Nông sản Quảng Ninh: Từ lợi thế bản địa đến giá trị kinh tế xanh bền vững

Người dân xã Húc Động phơi miến dong dịp Tết (ảnh Quangninh.gov.)

Sản phẩm thủ công gắn với sức khỏe người tiêu dùng

Thông qua quá trình quy hoạch vùng trồng – vùng nuôi, đầu tư quy trình sản xuất sạch, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường, nhiều nông sản tiêu biểu của tỉnh đã tạo dựng được vị thế vững chắc trên thị trường. Không ít sản phẩm trở thành lựa chọn quen thuộc trong tiêu dùng thường nhật và các dịp lễ, Tết, hiện diện trong hội chợ, hệ thống phân phối, giỏ quà Tết và chuỗi cung ứng trong – ngoài tỉnh.

Trong các sản phẩm truyền thống, miến dong Bình Liêu là ví dụ tiêu biểu cho mô hình sản xuất gắn với nguyên liệu bản địa và giá trị thủ công. Được chế biến từ củ dong riềng trồng tại địa phương, miến dong Bình Liêu vẫn duy trì nhiều công đoạn thủ công truyền thống, tạo nên sợi miến có độ dai tự nhiên, mềm mượt và vị mát đặc trưng.

Theo đại diện các hợp tác xã sản xuất tại Bình Liêu, việc ưu tiên sử dụng bột dong bản địa nguyên chất không chỉ tạo chất lượng sản phẩm khác biệt, mà còn hướng tới nhóm khách hàng quan tâm đến an toàn thực phẩm và sức khỏe, phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh và nông sản sạch hiện nay.

Cùng với miến dong, gạo nếp cái hoa vàng từ vùng Yên Đức – Đông Triều đã trở thành biểu tượng nông sản gắn với Tết cổ truyền. Hạt gạo nhỏ, chắc, còn lớp cám tự nhiên, mùi thơm dịu và vị ngọt đặc trưng, là nguyên liệu quan trọng cho các món ăn truyền thống như xôi, bánh chưng, chè.

Hiện nay, nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã hình thành các đầu mối thu mua, đóng gói và phân phối gạo nếp cái hoa vàng theo hướng chuyên nghiệp, cung ứng cho hệ thống doanh nghiệp, cơ quan, khu công nghiệp và thị trường du lịch. Việc tổ chức lại chuỗi cung ứng giúp sản phẩm truyền thống từng bước tham gia thị trường hiện đại, tạo đầu ra ổn định cho nông dân và nâng cao giá trị hạt gạo.

Theo bà Nguyễn Thị Thà, Giám đốc HTX nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong: Năm nay, ngoài các đơn lớn đặt hàng sớm, chúng tôi còn tập trung vào bán lẻ và xuất những đơn hàng vào từng doanh nghiệp, đơn vị công chức tỉnh. Nhìn chung, lượng tiêu thụ vẫn đạt như mục tiêu đề ra, giá bán ổn định; tạo sự phấn khởi, động lực cho HTX.

Đồi chè Đường Hoa đang được canh tác theo hướng hữu cơ (ảnh Quangninh.gov).

Nông nghiệp sinh thái – hướng đi dài hạn tạo sinh kế bền vững cho nông thôn

Từ các sản phẩm thủy sản đến nông sản trên cạn, Quảng Ninh đang định hình rõ chiến lược phát triển nông nghiệp sinh thái – nông nghiệp sạch – kinh tế xanh. Nhiều vùng trồng, vùng nuôi đã được cấp mã vùng, áp dụng quy trình VietGAP, hữu cơ hoặc sản xuất theo hướng hữu cơ; sản phẩm được chứng nhận an toàn thực phẩm, đánh giá OCOP, trong đó một số sản phẩm như trà hoa vàng, miến dong đã đạt chuẩn 5 sao quốc gia.

Song song với sản xuất, tỉnh chú trọng đầu tư cho xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, giúp nông sản không chỉ “được mùa” mà còn “được giá”, nâng cao thu nhập bền vững cho người sản xuất.

Việc phát huy thế mạnh nông sản bản địa không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần tái cấu trúc không gian nông thôn, giữ gìn sinh kế truyền thống, tạo việc làm ổn định và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Khi nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và giá trị sinh thái, nông sản không còn đơn thuần là hàng hóa, mà trở thành nền tảng cho phát triển bền vững.

Từ lợi thế tự nhiên, tri thức bản địa đến ứng dụng khoa học công nghệ và tổ chức sản xuất hiện đại, nông nghiệp Quảng Ninh đang từng bước chuyển mình theo hướng xanh – sạch – bền vững, góp phần xây dựng nền kinh tế nông nghiệp có chiều sâu, thân thiện môi trường và thích ứng dài hạn với biến đổi khí hậu.

Không chỉ là sản phẩm tiêu dùng, nhiều nông sản đặc trưng của Quảng Ninh đang dần trở thành tài sản kinh tế – sinh thái có giá trị bền vững, góp phần định hình mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế nông thôn hiện đại gắn với thị trường.