi đó, UBND huyện Hàm Tân, UBND xã Sơn Mỹ cùng nhiều sở ngành chưa đảm bảo trách nhiệm phối hợp, gây ra tình trạng hồ sơ “đá qua đá lại” kéo dài nhiều năm.

Đáng nói hơn, ngay từ giai đoạn đầu tham mưu ban hành Quyết định số 186/QĐ-UBND ngày 20/01/2020, vị trí dự án chưa thực sự phù hợp với quy hoạch xây dựng nông thôn mới, nhưng vẫn được thống nhất chủ trương. Đây là một thiếu sót về mặt tham mưu pháp lý được Thanh tra tỉnh chỉ rõ.

Kết luận số 32/KL-TTr đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Công ty Đông Hiệp khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hồ sơ pháp lý, thực hiện ký quỹ bảo đảm đầu tư và chỉ được triển khai xây dựng sau khi hoàn tất các thủ tục điều chỉnh. Đồng thời, giao Sở Tài chính chủ trì rà soát toàn bộ hồ sơ, đánh giá đầy đủ các yếu tố về môi trường, khoảng cách an toàn chăn nuôi, nguồn nước và sự phù hợp với định hướng quy hoạch khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ Hàm Tân – La Gi. Thanh tra cũng yêu cầu tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến việc chậm trễ kéo dài này.

Sau hơn 6 năm kể từ khi phát sinh chủ trương di dời, dự án trại heo Đông Hiệp vẫn chỉ dừng ở giai đoạn hồ sơ, chưa thể triển khai thực tế. Câu chuyện của Đông Hiệp cho thấy một thực trạng quen thuộc trong quản lý đầu tư: doanh nghiệp có sai, nhưng sự thiếu đồng bộ, chồng chéo và chậm trễ từ bộ máy quản lý mới là yếu tố khiến một dự án “mắc cạn” kéo dài./.