Tp. Huế chủ động ứng phó ngập lụt, phát triển du lịch đường thủy theo hướng bền vững

Sông Hương, Tp. Huế

Từ yêu cầu nâng cao năng lực tiêu thoát lũ, bảo vệ khu dân cư đến định hướng khai thác hiệu quả không gian sông Hương, Tp. Huế đang từng bước đặt nền tảng cho một đô thị thích ứng tốt hơn với thiên tai, đồng thời phát huy giá trị cảnh quan, văn hóa và di sản phục vụ phát triển du lịch bền vững.

Chủ động từ tổng thể lưu vực sông Hương

Sáng 9/8, Chủ tịch UBND Tp. Huế Lê Trí Thanh đi khảo sát, kiểm tra thực tế phương án tiêu thoát lũ và cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển du lịch đường thủy nội địa trên trục sông Hương.

Sáng 9/8, Chủ tịch UBND Tp. Huế Lê Trí Thanh đi khảo sát, kiểm tra thực tế phương án tiêu thoát lũ và cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển du lịch đường thủy nội địa trên trục sông Hương.

Qua khảo sát thực tế, lãnh đạo Tp. Huế yêu cầu các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát kỹ cao độ nền tại các khu dân cư, đặc biệt là những khu vực có cốt nền thấp, thường xuyên đối mặt nguy cơ ngập khi xảy ra mưa lớn, lũ và triều cường. Đây được xem là cơ sở quan trọng để đánh giá đúng mức độ dễ bị tổn thương của từng khu vực, từ đó xây dựng giải pháp tiêu thoát nước phù hợp.

Cùng với việc rà soát cao độ nền, Tp. Huế yêu cầu đánh giá đầy đủ năng lực tiêu thoát nước hiện có của từng khu vực. Việc này nhằm xác định rõ những điểm còn hạn chế, những khu vực cần ưu tiên đầu tư và các giải pháp có khả năng phát huy hiệu quả lâu dài.

Đối với lưu vực sông Hương, yêu cầu đặt ra là phải nghiên cứu tổng thể quy trình vận hành các hồ chứa, chủ động tạo dung tích phòng lũ phù hợp trước các đợt mưa lớn. Giải pháp này vừa góp phần giảm lượng nước dồn về hạ du trong thời điểm cao điểm, vừa phải bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống trong mùa khô.

Theo định hướng đó, điều tiết lũ không chỉ được nhìn nhận ở phạm vi một công trình hay một tuyến sông mà cần được tiếp cận trên toàn bộ lưu vực. Các cơ quan chuyên môn được yêu cầu tiếp tục nghiên cứu khả năng chuyển hướng một phần dòng chảy thông qua các tuyến, nhánh thoát lũ phù hợp, qua đó giảm áp lực nước đổ dồn về khu vực trung tâm và sông Hương.

Mọi phương án đều phải được tính toán kỹ về lưu lượng, hướng dòng chảy, khả năng tiêu thoát nước, tác động đến khu dân cư và hệ thống hạ tầng, đồng thời đánh giá nguy cơ sạt lở hai bên bờ.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến khó lường. Một đô thị có khả năng chống chịu không thể chỉ dựa vào việc xử lý ngập sau khi thiên tai xảy ra mà cần chủ động phòng ngừa, chuẩn bị năng lực ứng phó và nâng cao khả năng thích ứng ngay từ khâu quy hoạch, đầu tư và quản lý vận hành.

Gắn phòng, chống ngập với bảo vệ môi trường và sinh kế

Chủ tịch UBND Tp. Huế nhấn mạnh, phương án tiêu thoát lũ cần được xem xét trong mối liên kết tổng thể giữa vận hành hồ chứa, hệ thống sông và hệ thống thoát nước đô thị.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu chuyển từ tư duy xử lý từng điểm ngập sang quản trị rủi ro trên phạm vi toàn hệ thống. Các giải pháp đưa ra không chỉ cần giải quyết được yêu cầu trước mắt mà còn phải bảo đảm tính khả thi, hiệu quả lâu dài và an toàn cho khu vực hạ du.

Đối với những dự án, hạng mục được xác định cần triển khai, Tp. Huế yêu cầu làm rõ thứ tự ưu tiên, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và tiến độ thực hiện. Đây là cơ sở để các giải pháp phòng, chống ngập được triển khai đồng bộ, tránh tình trạng đầu tư phân tán nhưng thiếu tính liên kết giữa các khu vực.

Trong quá trình đó, việc bảo vệ hệ thống sông, mặt nước, cảnh quan tự nhiên và các vùng có chức năng điều tiết nước cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với phát triển đô thị. Hạ tầng chống ngập nếu được kết hợp với giải pháp xanh, không gian mặt nước và bảo vệ hệ sinh thái sẽ góp phần nâng cao khả năng thích ứng của đô thị trước các hình thái thời tiết cực đoan.

Chủ tịch UBND Tp. Huế kiểm tra tiến độ xử lý sạt lở bờ biển tại bãi tắm Thuận An

Tại khu vực bãi tắm Thuận An, lãnh đạo Tp. Huế cũng kiểm tra việc xử lý sạt lở bờ biển và yêu cầu bảo đảm chất lượng, tiến độ công trình; thường xuyên rà soát các điểm xung yếu nhằm từng bước phục hồi bãi biển, bảo vệ hạ tầng, rừng phòng hộ và sinh kế của người dân.

Việc xử lý sạt lở vì vậy không đơn thuần là bảo vệ một công trình hay một khu vực ven biển mà còn liên quan trực tiếp đến bảo vệ hệ sinh thái, không gian du lịch và sinh kế cộng đồng. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng của phát triển bền vững, khi tăng trưởng kinh tế phải đi cùng với khả năng bảo vệ tài nguyên và giảm thiểu rủi ro môi trường.

Khơi dậy tiềm năng du lịch đường thủy trên sông Hương

Song song với kiểm tra phương án tiêu thoát lũ, lãnh đạo Tp. Huế khảo sát cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển du lịch đường thủy nội địa trên trục sông Hương.

Tại các điểm khảo sát, các đơn vị báo cáo hiện trạng hạ tầng bến thuyền, hoạt động vận tải khách du lịch cũng như khả năng kết nối các điểm đến ở hai bên bờ sông.

Sông Hương không chỉ là một tuyến giao thông đường thủy mà còn là không gian cảnh quan, văn hóa và di sản đặc trưng của Huế. Vì vậy, việc khai thác lợi thế này cần được đặt trong một quy hoạch tổng thể, bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển du lịch, bảo tồn cảnh quan và gìn giữ những giá trị văn hóa vốn có.

Tp. Huế định hướng nghiên cứu đa dạng hóa sản phẩm du lịch đường thủy, đồng thời rà soát các địa điểm có khả năng hình thành bến dừng chân, không gian dịch vụ kết nối với hệ thống di tích và các điểm tham quan.

Nếu được tổ chức hợp lý, các tuyến du lịch đường thủy không chỉ tạo thêm sản phẩm mới mà còn mở rộng không gian trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng khả năng kết nối giữa các điểm đến của Huế.

Đáng chú ý, lãnh đạo thành phố yêu cầu nghiên cứu mô hình lưu trú trên sông nhưng phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn giao thông đường thủy, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường. Thành phố cũng yêu cầu sớm xác định địa điểm hình thành khu đóng, sửa chữa tàu thuyền và hệ thống hậu cần phục vụ hoạt động du lịch đường thủy.

Đây là những yêu cầu cần thiết nhằm hình thành một hệ sinh thái dịch vụ đường thủy tương đối hoàn chỉnh, thay vì chỉ tập trung phát triển các tuyến vận chuyển khách đơn lẻ.

Phát triển nhưng phải giữ được hồn cốt sông Hương

Một trong những vấn đề được đặc biệt lưu ý là cảnh quan hai bên bờ sông Hương. Các công trình xây dựng, bến thuyền, không gian dịch vụ và các hạng mục phục vụ du lịch cần được nghiên cứu kỹ về kiến trúc, màu sắc, vật liệu và hệ thống chiếu sáng ban đêm. Mục tiêu là tạo thêm những điểm nhấn phù hợp nhưng không làm phá vỡ sự hài hòa vốn có của không gian cảnh quan đặc trưng.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa lâu dài đối với một đô thị di sản như Huế. Sức hấp dẫn của sông Hương không chỉ nằm ở mặt nước hay các tuyến du lịch mà còn nằm trong tổng thể cảnh quan, kiến trúc, di tích, văn hóa và đời sống cộng đồng hai bên bờ.

Do đó, phát triển du lịch đường thủy cần tránh tư duy khai thác bằng mọi giá. Mỗi công trình mới, mỗi bến dừng chân, mỗi sản phẩm dịch vụ đều cần được đặt trong bài toán tổng thể về cảnh quan, môi trường, văn hóa và sức chịu tải của không gian sông.

Định hướng của Tp. Huế là khai thác bài bản, có tầm nhìn dài hạn, vừa tạo thêm sản phẩm du lịch, nâng cao trải nghiệm và thời gian lưu trú của du khách, vừa bảo đảm cảnh quan, môi trường và các giá trị văn hóa, di sản.

Hướng tới một đô thị thích ứng và phát triển bền vững

Từ phương án tiêu thoát lũ đến phát triển du lịch đường thủy, các nội dung được đặt ra trong chuyến khảo sát cho thấy một định hướng xuyên suốt: phát triển đô thị phải gắn với khả năng thích ứng, bảo vệ môi trường và gìn giữ các giá trị tự nhiên, văn hóa, di sản.

Bờ biển Thuận An bị sạt lở nghiêm trọng, hiện đang được đầu tư, xây dựng kè bảo vệ bờ biển, chống sạt lở.

Đối với Huế, sông Hương vừa là không gian điều tiết nước, vừa là trục cảnh quan, văn hóa và du lịch quan trọng. Vì vậy, quản lý, khai thác và bảo vệ dòng sông cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ tổng hợp, có sự phối hợp giữa quy hoạch đô thị, quản lý tài nguyên nước, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch.

Trong thời gian tới, việc sớm hoàn thiện phương án tổng thể về tiêu thoát lũ, xác định rõ các dự án ưu tiên, nâng cao năng lực phòng chống ngập và chủ động thích ứng với thời tiết cực đoan sẽ góp phần xây dựng một đô thị Huế an toàn hơn trước thiên tai.

Cùng với đó, nếu các không gian du lịch đường thủy được quy hoạch hợp lý, đầu tư đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ về môi trường, cảnh quan, an toàn, Huế sẽ có thêm một động lực để phát huy giá trị sông Hương và hệ thống di sản.

Phát triển bền vững không phải là lựa chọn giữa bảo tồn và phát triển, mà là tìm được cách để hai mục tiêu cùng song hành. Với sông Hương, đó là giữ cho dòng sông an toàn trước thiên tai, xanh trong về môi trường, giàu giá trị văn hóa và đồng thời trở thành một không gian du lịch hấp dẫn. Đây cũng chính là nền tảng để Huế từng bước xây dựng đô thị có sức chống chịu cao, phát triển hài hòa và bền vững trong tương lai./.