Sầu riêng hiện đang là mặt hàng trái cây xuất khẩu số 1 tại Việt Nam, giữ khoảng cách lớn với những loại trái cây khác như thanh long, chuối, xoài...

Theo số liệu hải quan Trung Quốc được South China Morning Post dẫn lại, giá trị sầu riêng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc năm 2025 đạt khoảng 3,44 tỷ USD, tăng từ mức 2,94 tỷ USD của năm trước, tương đương khoảng 86.000 tỷ đồng, tăng thêm gần 12.500 tỷ đồng chỉ sau một năm.

Trong khi đó, Thái Lan – quốc gia dẫn đầu truyền thống về xuất khẩu sầu riêng – đang đánh mất dần thị phần, khi kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc gần như không tăng, duy trì ở mức dưới 4 tỷ USD (khoảng 100.000 tỷ đồng). Khoảng cách giữa hai nước vì vậy đang được thu hẹp nhanh chóng.

Các chuyên gia cho rằng thành công của Việt Nam đến từ việc phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng Trung Quốc để tháo gỡ các rào cản kiểm dịch thực vật, đặc biệt là yêu cầu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, đường biên giới trên bộ dài và hệ thống cửa khẩu ngày càng được nâng cấp giúp sầu riêng Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Quốc nhanh hơn, giảm chi phí vận chuyển so với hàng hóa từ Thái Lan vốn chủ yếu đi bằng đường biển.

Theo ông Nguyễn Thanh Trung, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Fulbright Việt Nam, nhiều nhà nhập khẩu Trung Quốc đã trực tiếp sang Việt Nam để hướng dẫn nông dân và doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất, từ đó nâng cao chất lượng và độ ổn định của sản phẩm. Ông Trung cũng nhận định, Việt Nam không chỉ có tiềm năng vượt Thái Lan về sản lượng mà cả về chất lượng sầu riêng trong trung hạn.

Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ hơn 90% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu. Tại nước này, sầu riêng được coi là mặt hàng cao cấp, thường được dùng làm quà biếu trong các dịp đặc biệt như cưới hỏi hay lễ tết. Giá bán lẻ một quả sầu riêng nặng khoảng 6kg có thể lên tới 200 nhân dân tệ, tương đương khoảng 700.000 đồng/quả, mức giá đủ hấp dẫn để thúc đẩy các quốc gia Đông Nam Á đẩy mạnh xuất khẩu.

Với đà tăng trưởng hiện tại, Việt Nam được đánh giá đang từng bước tái định hình cán cân cung ứng sầu riêng tại thị trường Trung Quốc, tạo ra áp lực cạnh tranh ngày càng lớn đối với Thái Lan trong những năm tới.