Sứ mệnh ngành Nông nghiệp - kiến tạo hạnh phúc, thịnh vượng và văn minh cho nông thôn Việt Nam

Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói năm 2025 với chủ đề “Đồng hành cùng nông dân bước vào kỷ nguyên mới”. Ảnh: KT

Đây là phát biểu của Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi Trường Trần Đức Thắng tại Diễn đàn “Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói” năm 2025, với chủ đề “Đồng hành cùng nông dân bước vào kỷ nguyên mới” vào ngày 2/11/2025 tại Hà Nội.

Diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói” lần thứ hai trong năm 2025, sau Diễn đàn giữa Hội Nông dân Việt Nam và Bộ Công Thương, nhằm thực hiện chủ trương “Tháng nghe dân nói”; đồng thời cụ thể hóa tinh thần trong phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi gặp mặt 95 nông dân xuất sắc và các nhà khoa học năm 2025, cũng như Kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân năm 2024.

Tham dự và đồng chủ trì có ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, và ông Trần Đức Thắng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng hơn 300 đại biểu là lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; đại diện Hội Nông dân các tỉnh, thành; chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, cơ quan báo chí; nông dân xuất sắc, hợp tác xã tiêu biểu và đại diện nông dân từ nhiều địa phương.

Các đại biểu về dự Diễn đàn "Lắng nghe nông dân nói" sáng 2/11/2025. Ảnh: KT

Từ lắng nghe thực tiễn đến hoàn thiện chính sách

Trước thềm Diễn đàn, Ban Tổ chức đã tiếp nhận gần 1.000 ý kiến gửi về, tập trung vào bốn nhóm vấn đề lớn gồm đổi mới thể chế và cải cách thủ tục hành chính; khơi thông nguồn lực đất đai và tổ chức sản xuất quy mô lớn; ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp, nông thôn; xây dựng người nông dân mới và nông thôn phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ một buổi sáng làm việc, Diễn đàn ghi nhận 13 ý kiến trực tiếp từ đại diện nhiều vùng miền và lĩnh vực, nêu bật các chủ đề “nóng” như thể chế, thủ tục, đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ, môi trường và liên kết sản xuất giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn phát biểu khai mạc Diễn đàn. Ảnh: KT

Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh, sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII và gần 4 năm triển khai Nghị quyết số 19, nông nghiệp Việt Nam từng bước phát triển theo hướng sinh thái, xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao; chất lượng và hiệu quả được nâng lên, an ninh lương thực được bảo đảm.

Hội đã phát động nhiều phong trào lớn như “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi…”, thúc đẩy kinh tế tập thể hướng tới “Sinh kế nông thôn xanh, nông nghiệp số, chuỗi giá trị”, qua đó gắn kết hợp tác xã, cụm liên kết, chế biến và thị trường, Chủ tịch Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh.

Tổng kết Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đánh giá cao sáng kiến tổ chức của Trung ương Hội khi kiến tạo một không gian để Bộ có thể trực tiếp lắng nghe từ cơ sở: nông dân xuất sắc, doanh nghiệp, nhà khoa học và chuyên gia.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Diễn đàn là cơ hội để thấu hiểu những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn, từ đó tiếp tục hoàn thiện chính sách, thể chế và hành động cụ thể trong thời gian tới. Những kiến nghị được coi là “mệnh lệnh từ thực tiễn” đối với quá trình xây dựng và triển khai chính sách; Bộ đề nghị các đại biểu, hợp tác xã và doanh nghiệp tiếp tục gửi thêm ý kiến bằng văn bản để nghiên cứu, phản hồi sau Diễn đàn, đồng thời xem đây là bước chuẩn bị quan trọng cho Đối thoại của Thủ tướng với nông dân dự kiến vào tháng 12/2025.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh: “Sứ mệnh của ngành nông nghiệp hôm nay không chỉ là đảm bảo an ninh lương thực, mà còn là kiến tạo hạnh phúc, thịnh vượng và văn minh cho nông thôn Việt Nam”. Ảnh: KT

Từ tầm nhìn đến hành động, Bộ trưởng đã chỉ ra bảy định hướng lớn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong thời gian tới. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng minh bạch, hiệu quả, cắt giảm thủ tục hành chính và mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương và cộng đồng trong xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, phát triển sinh kế bền vững; chuyển đổi mô hình tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, phát thải thấp, trong đó triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn 2050”.

Phát triển bền vững ngành trồng trọt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập thị trường quốc tế

Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt: Hữu cơ chìa khóa phát triển nông nghiệp bền vững

Giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt -Bài 1: Tính cấp thiết để phát triển nông nghiệp bền vững

Giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt - Bài 2: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam

Giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt - Bài cuối: Truyền thông dẫn dắt và lan tỏa tri thức phát triển nông nghiệp xanh

Bên cạnh đó, ngành tập trung phát triển con người nông thôn, xây dựng lớp “nông dân chuyên nghiệp” có tri thức, kỹ năng số và khát vọng làm giàu chính đáng; thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo với cơ sở dữ liệu vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, hệ thống truy xuất nguồn gốc và chợ nông sản trực tuyến; phát triển doanh nghiệp nông thôn, khuyến khích đầu tư nông nghiệp xanh, tuần hoàn, phát thải thấp; bảo vệ môi trường nông thôn, xây dựng không gian sống xanh, an ninh và gìn giữ bản sắc văn hóa làng quê.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng nêu rõ ba trọng tâm hành động: Đặt nông dân ở vị trí trung tâm của tiến trình đổi mới, trao cơ hội, động lực và niềm tin để nông dân làm chủ tri thức, công nghệ và thị trường; kiến tạo hệ sinh thái nông nghiệp xanh, thông minh, nhân văn, trong đó Nhà nước kiến tạo, nhà khoa học truyền lửa tri thức, doanh nghiệp mở cửa thị trường và nông dân là chủ thể sáng tạo; khơi dậy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, khát vọng vươn lên, xây dựng làng quê văn hóa, an toàn, văn minh để nông thôn thực sự trở thành nơi đáng sống.

4 đột phá chiến lược và chương trình sửa 17 luật

Bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang đối mặt nhiều thách thức: biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên, ô nhiễm môi trường, chênh lệch giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn, năng suất và giá trị gia tăng còn thấp, cùng sức ép cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho rằng, những thách thức ấy vừa là áp lực, vừa là động lực, đồng thời cũng là cơ hội để chúng ta quyết tâm đổi mới, kiến tạo những bước phát triển đột phá, đưa nông nghiệp Việt Nam tiến nhanh, vững chắc trong kỷ nguyên mới.

Để tạo chuyển biến mang tính nền tảng, ngành nông nghiệp và môi trường xác định bốn đột phá chiến lược cho giai đoạn 2030 - 2045.

Trước hết là cải cách mạnh mẽ và hoàn thiện thể chế pháp luật, khơi thông điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tối giản tối đa thủ tục hành chính, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả.

Cùng với đó là triển khai các mô hình thí điểm vượt trội đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, đây được xem là một trong 12 cơ sở dữ liệu trọng điểm của Chính phủ, với mục tiêu hoàn thành trên 50% khối lượng công việc vào cuối năm 2025 và hoàn thành toàn bộ trong năm 2026.

Đột phá tiếp theo là xây dựng hạ tầng nông nghiệp, nông thôn và tài nguyên môi trường đồng bộ, hiện đại, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, nâng cấp hạ tầng phòng chống thiên tai, tăng cường giải pháp khắc phục ô nhiễm và ứng phó biến đổi khí hậu.

Cuối cùng là tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân và nông dân chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu giai đoạn phát triển mới.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò của người nông dân và tổ chức Hội Nông dân Việt Nam, cùng hướng đến mục tiêu “nông nghiệp sinh thái - nông thôn hiện đại - nông dân văn minh và môi trường bền vững. Ảnh: KT

Ngay tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu với Chính phủ trình bốn nội dung quan trọng, trong đó có sửa đổi toàn diện 17 luật do Bộ chủ trì.

Các sửa đổi tập trung vào ba nhóm lớn: Hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với mô hình chính quyền địa phương các cấp; cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, tháo gỡ vướng mắc trong các quy định hiện hành; giải quyết triệt để các “nút thắt” về đất đai, môi trường, địa chất và khoáng sản.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, đợt sửa đổi lần này chưa thể bao quát toàn bộ, nhưng các vấn đề cốt lõi nhất đã được đưa vào dự thảo trình Quốc hội, với tinh thần cải cách mạnh mẽ và thực chất.

Kết thúc Diễn đàn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết rà soát, tiếp thu và giải quyết dứt điểm các kiến nghị; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến để chính sách thực sự “đến được từng người nông dân”.

Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân Việt Nam nhằm hiện thực hóa mục tiêu “nông nghiệp sinh thái - nông thôn hiện đại - nông dân văn minh và môi trường bền vững”, đưa nông nghiệp và nông thôn Việt Nam vững vàng bước vào kỷ nguyên xanh, đổi mới sáng tạo và tri thức số.

Khẳng định thông điệp xuyên suốt, Bộ trưởng cho biết chính sách phải bắt đầu từ thực tiễn và nông dân là chủ thể, là trung tâm của toàn bộ tiến trình phát triển. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Sứ mệnh của ngành nông nghiệp hôm nay không chỉ là đảm bảo an ninh lương thực, mà còn là kiến tạo hạnh phúc, thịnh vượng và văn minh cho nông thôn Việt Nam.”

Bộ trưởng Trần Đức Thắng bày tỏ tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo của Chính phủ và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục gặt hái nhiều thành công hơn nữa, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, và hướng tới năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Cuối cùng, Bộ trưởng nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ rà soát, tiếp thu và giải quyết dứt điểm các ý kiến, kiến nghị tại Diễn đàn. Đồng thời, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đến người dân và doanh nghiệp sẽ được đẩy mạnh hơn nữa, để mọi chính sách của Nhà nước thực sự đến được với từng người nông dân.”