Sự khác biệt rõ rệt từ ngoại hình cây sầu riêng canh tác hữu cơ của Sakura farm với cây sầu riêng trồng theo phương thức truyền thống. (Ảnh: Trung Trần)

Trong bối cảnh nông nghiệp hiện đại trở thành xu hướng phát triển cốt yếu, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng 7 tháng đầu năm của nước ta đạt 1,6 tỷ USD, mục tiêu đến cuối năm nay đạt 3 đến 3,5 tỷ USD. Trước sức hút từ thị trường và giá trị kinh tế cao, việc chuyển đổi sang canh tác sạch, có quản lý chặt chẽ đầu vào ngày càng trở nên cần thiết, mang lại lợi ích không chỉ cho người tiêu dùng mà còn cho cả môi trường và cộng đồng sản xuất. Nông trại sầu riêng Sakura farm của anh Nguyễn Phạm Minh Mẫn (huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa) như một tấm gương điển hình trong việc thực hiện sứ mệnh này.

Đầu tư cho chất lượng là “chìa khóa” mở rộng thị trường

Tọa lạc tại huyện Khánh Sơn, Sakura farm có tổng diện tích gần 40ha, đã được chứng nhận đạt chuẩn xuất khẩu châu Âu, mở ra cơ hội xuất khẩu nông sản chất lượng cao tại địa phương. Định hướng xây dựng vùng chuyên canh đạt chuẩn EU, Saukura không chỉ sản xuất sầu riêng sạch, chất lượng mà còn mang trong mình kỳ vọng nâng tầm giá trị nông sản Việt.

Hơn 8 năm nghiên cứu và thực nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp, trong 3-4 năm gần đây, sau khi quyết định đầu tư tại Khánh Hòa, anh Nguyễn Phạm Minh Mẫn mới chính thức bước vào con đường canh tác bền vững với mục tiêu dài hạn. Anh chia sẻ: “Khi quyết định đến vùng núi Khánh Sơn, chúng tôi đã xác định phải theo đuổi con đường canh tác bền vững. Tôi luôn mong muốn nông sản Việt nói chung và sầu riêng của Việt Nam nói riêng có thể vươn xa, không chỉ để sản phẩm có mặt trên các kệ hàng quốc tế, mà còn giúp người dân địa phương gia tăng thu nhập, phát triển kinh tế từ việc làm ra các sản phẩm sạch”.

Để thu được sầu riêng sạch, thơm ngon, sản lượng tốt, ngay từ khi bắt đầu Sakura farm đã không chỉ tập trung vào sản xuất, mà còn đặc biệt chú trọng đến quy trình kiểm soát chất lượng. Mọi nguồn phân bón và chất hóa học sử dụng trong canh tác đều được kiểm tra kỹ lưỡng. Mỗi sản phẩm của farm trước khi xuất ra thị trường đều phải trải qua quá trình kiểm nghiệm nhằm kiểm soát dư lượng chất độc hại có thể ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

Kết quả kiểm nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật có trong trái sầu riêng tại Sakura là rất thấp, đạt chuẩn hữu cơ châu Âu.

việc canh tác theo hướng này tưởng chừng như khó khăn nhưng dưới sự giúp sức của đội ngũ kỹ thuật kèm theo sự hướng dẫn về kiến thức nền của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Vũ Bích Hạnh và Tiến sĩ Trần Bá Cương, mọi chuyện trở nên dễ dàng. Thậm chí chi phí còn không tốn kém bằng phương thức canh tác thông thường.

Ngoài ra, việc thuyết phục người dân cùng đồng hành với mô hình bền vững này cũng là một thách thức lớn. Với cách làm truyền thống, người nông dân có thể thấy ngay kết quả trong vòng 1-2 tháng. Nhưng với canh tác hữu cơ, kết quả chỉ thực sự rõ ràng sau một thời gian dài.

Một trong những tư duy quan trọng mà đội ngũ Sakura farm áp dụng là không chạy theo số lượng, thay vào đó là kiên định với mục tiêu nâng cao chất lượng. Anh Mẫn nhấn mạnh: “Đầu ra không phải là vấn đề lớn nếu mình tập trung vào chất lượng. Khi đã làm tốt, thị trường sẽ tự tìm đến mình. Chúng tôi không nhắm đến thị trường cụ thể nào như Trung Quốc hay châu Âu, mà chỉ muốn tạo ra sản phẩm chất lượng cao nhất. Tiêu chuẩn châu Âu chỉ là một định mức để khẳng định sản phẩm sạch, nhưng chúng tôi không xem đó là mục tiêu bắt buộc để xuất khẩu”.

Dù thay đổi phương thức canh tác, Sakura farm vẫn luôn giữ được chất lượng lẫn số lượng cho farm sầu riêng. (Ảnh: Cáp Vương)

Ngoài kỹ thuật canh tác, ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp cũng đã giúp ích rất nhiều cho Sakura farm trong việc duy trì và cải tiến quy trình canh tác bền vững. Anh Hoàng Bá Phú (Kỹ sư phụ trách hệ thống tưới và vận hành Sakura farm), cho biết: “Thông thường, người ta chỉ bón phân hai lần trong năm với số lượng lớn. Nhưng với canh tác hữu cơ, chúng tôi chia nhỏ lượng phân bón ra và bón đều 2-3 lần trong một nhịp sinh trưởng của cây, điều này tốn thời gian hơn nhưng lại mang đến hiệu quả tốt hơn về lâu dài tiết kiệm lượng phân bón giảm hao phí gây hại đến môi trường”. Đội ngũ kỹ thuật của farm cũng đã và đang chuẩn bị ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến như drone phun thuốc, cùng với việc hoàn thiện hệ thống tưới tự động.

Bên cạnh đó, việc sử dụng flycam hàng ngày để giám sát cây trồng cũng giúp farm theo dõi sát sao quá trình phát triển của cây, giám sát nguồn nước, phát hiện bất thường và kiểm tra cách thức công nhân thực hiện các quy trình, từ việc phun thuốc cho đến chăm sóc cây.

Với nhân lực khoảng 30 người, bao gồm 5 kỹ thuật viên thường xuyên kiểm tra tình trạng cây trồng, Sakura farm đã xây dựng một quy trình canh tác bài bản, hướng đến việc phát triển nông nghiệp bền vững. Họ không chỉ đầu tư vào công nghệ mà còn chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và đảm bảo sức khỏe cho người lao động.

Kỹ sư trưởng Sakura farm Nguyễn Quốc Huy chia sẻ rằng việc lạm dụng các loại thuốc trừ sâu hóa học mạnh không chỉ gây hại cho cây mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của công nhân. Dư lượng hóa chất có thể tồn tại trong đất từ 3-4 năm mới hết, và việc sử dụng thuốc trừ sâu liên tục có thể làm đất "chết". Thay vào đó chúng ta cần luân chuyển các hợp chất để côn trùng gây hại không kháng thuốc, đạt được hiệu quả bảo vệ cao nhất mà không gây hại đến người canh tác

Anh Huy cũng cho biết, với việc canh tác bền, cây sầu riêng sau khi thu hoạch vẫn còn rất khỏe mạnh, không bị cằn cỗi như phương pháp canh tác truyền thống. Điều này giúp cây có thể tiếp tục phát triển và cho ra những lứa trái mới với chất lượng ổn định. “Chúng tôi không cố ép cây đạt năng suất quá cao mà chúng tôi để trái theo sức của cây, để sau từng năm sản lượng toàn vườn tăng đều, cây khỏe mạnh và có tuổi thọ đúng với nó trong tự nhiên”, anh Huy chia sẻ.

Lan tỏa “hành trình xanh” vì cộng đồng

Ở Sakura farm, nông nghiệp không đơn thuần là sản xuất mà còn là cách để lan tỏa những giá trị bền vững và ý nghĩa đến cộng đồng. Người dân huyện Khánh Sơn không chỉ biết đến Sakura với vị thế tiên phong trong việc canh tác sầu riêng bến vững tại Khánh Hòa mà còn là một nông trại có phương châm hoạt động rất nhân văn.

Chủ farm Sakura, anh Mẫn không chỉ giữ bí quyết cho riêng mình mà luôn sẵn sàng chia sẻ, lan tỏa tri thức cho bà con nông dân mong muốn tham gia vào mô hình bền vững. Mục tiêu của anh không chỉ là phát triển sản phẩm hữu cơ chất lượng cao mà còn giúp bà con trong farm hiểu được tầm quan trọng của việc canh tác bền vững. “Chúng tôi muốn mọi người hiểu rằng làm nông nghiệp sạch không chỉ mang lại sản phẩm tốt hơn cho người tiêu dùng mà còn giữ gìn được sức khỏe cho cây trồng và cho chính người canh tác”, anh chia sẻ.

Bà con nông dân HTX Dịch vụ Nông nghiệp sạch tỉnh Đắk Lắk được kỹ thuật viên của Sakura farm hướng dẫn quy trình canh tác hữu cơ. (Ảnh: Cáp Vương)

Không ít hộ nông dân đã được anh Mẫn tận tình hỗ trợ và dần nhận ra giá trị của canh tác hữu cơ. Ông Mai Đình Thọ (Chủ tịch HTX Dịch vụ Nông nghiệp sạch tỉnh Đắk Lắk) đã dẫn đoàn nông dân của mình đến tham quan và học hỏi kinh nghiệm từ Sakura farm, ông chia sẻ: “Xã viên chúng tôi đã làm sầu riêng lâu năm, nhưng phần lớn vẫn dựa trên kinh nghiệm truyền thống và sử dụng nhiều phân thuốc hóa học. Việc học hỏi mô hình hữu cơ từ Sakura farm là một bước chuyển mình quan trọng. Dù thổ nhưỡng và khí hậu giữa hai nơi khác nhau, nhưng cách tiếp cận của anh Mẫn và đội ngũ kỹ thuật viên đã giúp chúng tôi có cái nhìn rõ hơn về lợi ích lâu dài của canh tác hữu cơ”.

Vườn sầu riêng hữu cơ trĩu quả liên tục được khách du lịch ghé thăm và hào hứng thưởng thức.

Không chỉ giúp đỡ bà con về mặt nông nghiệp, Sakura farm còn tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội tại địa phương. Một trong những hoạt động xã hội ý nghĩa nhất mà Sakura đã thực hiện là lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng dọc theo con đường dẫn đến farm, với tổng kinh phí hơn 100 triệu đồng. Hệ thống đèn này không chỉ giúp cải thiện giao thông vào ban đêm mà còn tạo điều kiện an toàn cho người dân trong khu vực. Ngoài ra, anh Mẫn còn tặng xe phục vụ mai táng cho xã Ba Cụm Bắc trị giá 200 triệu đồng.

“Chúng tôi không chỉ mong muốn giúp đỡ bà con trong việc canh tác mà còn muốn cải thiện điều kiện sống xung quanh. Những gì chúng tôi làm không phải là nhiều, nhưng hy vọng sẽ mang lại sự thay đổi tích cực cho cộng đồng”, anh Mẫn chia sẻ.

Ngoài ra, Sakura còn đồng hành cùng người nông dân họ vượt qua khó khăn, hỗ trợ họ từ tài chính đến kỹ thuật. Tinh thần này đã lan tỏa đến rất nhiều hộ gia đình trong khu vực, khiến họ cảm thấy yên tâm hơn khi tham gia vào mô hình sản xuất mới.

Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên như hạn hán và thiếu điện trên vùng núi, farm vẫn kiên định với con đường đã chọn. Trong tương lai, anh Mẫn và đội ngũ của mình dự định sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ nhằm giảm bớt nhân công và nâng cao hiệu quả sản xuất. “Chúng tôi tin rằng chất lượng là chìa khóa mở rộng thị trường. Khi sản phẩm đạt chuẩn chất lượng cao, thị trường sẽ tự tìm đến mình. Đây không chỉ là một phương châm kinh doanh mà còn là niềm tin mà chúng tôi đang theo đuổi mỗi ngày” – Ông chủ Sakura farm kiên định.