Thay vì sử dụng thuốc hóa học, người nông dân nên áp dụng các biện pháp cơ học như bẫy, lưới côn trùng, sâu bọ để bảo vệ cây trồng.

Theo các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế (như tiêu chuẩn của IFOAM, USDA Organic, hay EU Organic), việc sử dụng thuốc BVTV tổng hợp (hoá học) bị hạn chế và phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt. Thay vào đó sử dụng các thuốc BVTV sinh học lại được ưu tiên và khuyên dùng vì mang lại nhiều giá trị bền vững, lâu dài.

Sử dụng thuốc BVTV sinh học thay hóa học

Theo đó, trong sản xuất hữu cơ, chỉ các thuốc BVTV có nguồn gốc tự nhiên hoặc có ít tác động tiêu cực đến môi trường mới được phép sử dụng. Các sản phẩm hữu cơ có thể sử dụng một số thuốc BVTV sinh học, ví dụ như thuốc trừ sâu từ thực vật (chẳng hạn dầu neem, chiết xuất tỏi, hoặc bột diatomaceous earth), hoặc các chế phẩm vi sinh vật như Bacillus thuringiensis (Bt) để kiểm soát sâu bệnh.

Các thuốc BVTV tổng hợp, thuốc diệt cỏ hoá học, thuốc trừ sâu hoặc thuốc diệt nấm hóa học mạnh như glyphosate, chlorpyrifos, hay các loại thuốc hóa học khác đều bị cấm trong sản xuất hữu cơ. Thay vì sử dụng thuốc hóa học, nông cần áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại bền vững như: sử dụng cây trồng hỗ trợ, thu hút thiên địch, canh tác luân canh, sử dụng mạng lưới sinh thái trong trang trại, và áp dụng các biện pháp cơ học như bẫy, lưới bảo vệ...

Để đảm bảo sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn hữu cơ, các trang trại và sản phẩm đều phải được chứng nhận và kiểm tra định kỳ. Các cơ quan chứng nhận có chức năng chuyên môn sẽ kiểm tra việc sử dụng thuốc BVTV và xác minh rằng các sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn hữu cơ.

Tuy vậy, trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ người nông dân có thể sử dụng các thuốc BVTV có nguồn gốc sinh học như: Dầu neem: Chống sâu, nấm và một số loại vi khuẩn. Bacillus thuringiensis (Bt): Vi khuẩn có tác dụng tiêu diệt sâu ăn lá. Chiết xuất tỏi: Được sử dụng để chống một số loại sâu bệnh. Pyrethrum: Một hợp chất chiết xuất từ hoa cúc, có tác dụng trừ sâu.

Những lợi ích bền vững khi không sử dụng thuốc BVTV hóa học

Các thuốc BVTV hóa học có thể tồn dư trên sản phẩm nông sản và ảnh hưởng đến sức khỏe con người khi tiêu thụ. Việc hạn chế sử dụng thuốc hóa học giúp giảm nguy cơ ngộ độc, bệnh tật liên quan đến thực phẩm chứa hóa chất như ung thư, rối loạn nội tiết, và các bệnh về thần kinh. Sản phẩm hữu cơ đảm bảo không có hóa chất độc hại, mang đến lợi ích lâu dài cho sức khỏe người tiêu dùng, nhất là cho trẻ em, phụ nữ mang thai, và các nhóm dễ bị tổn thương.

Hơn nữa, thuốc BVTV hóa học có thể dễ dàng rửa trôi và xâm nhập vào nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước uống và nước sinh hoạt. Việc hạn chế thuốc hóa học giúp giảm thiểu tác động này.

Thuốc BVTV hóa học có thể dễ dàng rửa trôi và xâm nhập vào nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước uống và nước sinh hoạt.

Sử dụng thuốc BVTV hóa học có thể tiêu diệt cả thiên địch có ích như côn trùng có lợi, chim, và các loài động vật khác, làm mất đi sự cân bằng sinh thái. Nông nghiệp hữu cơ giúp bảo vệ và duy trì sự đa dạng sinh học trong đất, trên cây trồng và môi trường xung quanh. Sử dụng thuốc hóa học thường làm giảm độ phì nhiêu của đất, vì chúng có thể giết chết các vi sinh vật có lợi trong đất. Sản xuất hữu cơ tập trung vào việc cải thiện chất lượng đất đất thông qua các biện pháp như sử dụng phân bón hữu cơ, canh tác luân canh và giảm thiểu tác động của các hóa chất.

Mặt khác việc không sử dụng thuốc BVTV hóa học còn giúp cây trồng cải thiện sức đề kháng tự nhiên. Trên thực tế, cây trồng trong môi trường hữu cơ phải đối mặt với nhiều thách thức từ sâu bệnh và điều kiện môi trường, điều này giúp chúng phát triển sức đề kháng tự nhiên tốt hơn. Khi cây khỏe mạnh, chúng có khả năng chống lại các bệnh và sâu bệnh mà không cần phải sử dụng thuốc BVTV hóa học. Ngoài ra, người nông dân sẽ được lợi khi giảm rủi ro về sâu bệnh kháng thuốc, bởi lẽ nếu sử dụng thuốc BVTV hóa học lâu dài, có thể dẫn đến sự xuất hiện của các loài sâu bệnh kháng thuốc, làm cho việc kiểm soát dịch hại trở nên khó khăn hơn trong tương lai.

Khi cây khỏe mạnh, chúng có khả năng chống lại các bệnh và sâu bệnh mà không cần phải sử dụng thuốc BVTV hóa học.

Việc không sử dụng thuốc BVTV hóa học làm giảm thiểu các tác động tiêu cực đến khí hậu. Nông nghiệp hữu cơ khuyến khích việc sử dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường, giúp giảm thiểu lượng khí nhà kính từ các hóa chất sản xuất và sử dụng thuốc BVTV. Nhờ đó mà các phương pháp canh tác hữu cơ giúp nông dân giảm sự phụ thuộc vào các sản phẩm hóa học, giảm chi phí sản xuất và tăng tính tự chủ trong việc quản lý nông trại.

Việc chuyển sang sản xuất hữu cơ đòi hỏi nông dân phải hiểu sâu về các yếu tố sinh học và sinh thái trong nông nghiệp, từ đó phát triển các kỹ thuật canh tác bền vững, người nông dân có thêm nhiều bài học về trách nhiệm trong quá trình canh tác. Từ đó các kỹ thuật tự nhiên như sử dụng thiên địch, cây trồng hỗ trợ, và phân bón hữu cơ, tạo ra một phương thức canh tác thông minh, hiệu quả và bền vững hơn.

Các sản phẩm hữu cơ thường được người tiêu dùng tin tưởng hơn do đảm bảo không có dư lượng hóa chất độc hại, từ đó đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về thực phẩm sạch. Thị trường thực phẩm hữu cơ đang ngày càng phát triển, và nông sản hữu cơ có thể được bán với giá cao hơn do đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng về sản phẩm an toàn, chất lượng.

Các sản phẩm hữu cơ thường được người tiêu dùng tin tưởng hơn do đảm bảo không có dư lượng hóa chất độc hại, từ đó đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về thực phẩm sạch.

Điều đáng mừng hơn cả là khi các trang trại hữu cơ thường tạo ra mối liên kết chặt chẽ hơn với cộng đồng, vì người tiêu dùng ủng hộ nông sản sạch và bền vững. Điều này có thể dẫn đến sự hỗ trợ từ cộng đồng trong việc tiêu thụ sản phẩm và cung cấp thông tin về các phương pháp canh tác mới.

Song với việc canh tác hữu cơ, có thể nhận thấy rằng nó rất phù hợp với các mô hình nông nghiệp quy mô nhỏ mang tính gia đình, nơi người nông dân có thể tự chủ trong việc chăm sóc cây trồng và không cần đầu tư vào các loại thuốc BVTV hóa học đắt tiền.

Việc hạn chế sử dụng thuốc BVTV hóa học trong sản xuất hữu cơ không chỉ có lợi cho sức khỏe con người mà còn giúp bảo vệ môi trường, duy trì đa dạng sinh học, và thúc đẩy nền nông nghiệp bền vững. Những lý do này càng làm rõ sự quan trọng của việc chuyển sang phương thức canh tác hữu cơ cho một tương lai bền vững.