Xã Quảng Sơn đề nghị hướng dẫn quy trình cưỡng chế các trường hợp lấn, chiếm đất lâm nghiệp

Thời gian qua, trên địa bàn xã Quảng Sơn phát sinh nhiều trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đất đai, lấn, chiếm đất lâm nghiệp - Ảnh minh họa

Theo UBND xã Quảng Sơn, thời gian qua, trên địa bàn xã phát sinh nhiều trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đất đai, lấn, chiếm đất lâm nghiệp. Các vụ việc có tính chất, mức độ và thời điểm phát sinh khác nhau; trong đó, một số trường hợp liên quan đến quá trình quản lý, sử dụng đất của các tổ chức, đơn vị được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc giao quản lý đất lâm nghiệp.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, lâm nghiệp, đồng thời bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính và tổ chức cưỡng chế được thực hiện đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định.

Để chủ động giải quyết các vụ việc, UBND xã Quảng Sơn đã xây dựng dự thảo quy trình xử lý vi phạm hành chính và thực hiện các biện pháp hành chính trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng và đất lâm nghiệp.

Tuy nhiên, trong quá trình tham mưu triển khai, địa phương gặp khó khăn, nhất là đối với việc cưỡng chế thi hành các quyết định hành chính liên quan đến hành vi chiếm đất lâm nghiệp. Theo UBND xã, dù các phòng chuyên môn đã tham mưu dựa trên quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, khi chuyển hồ sơ đến Công an xã vẫn phát sinh những ý kiến khác nhau, ảnh hưởng đến quá trình tổ chức thực hiện.

Vì vậy, UBND xã Quảng Sơn đề nghị Sở Tư pháp quan tâm hướng dẫn, giúp địa phương hoàn thiện quy trình và tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn.

Trong dự thảo quy trình, UBND xã Quảng Sơn phân chia các trường hợp vi phạm theo tính chất, mức độ và khả năng xác định đối tượng.

Đối với vụ việc có dấu hiệu phá rừng, lấn, chiếm đất rừng đủ yếu tố cấu thành tội phạm, dự thảo đề xuất phối hợp với kiểm lâm địa bàn, phòng chuyên môn và các cơ quan liên quan chuyển hồ sơ đến cơ quan công an để xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với các trường hợp chưa đến mức xử lý hình sự, quy trình được xây dựng theo hai hướng: chưa xác định được đối tượng vi phạm và đã xác định được đối tượng.

Trường hợp chưa xác định được người vi phạm, dự thảo đề xuất thực hiện việc thông báo tìm đối tượng, trên cơ sở hồ sơ kiểm tra, xác minh hiện trạng, tọa độ, số lô, số thửa và diện tích vi phạm. Thời gian tống đạt thông báo dự kiến là 7 ngày làm việc. Nếu hết thời gian thông báo vẫn chưa xác định được đối tượng, các cơ quan chuyên môn phối hợp với kiểm lâm địa bàn lập hồ sơ, xây dựng kế hoạch và triển khai các biện pháp hành chính theo quy định.

Trường hợp xác định được đối tượng, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra hiện trạng, xác định ranh giới, diện tích đất bị lấn, chiếm; thu thập hồ sơ địa chính, tài liệu giao đất, cho thuê đất, hồ sơ quản lý rừng và các chứng cứ liên quan. Việc xác định đúng hành vi vi phạm là cơ sở để lập biên bản, xác định thẩm quyền xử phạt, thời hiệu xử lý và biện pháp khắc phục hậu quả.

Dự thảo cũng đề cập việc yêu cầu người vi phạm tự khắc phục hậu quả. Trường hợp không chấp hành, cơ quan có thẩm quyền xem xét xử lý theo quy định, đồng thời chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức thi hành quyết định hành chính.

Đối với các trường hợp phải cưỡng chế phá dỡ công trình hoặc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, dự thảo quy trình đưa ra các bước từ kiểm tra hiện trạng, lập hồ sơ vi phạm, ban hành quyết định xử phạt đến theo dõi việc chấp hành và chuẩn bị cưỡng chế.

Trong đó, hồ sơ cần thể hiện đầy đủ thông tin về người vi phạm, hành vi, diện tích và vị trí đất bị lấn, chiếm; tài liệu xác định nguồn gốc, chủ thể quản lý, sử dụng đất; biên bản vi phạm hành chính, quyết định xử phạt và các tài liệu chứng minh việc giao nhận quyết định, theo dõi thi hành.

Trước khi tổ chức cưỡng chế, dự thảo đề xuất rà soát tính hợp pháp của hồ sơ, điều kiện cưỡng chế, xây dựng phương án thực hiện, bố trí nhân lực, phương tiện và các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn. Việc xử lý tài sản và các tình huống phát sinh trong quá trình cưỡng chế cũng cần được chuẩn bị, thực hiện theo quy định.

Một nội dung đáng chú ý là dự thảo đặt ra yêu cầu phối hợp giữa UBND xã, phòng chuyên môn, kiểm lâm địa bàn, đơn vị chủ rừng và lực lượng công an trong quá trình thẩm định hồ sơ, xây dựng phương án và tổ chức thực hiện. Đồng thời, địa phương dự kiến tăng cường công tác tuyên truyền, vận động thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trước khi triển khai các biện pháp cưỡng chế.

Theo UBND xã Quảng Sơn, việc được hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan sẽ giúp địa phương có cơ sở hoàn thiện quy trình, hạn chế những cách hiểu khác nhau khi xử lý hồ sơ, nhất là các vụ việc liên quan đến cưỡng chế quyết định hành chính.

Qua đó, địa phương kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, quản lý và bảo vệ rừng, kịp thời xử lý các hành vi lấn, chiếm đất lâm nghiệp, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật trên địa bàn./.