Sầu riêng là một trong những trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong những năm gần đây.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 5272/QĐ-BNNMT về Kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng.

Theo đó, Bộ NN&MT sẽ thí điểm truy xuất nguồn gốc trái sầu riêng bằng tem sẽ do Bộ Công an phát hành, với mục tiêu nhằm từng bước hoàn thiện hệ thống và quy trình truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm nông, lâm, thủy hải sản chủ lực. Hệ thống này giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng sản phẩm; hỗ trợ các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sầu riêng trong quản lý chuỗi cung ứng, nâng cao giá trị thương mại; đồng thời giúp cơ quan quản lý nhà nước tăng cường giám sát chất lượng, truy vết sản phẩm từ vùng trồng đến cơ sở đóng gói, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và bảo đảm tính minh bạch của thị trường.

Người dân ở Khánh Hoà chuẩn bị thu hoạch sầu riêng.

Quản lý số toàn chuỗi - từ vùng trồng đến từng trái sầu riêng

Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ xây dưng mô hình chuỗi cung ứng sầu riêng đáp ứng đầy đủ các quy định về truy xuất nguồn gốc, chất lượng, an toàn thực phẩm để thực hiện thí điểm. Hoàn thiện Hệ thống trực tuyến và cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng theo thời gian thực, có sự tham gia xác thực của các cơ quan quản lý nhà nước thuộc Bộ NN&MT và các địa phương.

Hệ thống cho phép ghi nhận, quản lý thông tin tại tất cả các khâu chính (cơ sở trồng sầu riêng - vùng trồng - thu mua - sơ chế/đóng gói - vận chuyển - phân phối) và truy xuất thông tin bằng mã QR hoặc phương tiện thích hợp trên tem nhãn của từng quả sầu riêng, từ ngày 01/01/2026 đến ngày 30/6/2026.

Cung cấp hạ tầng công nghệ thông tin (máy chủ, đường truyền, an ninh mạng...) để Hệ thống truy xuất nguồn gốc hoạt động ổn định, thông suốt, an toàn. Đáp ứng các yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia và các hệ thống liên quan theo định hướng chung.

Tạo lập được kho dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường phục vụ truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng, trên cơ sở kết nối tích hợp các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu (dữ liệu phải được ký số) của các doanh nghiệp tham gia thử nghiệm.

Huy động được tối thiểu 5 doanh nghiệp sản xuất, thu mua, sơ chế/đóng gói, vận chuyển, phân phối tham gia thử nghiệm. Tổ chức cấp/gắn Tem xác thực điện tử (bao gồm cả tem gắn Qrcode/NFC/RFID do Bộ Công an phát hành) cho các lô sầu riêng đáp ứng yêu cầu.

Xây dựng, hoàn thiện các quy định, quy trình nghiệp vụ thu thập, quản lý dữ liệu truy xuất trong chuỗi sản xuất, cung ứng sầu riêng.

Mẫu tem chống giả của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho quả sầu riêng.

Ban hành mẫu Tem xác thực điện tử (bao gồm cả tem gắn Qrcode/NFC/RFID) cho quả sầu riêng (bao gồm quy cách in ấn, vật liệu chống giả) và các hướng dẫn sử dụng tem, ghi chép thông tin cho nông hộ, doanh nghiệp tham gia thí điểm. Trung tâm Tem và Vật liệu chống giả - In Ba Đình thuộc Cục Công nghiệp an ninh, Bộ Công an sẽ thực hiện in ấn, quản lý và cấp phát Tem xác thực điện tử (bao gồm cả tem gắn Qrcode/NFC/RFID do Bộ Công An phát hành).

Tổ chức tập huấn, hội thảo, hướng dẫn các nông hộ, các doanh nghiệp tham gia thí điểm triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng.

Thông tin, tuyên truyền về lợi ích của truy xuất nguồn gốc đối với người sản xuất, doanh nghiệp cung ứng và người tiêu dùng sầu riêng, tạo sự đồng thuận khi triển khai rộng rãi sau giai đoạn thí điểm (từ ngày 01/01/2026 đến ngày 30/6/2026).

Kết thúc giai đoạn thí điểm, tổ chức đánh giá hiệu quả hoạt động của Hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng (về tính chính xác thông tin, tính thuận tiện cho người dùng, chi phí, lợi ích mang lại…). Trên cơ sở đó, tổng kết bài học kinh nghiệm, đề xuất điều chỉnh, bổ sung về kỹ thuật hoặc quy trình (nếu cần) trước khi mở rộng áp dụng Hệ thống truy xuất nguồn gốc cho các nông sản khác và triển khai chính thức trên phạm vi rộng vào cuối năm 2026.

Hoàn thiện hành lang pháp lý và bộ quy trình/hướng dẫn cho sầu riêng xuất khẩu

Về nhiệm vụ và các giải pháp chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sẽ rà soát, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo điều hành trong các hoạt động liên quan đến truy xuất nguồn gốc.

Đồng thời, nghiên cứu tiêu chuẩn, quy định của các tổ chức quốc tế để xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tài liệu hướng dẫn chung về truy xuất nguồn gốc nông sản thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Ban hành tài liệu hướng dẫn áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc gắn với các quy định của các nước nhập khẩu, các quy định về sử dụng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; thống nhất, chuẩn hóa hình thức, nội dung thẻ, tem, nhãn hoặc định dạng bằng một phương thức thích hợp để truy xuất nguồn gốc; cách thức quản lý việc áp dụng mã truy vết; thông tin truy xuất nguồn gốc...

Bên cạnh đó, ban hành tài liệu về vùng sản xuất, thông tin về cơ sở sản xuất, chế biến; thông tin về nguồn gốc xuất xứ nguyên vật liệu; thông tin về an toàn, vệ sinh và chất lượng; yêu cầu, trách nhiệm đối với cơ sở sản xuất, gắn thẻ, nhãn hoặc định dạng bằng một phương thức thích hợp để truy xuất nguồn gốc, cũng như các bên liên quan.

Rà soát, thống nhất dữ liệu và quy trình nghiệp vụ triển khai thí điểm truy xuất nguồn gốc quả sầu riềng.

Từ 1/1/2026, tất cả các khâu chính (cơ sở trồng sầu riêng - vùng trồng - thu mua - sơ chế/đóng gói - vận chuyển - phân phối) và truy xuất thông tin bằng mã QR hoặc phương tiện thích hợp trên tem nhãn của từng quả sầu riêng trên Hệ thống trực tuyến và cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc của Bộ NN&MT.

Nâng cấp hệ thống truy xuất: chuẩn hóa dữ liệu, tem nhãn và kết nối liên thông

Xác định chuỗi cung ứng đáp ứng đầy đủ các quy định để triển khai áp dụng, không chỉ ở doanh nghiệp để tránh tình trạng hợp thức hóa sản phẩm không rõ nguồn gốc của doanh nghiệp (nếu có).

Thiết kế, xây dựng Hệ thống trực tuyến với các công cụ truy xuất nguồn gốc điện tử, thông minh (mã số, mã vạch, QR code, công nghệ chuỗi khối (Blockchain),…) theo thời gian thực và tạo lập kho cơ sở dữ liệu dùng chung trên cơ sở kết nối, tích hợp, đồng bộ các cơ sở dữ liệu thành phần các cơ quan đơn vị thuộc Bộ, các bộ ngành và địa phương; hình thành Hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ, thống nhất để các nông hộ, cơ sở sản xuất, kinh doanh cập nhật thông tin, dữ liệu vào Hệ thống, phục vụ việc quản lý, chia sẻ, truy vết thông tin, dữ liệu giữa các tác nhân trong chuỗi và cơ quan quản lý của Bộ.

Đầu tư trang thiết bị, hạ tầng kỹ thuật, đảm bảo Hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng tại Bộ hoạt động ổn định, thông suốt, đáp ứng yêu cầu về an ninh, an toàn thông tin.

Lựa chọn và thống nhất danh sách doanh nghiệp tham gia thí điểm, thu thập thông tin đầu vào (số lượng nông hộ, số lượng cây sầu riêng, sản lượng dự kiến của mỗi nông hộ) để phục vụ cấp tài khoản và in Tem xác thực điện tử (bao gồm cả tem gắn Qrcode/NFC/RFID).

In và cấp phát Tem xác thực điện tử (bao gồm cả tem gắn Qrcode/NFC/RFID) nguồn gốc cho các doanh nghiệp và nông hộ tham gia thí điểm theo số lượng đã thống kê.

Hỗ trợ triển khai vận hành hệ thống và giám sát quá trình thí điểm tại các doanh nghiệp tham gia.

Rà soát, chuẩn hóa và nâng cấp, mở rộng hệ thống truy xuất nguồn gốc tại Bộ NN&MT (http://checkvn.mae.gov.vn) nhằm đáp ứng với các yêu cầu thực tế tại Bộ cũng như phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan; đảm bảo kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc các địa phương và với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia khác.

Kiểm soát, theo dõi các sản phẩm sầu riêng đang đăng ký trên hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản tại Bộ, phục vụ thống kê, dự báo thị trường, theo dõi luồng di chuyển để kiểm soát chất lượng, tình trạng hoạt động của các cơ sở sản xuất kinh doanh đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Giải đáp thắc mắc, hỗ trợ kỹ thuật cho các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tham gia triển khai, áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường được thuận lợi.

Tổ chức tập huấn, đào tạo, xây dựng tài liệu hướng dẫn sử dụng giúp các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng tại Bộ NN&MT được hiệu quả, đúng quy định.

Nghiên cứu áp dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao hiệu quả Hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Đưa công nghệ mới và AI vào truy vết, quản trị chuỗi sầu riêng

Nghiên cứu áp dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao hiệu quả Hệ thống truy xuất nguồn gốc: Triển khai các đề tài, dự án, nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ để phát triển các giải pháp, công nghệ (Blockchain, IoT, AI, Big data và các công nghệ mới phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới) ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc.

Hỗ trợ địa phương, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, hộ nông dân kết nối Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường phục vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ, giải pháp ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc.

Hợp tác với các đối tác nước ngoài, tổ chức cấp mã số mã vạch quốc tế để tiếp nhận, chuyển giao công nghệ, công nhận hệ thống và thừa nhận kết quả truy xuất nguồn gốc lẫn nhau.

Tổ chức các hội nghị, hội thảo quốc tế về truy xuất nguồn gốc tại Việt Nam với sự tham gia của các bộ, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ nông dân và các cá nhân.

Xây dựng chính sách nhằm ưu tiên, thu hút các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế cùng đầu tư xây dựng và phát triển trong các hoạt động liên quan đến truy xuất nguồn gốc.

Tổ chức hội thảo giới thiệu Hệ thống truy xuất nguồn gốc và hướng dẫn quy trình nghiệp vụ truy xuất nguồn gốc cho các doanh nghiệp tham gia thí điểm.

Tổ chức tập huấn, đào tạo, xây dựng tài liệu hướng dẫn sử dụng cho cán bộ quản lý, các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng để các đối tượng liên quan nắm vững quy trình truy xuất, đảm bảo hiệu quả, đúng quy định.

Tổ chức tuyên truyền, quảng bá, hội thảo, hội nghị giúp các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp sản suất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và người tiêu dùng nhận thức rõ về lợi ích của việc công khai, minh bạch thông tin, truy vết thông tin sản phẩm hàng hóa nông sản.

Phổ biến tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tài liệu để hướng dẫn doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, đơn vị cung cấp dịch vụ giải pháp trong việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Thiết lập đường dây nóng để giải đáp thắc mắc, hỗ trợ kỹ thuật cho các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tham gia triển khai, áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Tổng hợp kết quả thí điểm, đánh giá hiệu quả hoạt động của Hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng (về tính chính xác thông tin, tính thuận tiện cho người dùng, chi phí, lợi ích mang lại…). Tổng kết bài học kinh nghiệm, đề xuất điều chỉnh, bổ sung về kỹ thuật hoặc quy trình (nếu cần) trước khi mở rộng áp dụng Hệ thống truy xuất nguồn gốc cho các nông sản khác và triển khai chính thức trên phạm vi toàn quốc.

Truy xuất nguồn gốc giúp gia tăng giá trị nông sản Việt Việc áp dụng tem truy xuất nguồn gốc giúp sản phẩm nông sản Việt Nam gia tăng giá trị, mở rộng thị trường và lên ...

Vì sao PCT Hiệp hội Golf Việt Nam bị khởi tố trong vụ xuất khẩu sầu riêng? Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) Bộ Công an vừa khởi tố 17 bị can liên ...

Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng có thể đạt 4 tỷ USD trong năm 2025 Trong 10 tháng năm 2025, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đã thu về gần 3,34 tỷ USD, vượt qua con số 3,2 tỷ ...