Dịch tả lợn bùng phát diện rộng ở Nghệ An. (Ảnh: VH)

Dịch tả lợn châu Phi bùng phát diện rộng

Nhiều ngày nay, trên hệ thống loa truyền thanh của xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An liên tục phát đi thông báo cho người dân về tình hình bệnh dịch tả lợn châu Phi (DTLCP), đồng thời hướng dẫn cách nhận biết triệu chứng bệnh trên đàn lợn, quy trình xử lý khi phát hiện lợn chết và các biện pháp tiêu độc, khử trùng chuồng trại. Khuyến cáo người dân không giấu dịch, không mua bán, vận chuyển lợn ốm, lợn chết...

Xã Giai Lạc hiện có khoảng 2.980 con, số lượng tổng đàn lợn được tiêm phòng từ tháng 1/2025 đến tháng 7/2025 là 2.680 liều. Từ đầu tháng 7/2025 đến nay, địa phương này đã ghi nhận 34/34 xóm bị dịch bệnh dịch tả lợn Châu Phi, tiêu hủy bắt buộc 402 con, trọng lượng 27.534kg.

Người dân xã Giai Lạc đưa xác lợn đi tiêu hủy. (Ảnh: VH)

Bà Nguyễn Thị Khánh Hồng, Phó Chủ tịch UBND xã Giai Lạc cho biết, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt nhằm khống chế dịch trên địa bàn. Xây dựng kịch bản dịch hàng ngày, kịp thời ứng phó các tình huống xảy ra. Đồng thời ban hành công văn về việc tăng cường các biện pháp phòng chống dịch tả lợn châu Phi; tuyên truyền trên loa truyền thanh 2 lần/ngày các biện pháp phòng chống dịch đến các hộ chăn nuôi lợn trên địa bàn.

“Địa phương tiến hành tiêu hủy lợn bệnh, lợn chết đúng quy định. Cấm vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn ra vào vùng dịch. Đồng thời tăng cường kiểm tra chốt kiểm dịch, kiểm tra các lò giết mổ. Bên cạnh đó tiến hành khử trùng, tiêu độc các chuồng trại chăn nuôi, đường làng... để hạn chế lây lan dịch bệnh”, bà Hồng cho hay.

Người chăn nuôi ở Nghệ An thiệt hại nặng nề bởi dịch bệnh. (Ảnh: VH)

Hiện nay, các xã Yên Thành, Giai Lạc, Quan Thành, Hợp Minh, Vân Tụ, Vân Du, Quang Đồng, Bình Minh, Đông Thành (thuộc huyện Yên Thành cũ) đã xảy ra dịch bệnh, tổng số lượng lợn đã tiêu hủy 1.174 con, trong lượng 61.426 kg.

Tại huyện Diễn Châu cũ, 8/8 xã gồm Minh Châu, Quảng Châu, An Châu, Diễn Châu, Tân Châu, Hùng Châu, Đức Châu, Hải Châu cũng đã xảy ra dịch với tổng số lượng lợn đã tiêu hủy 1.617 con, trọng lượng 82.028 kg.

Tại nhiều địa phương khác như: Đại Đồng, Bích Hào, Kim Bảng, Xuân Lâm...(huyện Thanh Chương cũ); Thuần Trung, Đô Lương, Bạch Ngọc...(huyện Đô Lương cũ), Anh Sơn, Anh Sơn Đông, Vĩnh Tường...(huyện Anh Sơn cũ)... thậm chí cả những địa phương miền núi như: Xã Môn Sơn, Con Cuông, Châu Bình, Quế Phong... cũng đang lo lắng vì bệnh dịch tả lợn châu Phi lan rộng.

Không chỉ ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi, dịch tả lợn châu Phi còn đẩy hàng ngàn hộ dân rơi vào cảnh trắng tay. Nhiều gia đình đã dốc toàn bộ vốn liếng để nuôi lợn phục vụ dịp bán giữa năm hay Tết nguyên đán thì nay buộc phải tiêu hủy toàn bộ đàn vật nuôi chỉ trong vài ngày.

Xác lợn chết được người dân vứt bừa bãi trên sông. (Ảnh: VH)

Những khó khăn, tồn tại

Theo báo cáo của Sở NN&MT tỉnh Nghệ An, từ đầu năm 2025 đến nay (tháng 8/2025 - PV), dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, số lợn tiêu hủy gần 20.000 con, trọng lượng hơn 1.050.000kg.

Đáng chú ý khi tỷ lệ đàn lợn của địa phương được tiêm vắc-xin rất thấp. Từ đầu năm 2025 đến nay, toàn tỉnh mới tiêm được khoảng 3.300 liều, một con số quá khiêm tốn so với tổng đàn trên 1 triệu con lợn.

Số liệu Sở NN&MT Nghệ An cũng chỉ rõ, có đến 65% được nuôi tại các hộ nhỏ lẻ không đảm bảo an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh. Nhiều địa phương cấp huyện (trước đây), cấp xã còn chủ quan, lơ là, thiếu quyết liệt trong chỉ đạo, triển khai chống dịch; một số địa phương báo cáo dịch chậm, xử lý dịch không đúng quy trình kỹ thuật đặc biệt là công tác tiêu hủy, tiêu độc khử trùng,…

Việc vứt xác lợn ra môi trường khiên ô nhiễm môi trường, làm lây lan dịch bệnh. (Ảnh: VH)

Bên cạnh đó, chính quyền cấp xã mới đi vào hoạt động thiếu cán bộ chuyên môn (hiện nay công chức Phòng Kinh tế hầu hết không có chuyên môn chăn nuôi thú y); trong khi đó lực lượng thú y bán chuyên trách cấp xã phần lớn xin nghỉ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15/6/2025 của Chính phủ Quy định về tinh giản biên chế.

Ngoài ra, ý thức người dân chưa cao, còn hiện tượng giấu dịch, vứt xác lợn ra môi trường gây ô nhiễm môi trường và lây lan dịch bệnh, giết mổ khi vật nuôi mắc bệnh, nghi mắc bệnh; nhiều địa phương chưa làm tốt công tác thông tin tuyên truyền về các quy định trong công tác phòng chống dịch bệnh.

Tình hình buôn bán động vật, sản phẩm động vật khó kiểm soát, công tác kiểm soát giết mổ còn nhiều hạn chế, hầu hết chủ yếu giết mổ nhỏ lẻ tại các hộ gia đình làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh; việc phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm còn hạn chế.

Tiêu hủy lợn bị dịch tả châu Phi. (Ảnh: VH)

Theo Sở NN%MT, cần đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về tính chất nguy hiểm của bệnh DTLCP và các biện pháp phòng, chống nhằm nâng cao nhận thực, trách nhiệm của người dân thực hiện nghiêm 6 không trong công tác phòng chống dịch bệnh: “Không giấu dịch; Không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; Không giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh, lợn chết; Không vứt lợn ra môi trường; Không sử dụng thức ăn dư thừa cho lợn ăn; Không sử dụng nước ao, hồ, kênh, mương để tắm lợn, cho lợn uống”.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, ông Nguyễn Văn Đệ kiểm tra công tác phòng chống dịch tả lợn châu Phi tại xã Diễn Châu. (Ảnh. NAG)

Trước diễn biến phức tạp của DTLCP, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, ông Nguyễn Văn Đệ yêu cầu các địa phương bám chỉ đạo của Trung ương và tỉnh, nêu cao tinh thần trách nhiệm, vào cuộc tập trung cao độ xử lý các ổ dịch bệnh, bảo vệ đàn gia súc.

Các xã kiện toàn ngay Ban chỉ đạo và thành lập ngay Tổ phòng, chống dịch tại cơ sở, phân công nhiệm vụ cho các thành viên, từ xã đến thôn xóm, bổ sung lực lượng công an xã vào tổ lưu động chống dịch. Tăng cường giám sát, kiểm tra để phát hiện sớm các vụ vi phạm vận chuyển lợn dịch bệnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương không được chủ quan, lơ là trong công tác phòng chống dịch bệnh. (Ảnh. BNA)

Đồng thời, phối hợp cơ quan chuyên môn thực hiện tốt các biện pháp phòng chống dịch triệt để, tập trung mọi nguồn lực để xử lý dứt điểm các ổ dịch, không để dịch lây lan, dây dưa kéo dài và hạn chế phát sinh ổ dịch mới. Không được chủ quan, lơ là dẫn đến dịch bệnh phát sinh trên diện rộng, từng bước phục hồi đàn lợn, góp phần phát triển kinh tế của các địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các ngành NN&MT, Chi cục Chăn nuôi Thú y hướng dẫn cụ thể, chi tiết người dân chăn nuôi đúng quy trình, đảm bảo phòng dịch và tái đàn sau dịch.