Thị trường carbon Việt Nam: Tiềm năng lớn, thách thức không nhỏ

Thị trường carbon không chỉ là cơ hội để Việt Nam thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải, mà còn là động lực để phát triển kinh tế xanh - Ảnh minh họa.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển thị trường tín chỉ carbon, góp phần thúc đẩy nền kinh tế xanh và thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, để thị trường này thực sự cất cánh, cần vượt qua những thách thức không nhỏ về nhận thức, cơ chế vận hành và công nghệ.

Thị trường tín chỉ carbon tự nguyện ở Việt Nam còn nhiều hạn chế. Dù vậy, với tiềm năng từ nông nghiệp và lâm nghiệp, đặc biệt là đề án phát triển một triệu ha lúa phát thải thấp, Việt Nam có thể thu lợi đáng kể từ hoạt động này.

Tuy nhiên, việc khai thác tiềm năng đó đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ, chi phí cho kiểm kê, báo cáo và xác nhận tín chỉ carbon. Chuyển đổi số, công nghệ đám mây và blockchain được xem là chìa khóa để quản lý hiệu quả. Bên cạnh đó, cần kết nối thị trường tín chỉ bắt buộc và tự nguyện, hợp tác đa phương để nâng cao giá trị tín chỉ carbon của Việt Nam trên trường quốc tế.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức cho các chủ thể tham gia thị trường. Hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật về tính điểm, giao dịch, đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế cũng là yếu tố then chốt.

Thực tế, thị trường carbon Việt Nam đang đối mặt với một số điểm yếu. Sự thiếu vắng sàn giao dịch chính thống gây khó khăn cho việc kết nối giữa người mua và người bán, hạn chế tính thanh khoản. Cơ chế chia sẻ lợi ích chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến động lực tham gia của cộng đồng và sự bền vững của các dự án.

Tin vui là với những nỗ lực của Chính phủ trong việc ban hành các văn bản pháp lý, thị trường carbon đang dần được định hình rõ nét. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Nghị định số 06/2022/NĐ-CP đã tạo khung pháp lý cho hoạt động này, với mục tiêu thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon từ năm 2025.

Thị trường carbon không chỉ là cơ hội để Việt Nam thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải, mà còn là động lực để phát triển kinh tế xanh, thúc đẩy ứng dụng công nghệ sạch, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Để thị trường này phát triển bền vững, cần sự chung tay góp sức của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản lý, tham gia thị trường một cách hiệu quả. Người dân cần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng, hướng tới lối sống xanh, góp phần giảm phát thải khí nhà kính.