Những vi phạm tại Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực phía Nam Tp. Huế

Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực phía Nam Tp. Huế. Ảnh: Văn Ngọc

Kết luận thanh tra tại Dự án Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) khu vực phía Nam tỉnh Thừa Thiên Huế (nay thuộc Tp. Huế) cho thấy nhiều tồn tại, hạn chế kéo dài trong quản lý đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu, quyết toán và sử dụng tài sản công. Việc khẩn trương khắc phục sai phạm, làm rõ trách nhiệm và khai thác hiệu quả công trình, thiết bị hiện có được xác định là yêu cầu cấp thiết, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Nhiều tồn tại kéo dài trong quản lý dự án

Thanh tra thành phố Huế vừa ban hành Thông báo số 1804/TB-TTr công bố kết luận thanh tra tại Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực phía Nam. Dự án do Sở Y tế làm chủ đầu tư, được phê duyệt lần đầu từ năm 2003. Qua 4 lần điều chỉnh, tổng mức đầu tư của dự án được nâng lên hơn 169,5 tỷ đồng với 54 gói thầu.

Mặc dù công trình đã được đưa vào khai thác từ năm 2015, đến nay dự án vẫn chưa hoàn thành quyết toán vốn đầu tư. Theo kết luận thanh tra, có 29/54 gói thầu còn thiếu hồ sơ theo quy định, gây khó khăn cho việc hoàn tất các thủ tục quyết toán và xác định đầy đủ hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư.

Qua thanh tra, nhiều tồn tại được chỉ ra trong công tác quản lý đầu tư xây dựng, đấu thầu, quản lý hợp đồng, nghiệm thu và sử dụng tài sản công. Đây là những vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi việc chậm hoàn tất hồ sơ, quyết toán không chỉ ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính mà còn làm giảm hiệu quả khai thác nguồn lực đã được Nhà nước đầu tư.

Một số hạng mục công trình chưa được sử dụng đã có dấu hiệu xuống cấp theo thời gian...

Tài sản công cần được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả

Một trong những vấn đề đáng chú ý là hiệu quả khai thác cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư. Bệnh viện chưa từng vận hành hết công suất, trong khi một số hạng mục công trình chưa được sử dụng hiệu quả, có dấu hiệu xuống cấp theo thời gian.

Đáng lưu ý, kết luận thanh tra xác định có 35 thiết bị y tế đã được nghiệm thu, thanh toán nhưng chưa từng đưa vào sử dụng. Nguyên nhân được xác định liên quan đến việc xác định nhu cầu chưa sát thực tế, thiếu nhân lực vận hành hoặc thiết bị bị hư hỏng.

Qua kiểm kê năm 2022, một số thiết bị có giá trị lớn như 2 máy chạy thận với tổng trị giá hơn 1,23 tỷ đồng, cùng máy giúp thở, máy gây mê... đã không được khai thác hiệu quả, thậm chí có thiết bị bị hư hỏng, lạc hậu về công nghệ.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đổi mới cách thức quản lý tài sản công theo hướng đầu tư gắn với nhu cầu thực tế, khả năng vận hành và hiệu quả khai thác, tránh tình trạng đầu tư nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không tương xứng với giá trị tài sản.

Làm rõ trách nhiệm, tháo gỡ “nút thắt” quyết toán

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra những tồn tại trong quá trình lập, điều chỉnh dự án và thực hiện các gói thầu. Tại lần điều chỉnh năm 2015, chủ đầu tư vẫn áp dụng Luật Xây dựng năm 2003 trong khi Luật Xây dựng năm 2014 đã có hiệu lực; đồng thời chưa chứng minh đầy đủ hiệu quả kinh tế - xã hội của việc điều chỉnh dự án.

Đối với các gói thầu xây lắp số 02 và số 19, kết luận thanh tra ghi nhận những vi phạm trong quản lý hợp đồng và chất lượng công trình, trong đó có việc kéo dài thời gian thi công tới 2.299 ngày nhưng không báo cáo theo quy định; thiếu bản vẽ hoàn công và thực hiện nghiệm thu khi chưa thẩm định dự toán.

Đặc biệt, tại gói thầu số 47 về cung cấp thiết bị y tế, cơ quan thanh tra xác định có dấu hiệu nghiệm thu, thanh toán khi thiết bị chưa thực sự được lắp đặt, vận hành. Kết luận thanh tra cho rằng vụ việc có dấu hiệu liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật hình sự về thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng và cần được xử lý theo thẩm quyền.

Trên cơ sở kết luận thanh tra, việc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân qua từng thời kỳ, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu, cần được thực hiện nghiêm túc, khách quan, đúng quy định.

Cùng với đó, việc tháo gỡ “nút thắt” quyết toán phải được ưu tiên. Sở Tài chính được kiến nghị chủ trì, phối hợp với Sở Y tế rà soát toàn bộ hồ sơ; Sở Xây dựng tổ chức kiểm định, đánh giá chất lượng thực tế công trình. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để từng bước hoàn tất quyết toán đối với 29 gói thầu còn tồn đọng.

Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực phía Nam tỉnh Thừa Thiên Huế cũ (xã Chân Mây - Lăng Cô, Tp. Huế)

Từ khắc phục sai phạm đến phát triển bền vững

Xử lý những tồn tại tại Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực phía Nam không chỉ nhằm hoàn tất một dự án đầu tư kéo dài nhiều năm, mà còn là cơ hội để Huế rút ra những bài học thiết thực trong quản lý đầu tư công và tài sản nhà nước.

Theo kiến nghị của Thanh tra thành phố, Sở Y tế cần khẩn trương thực hiện Thông báo số 134/TB-UBND ngày 25/4/2026 của UBND thành phố, hoàn thiện phương án khai thác, điều chuyển hoặc sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện có. Mục tiêu quan trọng là không để tài sản công tiếp tục bỏ trống, xuống cấp hoặc gây lãng phí.

Về lâu dài, quản lý đầu tư công cần chuyển mạnh từ tư duy “đầu tư để hoàn thành công trình” sang “đầu tư để tạo ra giá trị và hiệu quả phục vụ xã hội”. Mỗi quyết định đầu tư phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, có phương án vận hành, nhân lực, công nghệ và nguồn lực bảo trì phù hợp.

Việc xử lý dứt điểm những tồn tại tại Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực phía Nam vì vậy cần được thực hiện với tinh thần thượng tôn pháp luật, công khai, minh bạch và trách nhiệm. Khi nguồn lực công được quản lý chặt chẽ, tài sản được khai thác đúng công năng và những hạn chế được khắc phục căn cơ, hiệu quả đầu tư sẽ được nâng lên, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để Huế xây dựng nền quản trị hiệu quả, sử dụng tiết kiệm nguồn lực và hướng tới phát triển bền vững, trong đó mỗi công trình, mỗi đồng vốn đầu tư công đều phải tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng và xã hội./.