Nhân rộng mô hình nuôi tôm tuần hoàn: Hướng đi bền vững cho “thủ phủ tôm” Việt Nam

Ảnh minh họa

Từ kết quả triển khai 100 ha mô hình thí điểm trước đó, năng suất trung bình đạt 35 tấn/ha/vụ, tỷ lệ thành công lên đến 70 – 90%, giá thành sản xuất giảm đáng kể nhờ quản lý tốt hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR chỉ từ 1,2 – 1,3). Đặc biệt, mô hình tuần hoàn giúp tái sử dụng nước, hạn chế xả thải, kiểm soát dịch bệnh và góp phần giảm phát thải khí CO₂ dưới 5 kg mỗi kg tôm – minh chứng rõ rệt cho hướng đi “xanh hóa” sản xuất thủy sản.

Theo kế hoạch, trong năm 2025, Cà Mau phấn đấu mở rộng diện tích nuôi RAS-IMTA đạt 1.500 ha, trong đó Công ty TNHH Deheus chủ trì 1.000 ha và Tập đoàn Thủy sản Minh Phú thực hiện 500 ha. Mô hình hướng đến năng suất 22 – 25 tấn/ha/vụ, giảm giá thành sản xuất, nâng tỷ lệ lãi ròng lên khoảng 53% doanh thu, đồng thời xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế ASC, BAP – điều kiện quan trọng để mở rộng xuất khẩu sang các thị trường khó tính.

Không chỉ là bước đột phá về kỹ thuật, mô hình RAS-IMTA còn thể hiện sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy sản xuất của người nuôi tôm – từ canh tác truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, chú trọng yếu tố bền vững và an toàn sinh học. UBND tỉnh xác định, việc nhân rộng mô hình sẽ gắn liền với đổi mới nhận thức, đào tạo kỹ năng và hỗ trợ tài chính cho người dân. Các hộ tham gia cần có diện tích đủ lớn (từ 1 ha trở lên), hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, kinh nghiệm nuôi và sẵn sàng liên kết trong tổ hợp tác hoặc hợp tác xã.

Để triển khai đồng bộ, tỉnh sẽ thành lập Tổ điều phối dự án, Tổ tư vấn kỹ thuật và Tổ thẩm định vay vốn, đảm bảo quy trình kỹ thuật, nguồn lực và cơ chế tài chính thông suốt. Song song, các ngành chức năng sẽ tăng cường tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ tín dụng xanh, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất giống, thức ăn đến chế biến, xuất khẩu.

Đặc biệt, kế hoạch cũng nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý trang trại – tích hợp cảm biến, hệ thống cho ăn tự động, giám sát qua camera và dữ liệu lớn (Big Data) nhằm kiểm soát môi trường nuôi, giảm rủi ro, tối ưu chi phí. Cùng với đó, tỉnh sẽ xây dựng trang thông tin điện tử chia sẻ dữ liệu vùng nuôi, tạo cầu nối giữa nông dân, doanh nghiệp và nhà quản lý.

Nguồn kinh phí thực hiện được huy động từ nhiều kênh: ngân sách nhà nước, tín dụng ưu đãi, vốn doanh nghiệp và các nguồn xã hội hóa khác. UBND tỉnh giao Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối điều phối, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tập huấn, kiểm soát môi trường nuôi và xây dựng thương hiệu “tôm tuần hoàn Cà Mau” gắn với truy xuất nguồn gốc và chứng nhận quốc tế.

Việc nhân rộng mô hình RAS-IMTA không chỉ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng tôm nuôi, mà còn hướng tới mục tiêu phát triển xanh, sạch, bền vững, góp phần giữ vững vị thế của Cà Mau – trung tâm nuôi trồng và chế biến tôm hàng đầu cả nước. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng GRDP khu vực nông – lâm – ngư nghiệp của tỉnh từ năm 2025 trở đi.

Với tầm nhìn dài hạn, mô hình nuôi tôm tuần hoàn ít thay nước RAS-IMTA không chỉ là giải pháp kinh tế, mà còn là cam kết của Cà Mau với môi trường và phát triển bền vững, mở ra hướng đi mới cho ngành tôm Việt Nam trong kỷ nguyên sản xuất xanh./.