“Luỹ thép” lòng dân nơi tuyến đầu Tổ quốc - Kỳ 1: Xây dựng thế trận biên phòng toàn dân bằng tình yêu biên cương

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang phối hợp với dân quân tuần tra đường biên, cột mốc.

Mỗi người dân là “một cột mốc sống”, mỗi xóm bản là “một pháo đài”

Trên đường đưa chúng tôi xuống xóm biên giới Nà Sác, xã Trường Hà, Thiếu tá Lý Quang Duy, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang chia sẻ: “Để bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia, điều quan trọng hàng đầu là phải xây dựng “thế trận lòng dân”. Chính từ niềm tin, sự gắn bó và tình yêu biên cương của nhân dân cùng cán bộ, chiến sỹ Bộ đội Biên phòng đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần quản lý, bảo vệ hiệu quả đường biên, cột mốc”.

Đồn Biên phòng Cửa khẩu Sóc Giang được giao nhiệm vụ quản lý địa bàn xã Trường Hà có 32 xóm hành chính, chủ yếu là các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao và Kinh sinh sống. Trong đó có 8 xóm giáp biên, đường biên giới dài 20,203 km tiếp giáp với Trung Quốc. Địa bàn Đồn quản lý có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng – an ninh và chính trị, lịch sử. Trên địa bàn xã có Cửa khẩu Sóc Giang, tuy hoạt động giao thương biên mậu chưa sôi động, nhưng có Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó – địa chỉ đỏ gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan. Vì vậy, công tác quản lý, bảo vệ biên giới và giữ gìn an ninh trật tự địa bàn luôn được cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Sóc Giang chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, sát cánh cùng đồng bào các dân tộc triển khai thực hiện hiệu quả.

Xóm biên giới Nà Sác hiện có 54 hộ dân với 214 nhân khẩu. Thực hiện Phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia” (phong trào), xóm luôn nhận được sự phối hợp chặt chẽ của Bộ đội Biên phòng cùng Đảng ủy, chính quyền xã trong công tác tuyên truyền, vận động. Nhờ đó, mỗi người dân đều hiểu rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình, chủ động, tự giác cùng Bộ đội Biên phòng tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới.

Ông Nông Quốc Ca, xóm Nà Sác là một điển hình tham gia phong trào của xóm. Trong quá trình lên rẫy sản xuất, ông Ca thường xuyên phát quang đường tuần tra, quét dọn vệ sinh khu vực cột mốc và kịp thời báo cho Bộ đội Biên phòng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường. Ông Ca chia sẻ: “Được bộ đội biên phòng phòng tuyên truyền, tôi nhận thức rõ ý nghĩa, trách nhiệm, nghĩa vụ công dân của mình nên tích cực, tự nguyện tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc. Giữ gìn an ninh trật tự biên giới chính là giữ bình yên cho quê hương”.

Phong trào bảo vệ biên giới ở Nà Sác lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng dân cư. Ông Đàm Quang Nghĩa, Trưởng xóm kiêm Tổ trưởng Tổ tự quản đường biên, cột mốc xóm Nà Sác cho biết: “Được Bộ đội Biên phòng phối hợp tuyên truyền thường xuyên, phong trào đã thu hút sự tham gia của các tổ chức đoàn thể và sự hưởng ứng tích cực, tự giác của mỗi người dân. Đến nay, 100% hộ dân đều tự nguyện ký cam kết bảo vệ đường biên, cột mốc; mỗi người dân coi đây là việc làm thiết thực để giữ gìn cuộc sống bình yên của xóm bản”.

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang tuyên truyền, giới thiệu cho nhân dân khu vực biên giới về hệ thống đường biên, mốc guốc giới.

Trong quá trình triển khai phong trào, lực lượng cựu chiến binh và đoàn viên thanh niên luôn đóng vai trò nòng cốt. Ông Nông Văn Vượng, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh kiêm Thôn đội trưởng xóm Nà Sác khẳng định: “Các hội viên cựu chiến binh coi việc tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, phối hợp với bộ đội biên phòng tuần tra bảo vệ biên giới vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ. Chi hội luôn gương mẫu đi đầu trong giáo dục truyền thống cách mạng, vận động con cháu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định về bảo vệ biên giới, kiên quyết không tiếp tay cho buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép”.

Phát huy tinh thần xung kích của tuổi trẻ, Đoàn Thanh niên xóm Nà Sác cũng thường xuyên tích cực phối hợp cùng bộ đội biên phòng phát quang đường tuần tra, trồng cây xanh dọc tuyến biên giới và tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên trong xóm. Anh Hoàng Anh, Bí thư Chi đoàn xóm Nà Sác cho biết: “Các đoàn viên, thanh niên xóm luôn sẵn sàng đồng hành cùng bộ đội biên phòng trong các hoạt động bảo vệ biên giới, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào”.

Khác với xóm Nà Sác, xóm biên giới Pác Bó mang những đặc thù riêng. Đây là địa bàn có Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó - điểm đến thu hút đông đảo du khách trong nước, quốc tế và các đoàn công tác Trung ương, của tỉnh. Trên địa bàn này, Trạm Kiểm soát Biên phòng Pác Bó, thuộc Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang, không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ mà còn phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho khu di tích. Cán bộ, chiến sĩ của trạm triển khai hiệu quả mô hình phối hợp bảo vệ khu di tích gắn với giữ gìn an ninh biên giới, tăng cường tuần tra, kiểm soát, nắm chắc tình hình địa bàn, nhất là trong các dịp lễ lớn, sự kiện chính trị quan trọng và khi đón các đoàn khách Trung ương, quốc tế.

Chia sẻ về nhiệm vụ trên địa bàn đặc biệt này, Thượng uý Trần Bá Long, Trạm trưởng Trạm kiểm soát Biên phòng Pác Bó cho biết: “Đây là địa bàn có nhiều yếu tố nhạy cảm, vì vậy Trạm luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao của chỉ huy Đồn. Cán bộ, chiến sỹ trạm thực hiện nghiêm lễ tiết tác phong, giữ thái độ làm việc văn minh, lịch sự, thân thiện; đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn khách du lịch chấp hành đúng các quy định pháp luật và quy chế ra vào khu vực biên giới. Chúng tôi xác định rõ trách nhiệm, không chỉ bảo vệ chủ quyền biên giới mà còn bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó và các đoàn khách, góp phần xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh”.

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang giúp nhân dân thu hoạch lúa.

Vun đắp “thế trận biên phòng toàn dân” vững chắc

Xã Trường Hà có địa hình phức tạp, bị chia cắt mạnh bởi núi đá xen lẫn núi đất cao; điều kiện tự nhiên và khí hậu khắc nghiệt, diện tích đất canh tác hạn hẹp, khiến đời sống của đồng bào các dân tộc, nhất là tại các xóm giáp biên giới còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Trước thực tế đó, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Cửa khẩu Sóc Giang xác định, muốn bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia, trước hết phải ổn định đời sống nhân dân nơi biên cương. Phát triển kinh tế – xã hội, giảm nghèo bền vững và nâng cao dân trí được xem là những giải pháp mang tính then chốt, bởi khi sinh kế được cải thiện, người dân sẽ thêm gắn bó với xóm bản, nâng cao ý thức, trách nhiệm trong bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh biên giới.

Từ nhận thức đó, thực tiễn cho thấy mọi hoạt động bảo vệ biên giới đều bắt nguồn từ tinh thần tự giác và trách nhiệm của nhân dân. “Từ việc tự quản đường biên, cột mốc, tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đến đấu tranh phòng, chống tội phạm, tất cả đều xuất phát từ ý thức và sự đồng lòng của bà con. Chính vì vậy, trong những năm qua, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Sóc Giang luôn xác định công tác vận động quần chúng, xây dựng ‘thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận lòng dân’ vững chắc là nhiệm vụ trọng tâm”, Thiếu tá Lý Quang Duy khẳng định.

Với quan điểm lấy nhân dân làm trung tâm, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Sóc Giang luôn bám sát phương châm “ba bám, bốn cùng”, thường xuyên xuống cơ sở, nắm chắc tình hình đời sống, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Trong năm 2025, cán bộ vận động quần chúng phụ trách các xóm đã phối hợp tổ chức hơn 100 buổi tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, Luật Niên phòng Việt Nam và ba văn kiện pháp lý đất liền Việt Nam – Trung Quốc cho hơn 6.000 lượt người dân và học sinh, giáo viên. Đơn vị chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, thực hiện mục tiêu giảm nghèo gắn với củng cố quốc phòng – an ninh khu vực biên giới. Củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước, đồng thời tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa bộ đội biên phòng và nhân dân, tạo nền tảng vững chắc xây dựng “thế trận biên phòng toàn dân” trên địa bàn Đồn quản lý.

Cán bộ quân y Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho bà mẹ có con là liệt sỹ được đơn vị nhận phụng dưỡng.

Công tác vận động quần chúng được triển khai sâu rộng, Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang tổ chức hiệu quả nhiều mô hình, chương trình, dự án do lực lượng biên phòng phát động. Tiêu biểu là Ngày hội Biên phòng toàn dân, trong đó vận động nhân dân các xóm biên giới ký cam kết tham gia tự quản đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh trật tự biên giới; chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, tặng quà các gia đình chính sách, người có công với cách mạng, hộ có hoàn cảnh khó khăn, người uy tín, trưởng xóm, bí thư chi bộ các xóm biên giới, con nuôi đồn biên phòng, các học sinh trong chương trình “Nâng bước em đến trường”. Đơn vị tích cực hưởng ứng Chương trình chung sức xây dựng nông thôn mới thông qua việc đóng góp hàng trăm ngày công giúp nhân dân thu hoạch mùa vụ, hỗ trợ kinh phí, vận chuyển vật liệu xây dựng xoà nhà tạm, nhà dột nát, tu sửa đường liên xóm; tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh; triển khai các mô hình “Thắp sáng vùng biên”; thăm khám, tặng quà, cấp thuốc miễn phí cho 2 mẹ có con là liệt sỹ được đơn vị nhận phụng dưỡng; phối hợp với các đơn vị, tổ chức doanh nghiệp, nhà hảo tâm thực hiện hiệu quả công tác an sinh xã hội.

Riêng năm 2025, Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang đã triển khai các chương trình, mô hình phát triển kinh tế gắn với an sinh xã hội với tổng kinh phí gần 314 triệu đồng, trao hàng trăm suất quà và đóng góp gần 600 ngày công lao động. Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể địa phương tổ chức trồng 3.200 cây keo và 100 cây ăn quả tại xóm Nặm Lìn và dọc tuyến đường tuần tra biên giới. Những hoạt động thiết thực, hiệu quả góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, tăng cường tình đoàn kết quân - dân nơi biên giới. Nhân dân tin tưởng, tích cực phối hợp với bộ đội biên phòng trong quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới.

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang lắp đèn chiếu sáng sử dụng năng lượng mặt trời vào xóm biên giới.

Ông Đàm Quang Nghĩa, Trưởng xóm Nà Sác bày tỏ: “Có bộ đội phòng đồng hành xây dựng cuộc sống mới, đồng bào càng vững tin và quyết tâm bảo vệ đường biên, cột mốc của xóm bản mình. Các anh được bà con xóm bản tin yêu, là chỗ dự vững chắc cho đồng bào biên giới”.

Đánh giá tổng thể kết quả thực thực hiện phong trào, Thượng tá Cao Văn Thành, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang khẳng định: “Phong trào đã tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của nhân dân xã Trường Hà, đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Theo đó, mỗi người dân thực sự trở thành một ‘cột mốc sống’, mỗi xóm bản biên giới là một ‘pháo đài vững chắc’ trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa quân và dân chính là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc”.

Với những cách làm chủ động, sáng tạo, phù hợp với đặc điểm địa bàn, Đồn Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang đã phát huy hiệu quả vai trò nòng cốt trong Phong trào Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Sự đồng lòng, chung sức của cán bộ, chiến sĩ biên phòng và nhân dân xã Trường Hà góp phần giữ vững bình yên nơi tuyến đầu Tổ quốc.