Nắng nóng gây thiệt hại nặng cho nông nghiệp Pháp

Khói từ các đám cháy rừng bao phủ khu vực Seine-et-Marne, Pháp, ngày 24/7. Ảnh: THX/TTXVN

Một số ngành rau có nguy cơ mất tới một nửa sản lượng trong năm nay, trong khi người chăn nuôi phải sử dụng nguồn thức ăn dự trữ cho mùa Đông sớm hơn nhiều tháng.

Từ cuối mùa Xuân, nông dân trên khắp nước Pháp liên tục phải đối mặt với những hiện tượng thời tiết cực đoan. Đến cuối tháng 7, độ ẩm trung bình của đất đã giảm xuống mức thấp chưa từng ghi nhận. Nhà nghiên cứu khí hậu nông nghiệp Carina Furusho-Percot thuộc Viện Nghiên cứu Quốc gia về Nông nghiệp, Thực phẩm và Môi trường Pháp (INRAE) đánh giá tình hình thậm chí nghiêm trọng hơn năm 2022 và chưa từng có tiền lệ để có thể dựa vào đó ước tính đầy đủ thiệt hại.

Các vùng trồng rau đang chịu tác động đặc biệt nặng nề. Bộ trưởng Nông nghiệp Annie Genevard thừa nhận sản lượng rau trồng ngoài trời đang “sụt giảm mạnh”, trong khi Liên đoàn các nhà sản xuất rau Légumes de France cảnh báo một số ngành có thể mất tới 50% sản lượng cả năm.

Tại miền Tây nước Pháp, sản lượng đậu Hà Lan đã giảm gần 30% vào giữa tháng 7, so với mức giảm 18% trên toàn quốc. Tại Bretagne, theo Légumes de France, toàn bộ diện tích bông cải xanh và atisô bị thiệt hại.

Đậu cô ve, rau chân vịt, cà rốt, củ cải đường và hành cũng ghi nhận mức giảm năng suất được đánh giá là “lịch sử”. Thiếu nước khiến nhiều loại rau ngừng phát triển, trong khi nhiệt độ cao làm cháy lá và quả.

Tại các ruộng cà chua, ánh nắng gay gắt gây tổn thương trên quả, tạo điều kiện cho nấm và dịch bệnh phát triển. Tình trạng thiếu rau xà lách đã bắt đầu xuất hiện tại một số siêu thị, nhưng giới sản xuất cảnh báo đây mới chỉ là phần nổi của những khó khăn có thể kéo dài sang mùa Thu và mùa Đông.

Các vườn cây ăn quả cũng không tránh khỏi thiệt hại. Tại Normandie, táo bị cháy nắng và một số nhà sản xuất lo ngại sản lượng có thể giảm một nửa. Tại Maine-et-Loire, vùng trồng lý chua đen lớn nhất nước Pháp, nắng nóng khiến quả khô ngay trên cây và sản lượng giảm khoảng 70%.

Triển vọng vụ nho năm 2026 cũng trở nên khó đoán. Ông Jérôme Bauer, Chủ tịch Liên đoàn các nhà sản xuất rượu vang có chỉ dẫn xuất xứ, cho biết cây nho vốn phát triển rất tốt cho tới đầu tháng 6 nhưng hiện đang phải tự thích nghi để tồn tại, thậm chí phải giảm lượng quả.

Tại khoảng một phần ba khu vực phía Nam nước Pháp, sản lượng nho được dự báo có thể giảm 20-30%. Nắng nóng còn khiến một số nhà trồng nho tại Aude và Pyrénées-Orientales phải bắt đầu thu hoạch ngay từ tháng 7.

Tình hình trong lĩnh vực chăn nuôi cũng đáng lo ngại. Sự phát triển của cỏ, cỏ ba lá và cỏ linh lăng gần như đình trệ từ cuối tháng 5, khiến sản lượng thức ăn thô xanh giảm 30% so với mức trung bình. Nhiều đồng cỏ bị nắng thiêu khô, buộc người chăn nuôi phải lấy nguồn cỏ khô dự trữ cho mùa Đông ra sử dụng từ mùa Hè.

Trong khi đó, vụ ngô dành cho chăn nuôi được dự báo ở mức thấp nhất trong gần 50 năm, với mức thiệt hại có thể lên tới 30-50% do tác động đồng thời của thời tiết bất lợi và diện tích canh tác giảm.

Một số hộ chăn nuôi phải thu hoạch ngô làm thức ăn ủ chua sớm hơn một tháng vì cây đã khô trước khi hình thành bắp. Nếu không đủ khả năng mua thêm thức ăn, một bộ phận người chăn nuôi có thể phải bán bớt đàn gia súc để duy trì dòng tiền.

Khủng hoảng sản xuất đang bắt đầu kéo theo những hệ quả về kinh tế và việc làm. Légumes de France cảnh báo nguy cơ xảy ra những khó khăn xã hội tại các trang trại trồng rau, khi một số cơ sở từ bỏ kế hoạch tuyển lao động thời vụ, cho người lao động tạm nghỉ việc hoặc đứng trước nguy cơ phải tiến hành thủ tục tái cơ cấu tư pháp.

Các tổ chức sản xuất rau quả đã kêu gọi hệ thống phân phối và công nghiệp chế biến nới lỏng tiêu chuẩn hình thức, chấp nhận những nông sản có kích thước nhỏ hoặc một số khiếm khuyết do thời tiết.

Nông dân thu hoạch nho tại Leognan, Bordeaux, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN

Trước quy mô thiệt hại ngày càng lớn, Chủ tịch Liên đoàn Quốc gia các nghiệp đoàn nông dân Pháp (FNSEA) Arnaud Rousseau mới đây đã đề nghị một kế hoạch hỗ trợ trị giá “vài tỷ euro” cho những nông dân bị ảnh hưởng bởi hạn hán và nắng nóng.

Bộ trưởng Nông nghiệp Annie Genevard cho biết Chính phủ đang xây dựng một kế hoạch tổng thể ứng phó với nắng nóng, hạn hán và cháy rừng, trong đó dự kiến có những biện pháp khẩn cấp hỗ trợ dòng tiền cho các trang trại và khả năng điều chỉnh một số quy định quản lý nguồn nước nhằm duy trì sản xuất.

Pháp cũng đang xem xét đề nghị EU cho phép nông dân bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan được miễn thực hiện một số yêu cầu của Chính sách Nông nghiệp chung.

Quy mô thiệt hại đầy đủ dự kiến chỉ có thể được xác định vào tháng 9, sau khi có kết quả các vụ thu hoạch và đánh giá khả năng phục hồi của đồng cỏ nếu xuất hiện mưa.

Bộ trưởng Chuyển đổi Sinh thái Monique Barbut cảnh báo chi phí do hạn hán năm nay sẽ cao hơn năm 2022, thời điểm nông nghiệp Pháp chịu thiệt hại sản xuất khoảng 1,1 tỷ euro.