Trong khi những người dân Bangkok chen chúc vào các trung tâm thương mại để tránh cái nắng chói chang, khách du lịch từ Phi Phi đến Pattaya đều than thở về tình trạng thiếu nước phá hỏng kỳ nghỉ của họ, thì hàng triệu nông dân Thái Lan lại là những người phải đối mặt sâu sắc nhất với cuộc khủng hoảng khí hậu.
Tại trang trại của mình ở Udon Thani, đông bắc Thái Lan, ông Charawut cho biết đàn lợn của ông đang phải chịu đựng nắng nóng.
“Tôi đã nuôi lợn 4 năm nay và năm nay là năm khốc liệt nhất, và lũ lợn của tôi phát điên. Chúng luôn căng thẳng và đánh nhau, bỏ ăn và thường xuyên bị tiêu chảy”, ông Charawut cho biết.
Việc này kéo theo giá thuốc, vitamin và phí bác sĩ thú y tăng cao - tất cả đều đe dọa khiến các hộ sản xuất nhỏ như Charawut phải phá sản.
“Tôi phải mua một chiếc quạt có phun sương để làm mát chúng,” ông Charawut nói thêm.
Nhiều nơi ở Thái Lan, nhiệt kế đã dao động quanh mức 40 độ C trở lên trong nhiều tuần, khiến công việc đồng áng trở nên khó khăn, làm héo úa các đồn điền sầu riêng có giá trị, làm hỏng một số vụ đường và đẩy giá trứng lên cao do gà, vịt không thể đẻ và chết tại các trang trại.
Năm nay, hiện tượng El Niño đã dẫn đến nhiệt độ kỷ lục trên khắp châu Á trước khi có đợt gió mùa.
Các trường học ở Philippines và Bangladesh đã đóng cửa, xếp hàng bỏ phiếu ở Ấn Độ bị ảnh hưởng và hạn hán xảy ra tại Việt Nam.
Theo Cục Khí tượng Thái Lan, ba chục quận trên khắp Thái Lan ghi nhận nhiệt độ cao nhất từ trước đến nay vào tháng 4 - tháng nóng nhất trong năm trước khi có những cơn mưa gió mùa tràn vào làm dịu bớt cái nóng oi bức.
Chính quyền Thái Lan cho biết, tính đến nay, nắng nóng đã khiến gần 40 người thiệt mạng, đồng thời cảnh báo người già và các nhóm dễ bị tổn thương khác nên ở trong nhà và bổ sung nước vào những giờ nắng khắc nghiệt nhất.
Nhưng nhiệt độ khắc nghiệt đang ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của người Thái hơn bao giờ hết. Những đơn đặt hàng trứng tuyệt vọng tràn khắp các nhóm Facebook buôn bán trứng từ khắp đất nước.
Một người dùng đăng lời kêu gọi “23kg trứng vịt”, trong khi một người khác nói “Cần trứng ở Ratchaburi, Lampang, Khon Khaen, Chiang Mai”, đề nghị gửi bằng một chiếc xe tải đi xa nhất có thể.
Theo dữ liệu trên trang web của cơ quan quản lý năng lượng nhà nước vào tuần trước, việc sử dụng điện ở Thái Lan đã tăng lên mức kỷ lục hàng ngày trên 36.000 megawatt khi nhiệt độ tăng cao.
Tháng trước, Tổ chức Khí tượng Thế giới cho biết châu Á là khu vực hứng chịu nhiều thiên tai nhất thế giới do các mối nguy hiểm liên quan đến thời tiết, khí hậu và nước trong năm 2023. Hạn hán, lũ lụt và bão dự kiến sẽ gia tăng trong những năm tới khi tình trạng nóng lên toàn cầu tàn phá khí hậu.
Tại Malaysia, hai trường hợp tử vong do say nắng đã được ghi nhận tính đến giữa tháng 4, trong số 45 trường hợp được báo cáo trong năm nay.
Ngày 30/4, Cục Khí tượng Malaysia đã đưa ra cảnh báo trên 18 quận ở Bán đảo Malaysia rằng nhiệt độ dự kiến sẽ tăng lên khoảng 35 đến 37 độ trong ba ngày liên tiếp, kích hoạt giai đoạn một trong cảnh báo sóng nhiệt ba giai đoạn của đất nước.
“Hiện tượng El Niño có thể gây ra thời tiết khô hơn và thường xảy ra trong vòng 9 đến 12 tháng và đôi khi có thể kéo dài đến hai năm”, Cục Khí tượng Malaysia cho biết.
Không giống như các quốc gia Đông Nam Á lân cận như Thái Lan và Myanmar đang chứng kiến nhiệt độ tăng lên đến 40 độ, nhiệt độ ở Malaysia vẫn chưa vượt quá mức cao kỷ lục 40,1 độ được ghi nhận vào tháng 4/1998.
Tuy nhiên, chính phủ Malaysia dự báo sẽ có một đợt khô hạn nghiêm trọng khiến lượng mưa giảm tới 36% ở một số khu vực từ năm sau cho đến năm 2026. Dự báo khủng khiếp này được đưa ra từ Thông báo quốc gia lần thứ ba và Báo cáo cập nhật hai năm một lần lần thứ hai của Malaysia gửi tới Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu, trong đó nêu ra một số thách thức mà đất nước phải đối mặt liên quan đến biến đổi khí hậu.
Bên cạnh say nắng và tử vong trực tiếp do nhiệt độ tăng cao, lượng mưa thay đổi dự kiến sẽ gây trở ngại cho nỗ lực của chính phủ nhằm chống lại mối đe dọa hiện có của các bệnh do véc tơ truyền, đặc biệt là sốt xuất huyết và sốt rét.
Báo cáo cho biết: “Có bằng chứng cho thấy xu hướng ấm lên trong những thập kỷ qua đã tăng cường sự hiện diện, khả năng sống sót và khả năng truyền bệnh của các vectơ sốt rét, làm tăng khả năng lây truyền bệnh sốt rét và dịch bệnh ở vùng cao”.
Từng ghi nhận số ca nhiễm sốt rét ở người bằng 0 từ năm 2018 đến năm 2021, Malaysia đã chứng kiến sự gia tăng đột biến vào năm ngoái với hơn 1.000 trường hợp được ghi nhận, tăng mạnh so với 404 trường hợp vào năm 2022.
Các ca sốt xuất huyết cũng tăng đột biến, với 39 trường hợp tử vong được ghi nhận do các biến chứng liên quan đến sốt xuất huyết tính đến ngày 20/4 so với 22 trường hợp tử vong cùng kỳ năm ngoái.
Phó giáo sư Yanti Rosli của Đại học Kebangsaan Malaysia cho biết muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết rất nhạy cảm với điều kiện môi trường, tạo ra mối liên hệ trực tiếp giữa số lượng của chúng và biến đổi khí hậu.
“Điều kiện ấm hơn cho phép muỗi trưởng thành nhanh hơn. Mưa tạo ra nơi sinh sản. Độ ẩm ảnh hưởng đến tốc độ bay hơi nước ở những nơi này. Đây đều là những tình trạng khiến dịch bệnh trở nên trầm trọng hơn”, phó giáo sư Yanti nói.