Phế phẩm nông nghiệp có thể giữ carbon trong nhiều thập kỷ, cảnh báo biến đổi khí hậu

Hơn 4 tỷ tấn phế phẩm nông nghiệp được tạo ra mỗi năm

Báo cáo chỉ ra rằng mỗi năm thế giới sản xuất hàng tỷ tấn phế phẩm từ cây lương thực như lúa mì, lúa gạo và ngô, nhưng phần lớn vật liệu này hiện được đốt hết hoặc để mục rữa, giải phóng carbon vào khí quyển trong thời gian ngắn. Phế phẩm kiểu này thải khí nhà kính mạnh mẽ và góp phần làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu. Tuy nhiên nếu các sợi hữu cơ từ phế phẩm này được sử dụng để sản xuất vật liệu xây dựng bền lâu như vật liệu cách nhiệt, ván ép hoặc tấm lắp tường, carbon trong đó có thể bị giữ lại trong nhiều thập kỷ thay vì quay trở lại khí quyển.

Các tác giả nghiên cứu sử dụng phương pháp đánh giá vòng đời năng động, theo dõi các điểm thời gian phát thải và lưu giữ carbon trong suốt vòng đời của vật liệu thay vì chỉ tính toán tổng lượng carbon như trước đây. Phân tích này cho thấy chỉ cần ngừng ngay việc đốt phế phẩm nông nghiệp mở và hướng nó vào sản xuất vật liệu bền lâu là có thể tạo ra hiệu quả làm mát khí hậu trong vòng cả thế kỷ tới. Hiệu quả này càng mạnh mẽ hơn nếu sử dụng kết hợp với nguồn năng lượng tái tạo thay thế năng lượng từ sinh khối truyền thống.

Tình trạng sử dụng phế phẩm nông nghiệp hiện nay là rất hạn chế. Trong khi khoảng 4,4 tỷ tấn phế phẩm được tạo ra mỗi năm, chỉ một phần rất nhỏ được chuyển hoá thành vật liệu có tuổi thọ lâu dài. Phần lớn nông dân vẫn đốt rơm rạ sau thu hoạch, sử dụng phế phẩm làm thức ăn gia súc hoặc để tự phân hủy, dẫn đến phát thải carbon nhanh chóng.

Nghiên cứu khuyến nghị ngành xây dựng cần mở rộng phạm vi sử dụng vật liệu sinh học, tận dụng phế phẩm nông nghiệp để sản xuất các sản phẩm xây dựng chất lượng cao, thay vì chỉ dùng trong những ứng dụng hạn chế. Việc này không chỉ giúp giảm lượng carbon phát thải vào khí quyển mà còn định hình lại chuỗi cung ứng vật liệu theo hướng bền vững hơn. Chuyên gia nghiên cứu Bamdad Ayati nhấn mạnh rằng việc phế phẩm nông nghiệp đóng vai trò là nguồn tài nguyên khí hậu bị bỏ quên trong nhiều thập kỷ. Theo ông, chuyển đổi phế phẩm từ vấn đề xử lý thành công cụ lưu trữ carbon sẽ tạo ra sự khác biệt có thể đo lường được đối với mục tiêu giảm biến đổi khí hậu trong thế kỷ này.

Các chuyên gia cảnh báo rằng thách thức khí hậu toàn cầu đang ở mức báo động và mọi giải pháp tiềm năng đều cần được xem xét nghiêm túc. Sản xuất vật liệu xây dựng từ phế phẩm nông nghiệp là một trong những biện pháp có thể tạo ra tác động lớn nếu được áp dụng rộng rãi. Việc chuyển hướng quản lý phế phẩm nông nghiệp không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế xanh và bền vững cho cả ngành nông nghiệp và xây dựng trên toàn cầu.

Nghiên cứu này khuyến khích các quốc gia và cộng đồng quốc tế xem xét lại các chiến lược giảm phát thải và tích hợp giải pháp lưu trữ carbon từ phế phẩm nông nghiệp vào các chính sách khí hậu nhằm đạt được mục tiêu giảm nhiệt độ toàn cầu.