Lâm Đồng tăng cường kiểm soát nguồn gốc giống cây lâm nghiệp

Việc tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý giống được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng, sử dụng hiệu quả nguồn vật liệu giống và tạo nền tảng cho phát triển lâm nghiệp bền vững tại Lâm Đồng

Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng, công tác quản lý giống cây trồng lâm nghiệp được triển khai theo quy định tại Thông tư số 84/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Các đơn vị chuyên môn đã hướng dẫn chính quyền cấp xã, các Hạt Kiểm lâm và chủ rừng thực hiện quy định về chất lượng giống, điều kiện sản xuất, kinh doanh vật liệu nhân giống, cũng như trình tự, thủ tục công nhận và quản lý nguồn giống.

Trong kỳ báo cáo, tỉnh đã công nhận 4 nguồn giống cây trồng lâm nghiệp, gồm 1 nguồn cây trội Dó bầu và 3 vườn cây đầu dòng. Cụ thể, nguồn cây trội Dó bầu gồm 29 cây, được trồng năm 2021 tại xã Quảng Tín. Ba vườn cây đầu dòng gồm Bạch đàn W5 tại xã Hàm Thạnh; Keo lai AH1 tại xã Lương Sơn và Keo lai AH1, BV523 tại phường La Gi.

Đáng chú ý, vườn cây đầu dòng Keo lai AH1 tại xã Lương Sơn có khả năng cung cấp tối đa 199.260 hom mỗi năm. Trong khi đó, nguồn giống Keo lai AH1, BV523 tại phường La Gi có mức vật liệu nhân giống tối đa 1,08 triệu hom/năm. Đây là những nguồn vật liệu phục vụ sản xuất cây giống, góp phần đáp ứng nhu cầu trồng rừng trên địa bàn.

Lũy kế đến thời điểm báo cáo, Lâm Đồng có 14 nguồn giống cây trồng lâm nghiệp được công nhận, thuộc 9 tổ chức, cá nhân. Các nguồn giống gồm cây mẹ, cây trội, rừng giống trồng, rừng giống chuyển hóa và vườn cây đầu dòng. Những nguồn giống này tiếp tục được theo dõi về tình trạng sinh trưởng, phát triển và khả năng cung cấp vật liệu nhân giống theo hồ sơ đã được công nhận.

Song song với công tác quản lý nguồn giống, Chi cục Kiểm lâm đã rà soát, tổng hợp thông tin 35 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp. Các cơ sở hoạt động dưới nhiều hình thức, từ sản xuất, kinh doanh đến sản xuất phục vụ nhu cầu sử dụng và ươm cây giống. Những loài cây được sản xuất phổ biến gồm Thông ba lá, Thông Caribaea, Keo lai, Bạch đàn, Mắc ca và Dó bầu.

Qua rà soát, cơ quan chức năng ghi nhận một số cơ sở mới đăng ký nhưng chưa hoạt động, một số cơ sở tạm ngừng hoạt động. Đối với các trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, lực lượng Kiểm lâm phối hợp với đơn vị liên quan hướng dẫn bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

Công tác kiểm tra tập trung vào điều kiện sản xuất, kinh doanh, nguồn gốc vật liệu nhân giống, hồ sơ quản lý và chất lượng cây giống. Trong kỳ báo cáo, cơ quan chức năng ghi nhận một trường hợp vi phạm quy định về quản lý giống cây trồng lâm nghiệp tại Công ty TNHH MTV Cây giống Trần Bính. Hạt Kiểm lâm Gia Nghĩa đã xử phạt vi phạm hành chính 15 triệu đồng đối với trường hợp này.

Bên cạnh việc quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường hướng dẫn các công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng và chủ rừng lưu giữ hồ sơ, thông tin về nguồn gốc giống sử dụng trong trồng rừng. Đây là cơ sở phục vụ công tác kiểm tra, quản lý và truy xuất nguồn gốc lâm sản.

Việc quản lý giống cũng được gắn với cấp mã số rừng trồng sản xuất theo quy định. Đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư và tổ hợp tác, cơ quan chuyên môn khuyến khích đề nghị cấp mã số theo hình thức nhóm chủ rừng, với diện tích đề nghị tối thiểu từ 100 ha trở lên.

Theo Chi cục Kiểm lâm, việc kết nối thông tin từ nguồn giống, cơ sở sản xuất cây giống đến vùng rừng trồng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc trong quá trình sản xuất lâm nghiệp.

Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn còn một số khó khăn. Một số cơ sở sản xuất, kinh doanh giống có quy mô nhỏ, hoạt động theo thời vụ; việc lập hồ sơ và theo dõi nguồn gốc giống cần tiếp tục được hướng dẫn, kiểm tra. Nguồn giống được công nhận đối với một số loài cây bản địa, cây gỗ lớn có giá trị kinh tế cũng còn hạn chế so với nhu cầu phát triển rừng trồng của tỉnh.

Ngoài ra, các cơ sở sản xuất, kinh doanh giống phân bố không tập trung trên địa bàn rộng, trong khi lực lượng Kiểm lâm địa bàn phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ về quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng.

Thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định về sản xuất, kinh doanh giống; theo dõi các nguồn giống đã được công nhận và rà soát những nguồn không còn đáp ứng yêu cầu. Đồng thời, cơ quan chuyên môn khuyến khích các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện đề nghị công nhận nguồn giống mới, nhất là các loài cây bản địa và cây gỗ lớn có giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện sinh thái của địa phương.

Chi cục Kiểm lâm cũng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý giống cây trồng lâm nghiệp, tập trung vào việc cập nhật tình trạng hoạt động của các cơ sở, kiểm soát hồ sơ và nguồn gốc vật liệu nhân giống, chất lượng cây giống, cũng như theo dõi thời hạn sử dụng của các nguồn giống đã được công nhận.

Việc tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý giống được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng, sử dụng hiệu quả nguồn vật liệu giống và tạo nền tảng cho phát triển lâm nghiệp bền vững tại Lâm Đồng./.