Sản phẩm OCOP nhãn lồng xã Khoái Châu, Hưng Yên. Ảnh: Nguồn Báo Hưng Yên

Từ chính sách đến hành động

Những năm gần đây, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tại Hưng Yên đã có bước phát triển rõ rệt, trở thành điểm tựa để các chủ thể sản xuất nâng cấp sản phẩm và mở rộng thị trường. Theo thống kê của Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên, đến nay, toàn tỉnh có 593 sản phẩm OCOP, trong đó 107 sản phẩm đạt 4 sao và 486 sản phẩm đạt 3 sao, thuộc 323 chủ thể gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh. Sản phẩm OCOP đã có mặt tại 96/104 xã, phường, cho thấy độ phủ rộng và sức lan tỏa mạnh mẽ của chương trình.

Các sản phẩm OCOP của tỉnh rất đa dạng, từ thực phẩm, đồ uống đến dược liệu, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh và cả dịch vụ du lịch cộng đồng. Những cái tên quen thuộc như: Bánh cáy, kẹo lạc, kẹo vừng, kẹo dồi và chè lam của Cơ sở chế biến bánh kẹo Thiên Đức; trứng vịt và thịt vịt biển của Hợp tác xã Đông Xuyên; mắm cáy Hồng Tiến; bánh đa Quỳnh Côi; nước mắm Thái Bình; nhãn lồng Hưng Yên; vải trứng; mật ong hoa nhãn; Cam Hưng Yên; long nhãn, long nhãn ôm sen; hoa cây cảnh làng nghề hoa Văn Giang; bánh tẻ Phụng Công....đang dần được chuẩn hóa và nâng tầm thương hiệu.

Trứng vịt và thịt vịt biển của Hợp tác xã Đông Xuyên. Ảnh Internet

Cơ chế hỗ trợ thiết thực: “Bệ phóng” cho đặc sản địa phương

Thành công của chương trình OCOP tại Hưng Yên không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà đến từ một chiến lược bài bản với những chính sách hỗ trợ đi thẳng vào tâm lý và nhu cầu của chủ thể sản xuất (hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và hộ kinh doanh). Tỉnh Hưng Yên đã ban hành nhiều nghị quyết, quyết định cụ thể nhằm hiện thực hóa việc hỗ trợ các sản phẩm tiềm năng.

Hỗ trợ tài chính trực tiếp và hạ tầng: Tỉnh triển khai các chính sách thưởng, hỗ trợ kinh phí đối với các sản phẩm đạt sao OCOP (3 sao, 4 sao, 5 sao) để tái đầu tư. Bên cạnh đó, nguồn vốn ngân sách cũng được lồng ghép để hỗ trợ vốn, máy móc, thiết bị chế biến, bảo quản nông sản đến đầu tư hạ tầng vùng nguyên liệu, các chính sách đã giúp nhiều chủ thể mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất. Việc ứng dụng công nghệ như máy sấy lạnh, sấy thăng hoa hay kho bảo quản lạnh đã giúp sản phẩm giữ được chất lượng ổn định, kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị thương mại.

Chuẩn hóa quy trình và tư vấn chuyên sâu: Nhận thức được điểm yếu của nông dân là khâu hồ sơ, thủ tục và sở hữu trí tuệ, tỉnh đã phối hợp với các chuyên gia tổ chức các lớp tập huấn quy mô. Từ việc gắn tem truy xuất nguồn gốc, kiểm nghiệm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, đến khâu thiết kế bao bì bắt mắt, hợp thị hiếu đều được cầm tay chỉ việc. Các chính sách được kể đến như: Hỗ trợ xây dựng, quản lý nhãn hiệu các sản phẩm OCOP (Hỗ trợ điều tra, khảo sát thu thập dữ liệu sản phẩm; Xây dựng câu chuyện sản phẩm; Xây dựng hồ sơ số hoá sản phẩm, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc theo chuỗi giá trị cho các sản phẩm; Hỗ trợ xây dựng và đăng ký nhãn hiệu sản phẩm; Hỗ trợ chi phí bao bì in tem cho các sản phẩm tham gia đánh giá OCOP); Hỗ trợ tăng cường chuyển đổi số trong truyền thông; Hỗ trợ Website phục vụ truyền thông, quảng bá sản phẩm và thương mại điện tử cho các sản phẩm thế mạnh của địa phương.

Xúc tiến thương mại toàn diện: Không dừng lại ở việc sản xuất, Hưng Yên đặc biệt quan tâm đến đầu ra các chính sách về xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, hoàn thiện hồ sơ sản phẩm cũng được chú trọng.

Đổi mới tư tư duy sản xuất: Từ “manh mún” sang “chuyên nghiệp”

Cái hay lớn nhất của OCOP Hưng Yên không chỉ dừng lại ở số lượng chứng nhận được trao, mà chính là sự thay đổi căn bản trong nếp nghĩ, cách làm của người nông dân. "Trước đây, chúng tôi làm theo thói quen, được mùa mất giá là chuyện cơm bữa. Từ khi tham gia OCOP, tư duy làm nông nghiệp kiểu cũ đã hoàn toàn thay đổi." – Chia sẻ của một chủ hợp tác xã tại Khoái Châu.

Nâng cao giá trị nông sản: Khẳng định thương hiệu xứ Nhãn

Nhờ được tiếp sức bởi cơ chế và tư duy đổi mới, giá trị của các nông sản Hưng Yên đã được nâng lên một tầm cao mới. Sản phẩm OCOP không chỉ tăng về giá trị kinh tế trực tiếp mà còn định vị được thương hiệu vững chắc trên thị trường.Chương trình OCOP tại Hưng Yên đã và đang chứng minh vai trò là "chìa khóa vàng" để giải quyết bài toán kinh tế nông thôn, góp phần trực tiếp vào chương trình xây dựng Nông thôn mới nâng cao và Nông thôn mới kiểu mẫu của tỉnh.n Các cơ sở OCOP phát triển đã thu hút một lượng lớn lao động tại địa phương, từ lao động trực tiếp sản xuất đến lao động trong khâu đóng gói, vận chuyển, marketing. Điều này giúp người dân có thu nhập ổn định ngay tại quê nhà, giảm áp lực di dân ra các đô thị lớn.

Không những thế đây còn là xu hướng nông nghiệp tuần hoàn, tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp đang được các chủ thể OCOP Hưng Yên ứng dụng mạnh mẽ. Bảo vệ môi trường đất, nước và sức khỏe người tiêu dùng chính là cái gốc để kinh tế nông thôn phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn để nông nghiệp Hưng Yên hướng tới phát triển xanh, bền vững

Hướng tới tương lai: Khát vọng vươn xa

Mỗi sản phẩm OCOP của Hưng Yên đều mang trong mình một câu chuyện văn hóa, lịch sử. Việc phát triển OCOP giúp gìn giữ, bảo tồn và phát huy các làng nghề truyền thống đang có nguy cơ mai một.Chặng đường phía trước của OCOP Hưng Yên vẫn còn nhiều thách thức khi thị trường ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, với nền móng vững chắc từ những cơ chế hỗ trợ thiết thực của chính quyền và sự chủ động đổi mới tư duy của người dân, OCOP Hưng Yên chắc chắn sẽ còn lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa.

Trong tương lai gần, không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, các sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc văn hóa và tinh hoa của mảnh đất Hưng Yên sẽ còn tiến xa trên bản đồ nông sản quốc tế, tiếp tục thực hiện sứ mệnh làm giàu cho người nông dân và kiến tạo những miền quê đáng sống.