Đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn thu hút đông người dân, du khách dịp lễ, tết. (Ảnh: Quảng Ninh Media Group)

Di sản - nền tảng cho kinh tế văn hóa bền vững

Quảng Ninh hiện sở hữu hệ thống di sản phong phú với 641 di tích các loại, trong đó có nhiều di tích quốc gia đặc biệt và hàng trăm di sản văn hóa phi vật thể. Bên cạnh Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, năm 2025, Quần thể danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới, mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế di sản gắn với du lịch sinh thái, tâm linh và nông nghiệp bản địa.

Cùng với giá trị di tích, sự đa dạng văn hóa của các dân tộc trong tỉnh thể hiện qua làn điệu dân ca, lễ hội truyền thống, phong tục sinh hoạt cộng đồng… vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đây chính là “tài sản mềm” quý giá, góp phần làm nên bản sắc riêng có của vùng đất mỏ.

Những năm qua, tỉnh đã ưu tiên nhiều nguồn lực cho lĩnh vực văn hóa và con người. Đặc biệt, Nghị quyết số 17-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành năm 2023 đã xác định rõ mục tiêu xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành động lực nội sinh cho phát triển nhanh và bền vững. Từ đó, các giá trị văn hóa được từng bước khai thác, chuyển hóa thành sản phẩm du lịch, dịch vụ, góp phần nâng cao sinh kế và thu nhập cho người dân, nhất là khu vực nông thôn, miền núi.

Đến nay, toàn tỉnh có 97% gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”; 97,9% thôn, khu phố đạt danh hiệu “Thôn, khu phố văn hóa”; 1.072 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt danh hiệu “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”…

Cờ đỏ sao vàng được người dân xã Ba Chẽ treo trang trọng mỗi dịp quan trọng của đất nước.(Ảnh: Quảng Ninh Media Group)

Sáng tạo văn hóa - động lực nâng tầm đời sống cộng đồng

Song song với công tác bảo tồn, Quảng Ninh chủ động đổi mới cách thức tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao theo hướng hiện đại, sáng tạo. Nhiều chương trình nghệ thuật quy mô lớn mang dấu ấn riêng của địa phương đã được tổ chức, thu hút đông đảo người dân và du khách, góp phần đưa văn hóa trở thành một ngành kinh tế có sức lan tỏa.

Tiêu biểu là chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, diễn ra tại Quảng trường 30/10, thu hút hàng chục nghìn khán giả. Không chỉ mang ý nghĩa chính trị – xã hội sâu sắc, chương trình còn khắc họa sinh động hành trình phát triển của Quảng Ninh bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, tạo sự kết nối mạnh mẽ trong cộng đồng.

Khán giả cổ vũ nhiệt tình tại chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng tại Quảng trường 30/10.(Ảnh: Quảng Ninh Media Group)

Hướng tới Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tỉnh tiếp tục triển khai chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch quy mô lớn như Đại lộ hoa và công nghệ ánh sáng bên Vịnh Hạ Long, Hội chợ OCOP Quảng Ninh – Xuân 2026 cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian, thể thao truyền thống tại cơ sở như: Trưng bày, triển lãm hoa, thuyền hoa, xe hoa, các mô hình linh vật; trình chiếu công nghệ ánh sáng; triển lãm các mô hình, sản phẩm của các tập đoàn, công ty, doanh nghiệp... Cùng với đó là không gian văn hóa Tết cổ truyền các dân tộc tỉnh Quảng Ninh. Các chương trình không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân, mà còn góp phần quảng bá sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng và giá trị văn hóa bản địa.

Từ những nỗ lực đồng bộ, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng con người phát triển toàn diện, gìn giữ bản sắc văn hóa gắn với phát triển kinh tế xanh, kinh tế hữu cơ và du lịch bền vững – nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài của địa phương.