Sau nhiều năm đầu tư tâm huyết, thành quả từ trang trại bưởi Diễn của anh Khải đã nỗi tiếng khắp trong nước.

Lập nghiệp “không vốn” kiến thức nông nghiệp

Không được học hành, đào tạo về chuyên ngành nông nghiệp, nhưng anh Nguyễn Xuân Khải, thôn Xuân Thái xã Quý Lộc, tỉnh Thanh Hóa nói chuyện như một kỹ sư nông nghiệp hàng đầu với vốn kiến thức nông nghiệp phong phú được anh tìm hiểu qua sách vở, qua internet và quá trình thực tế gắn bó với cây bưởi diễn.

Sau nhiều năm anh Khải bôn ba, tha hương nơi đất khách để dựng xây cơ nghiệp. Đến năm 2003 anh trở về quê hương, với mong muốn lập nghiệp tại quê nhà. Cánh đồng Xuân Thái trước đây trù phú bao nhiêu thì bây giờ cỏ mọc um tùm bấy nhiêu. Trong đầu anh Khải hiện ra ý tưởng phải cải tạo đất để biến đồng ruộng nơi quê nhà thành “bờ xôi ruộng mật”. Thấy người dân làm đơn trả ruộng vì canh tác kém hiệu quả, anh Khải liền làm đơn xin xã cho thuê lại 10ha đất hoang hóa để canh tác. Thời điểm đó nhiều người trong thôn, trong xã nghĩ anh Khải “điên rồ”.

Năm 2004, sau khi được xã chấp nhận cho thuê 10ha với thời gian 30 năm anh Khải đã bắt tay vào cải tạo đất. Anh Khải đã tiến hành múc đất tạo ao trồng sen, đất múc lên được anh tôn cao để tránh ngập úng cho cây trồng. Sau khi trồng thử một số loại cây nhưng thất bại, anh Khải nghĩ đến trồng cây bưởi diễn. Năm 2008, anh Khải bắt tay vào trồng 3.000 gốc bưởi diễn theo hướng hữu cơ, tuần hoàn không sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu.

“Trồng và chăm sóc bưởi diễn theo hướng hữu cơ không hề đơn giản. Khi nào dùng loại phân bón tốt cho vi sinh vật trong đất phát triển, những biện pháp xua đuổi côn trùng...Sau nhiều tháng tìm tòi, nghiên cứu, tôi chưng cất ra được một loại chế phẩm sinh học từ các loại cây như: quế, xả, vỏ bưởi, gừng ré, bột vàng đắng, quả bồ hòn, ớt chỉ thiên. Loại chế phẩm này có tác dụng làm mất khứu giác của các loại côn trùng gây hại cho cây trồng. Tôi đặt cho loại chế phẩm này cái tên “vệ sĩ cây trồng”. Vậy là toàn bộ 3.000 gốc bưởi diễn của tôi không phải sử dụng đến thuốc hóa học” - anh Khải chia sẻ.

Toàn bộ phân bón hữu cơ được anh Khải nhập khẩu từ Mỹ đạt chứng nhận OMRI được chiết xuất từ xương cá, phi lê cá, tảo biển để bón cho bưởi diễn. Phân bón này là dạng protein đã chuyển hóa thành axit amin sẽ giúp cây trồng hấp thụ tối đa chất dinh dưỡng. Nông trại bưởi diễn của anh Khải cũng không dùng phân chuồng. Bởi theo anh Khải, phân chuồng ủ hoai mục chỉ là thức ăn cho vi sinh vật trong đất, không đủ dinh dưỡng cho cây. Nếu dùng phân chuồng mua tại các trang trại thì sẽ tồn dư rất nhiều kháng sinh, chất tẩy rửa chuồng làm vi sinh vật trong đất không phát triển được.

Phân bón sử dụng tại trang trại bưởi diễn được anh Khải nhập khẩu hoàn toàn từ mỹ.

Ngoài ra, để bổ sung dinh dưỡng cho đất anh Khải còn dùng máy cắt bỏ, băm nhỏ, bã ép từ vỏ bưởi bỏ vào gốc để giun dế tự phân hủy cỏ, làm nguồn dinh dưỡng bồi bổ lại đất.

Nghe anh Khải nói về quy trình, cách chăm sóc, bảo vệ cây mới thấu hiểu được gian nan của việc làm kinh tế nông nghiệp. Nếu không có tình yêu đối với cây, thấu hiểu đất như anh Khải thì khó có thể tạo ra một nông trại bưởi diễn được trồng theo hướng hữu cơ tuần hoàn to đẹp như hiện nay.

Những cây bưởi diễn sinh trưởng phát triển tốt sẽ được anh Khải giữ lại lấy quả.

Đa dạng các sản phẩm hữu cơ từ bưởi diễn

Suốt 8 năm trời anh Khải bỏ công sức, tiền bạc nhưng vẫn chưa có thu nhập từ nông trại bưởi diễn anh vẫn không sốt ruột. Bởi anh Khải hiểu đặc tính của cây bưởi diễn để càng lâu năm thì cây sẽ lâu bị già cỗi, chất lượng quả sẽ ngon hơn rất nhiều so với loại cây trồng 2-3 năm đã cho thu hoạch. Bước sang năm thứ 9 anh Khải bắt đầu thu hoạch quả.

Tiến hành thu hoạch bưởi diễn được ít năm thì dịch Covid - 19 bùng phát, hơn nữa thị trường bưởi diễn bão hòa do không quy hoạch vùng trồng phù hợp. Nhiều thời điểm giá bưởi diễn chỉ vài nghìn đông một trái, nhiều hộ gia đình bắt chặt bỏ hoặc không trú trọng đến loại cây ăn quả này.

Ngay từ khi bắt đầu trồng bưởi diễn, anh Khải đã tìm hiểu các sản phẩm có thể chế biến sau khi thu hoạch. Thế là anh Khải bắt tay vào chiết xuất dầu gội bưởi, tinh dầu xịt tóc, bột hoa bưởi kích thích mọc tóc. Nắm bắt được các bước kỹ thuật chế biến bưởi diễn sau thu hoạch, anh Khải mạnh dạn đầu tư máy móc, thuê người để sản xuất các sản phẩm từ bưởi diễn bán ra thị trường.

Theo anh Khải, khoảng 60% cây bưởi ở trang trại đã được thu hoạch hoa từ tháng 3 dương lịch để làm nguyên liệu cho sản xuất các sản phẩm như: dầu gội, tinh dầu xịt mọc tóc, rượu bưởi...nhưng cây bưởi nào phát triển tốt sẽ được anh Khải giữ lại lấy quả. Vỏ buổi thì chiết xuất làm dầu gội, ruột bưởi được dùng chưng cất rượu.

Hiện nay, mỗi tháng anh Khải đang bán ra khoảng hơn 1.000 đơn hàng các sản phẩm từ bưởi diễn ra thị trường trong nước. Do là sản phẩm được chiết xuất từ cây bưởi hữu cơ nên được nhiều sử dụng và tin dùng. Sử dụng các sản phẩm hữu cơ, có nguồn gốc từ tự nhiên sẽ là xu thế tất yếu. Những sản phẩm được chiết xuất từ cây bưởi trồng và chăm sóc hữu cơ nhất định sẽ đứng vững trên thị trường.

Nhiều sản phẩm hữu cơ được anh Khải chiết xuất từ bưởi diễn đang được nhiều người sử dụng tin dùng.

“Trong thời gian tới, tôi sẽ liên kết với các hộ trang trại trồng bưởi diễn để thu mua hoa và quả. Các hộ khi lý hợp đồng với tôi sẽ phải đảm bảo các tiêu chí về trồng, chăm sóc đạt các tiêu chí hữu cơ như: sử dụng phân bón và thuốc sinh học mà tôi cung cấp. Từ đó, mở rộng quy mô sản xuất, đưa những sản phẩm hữu cơ, thân thiện với môi trường tới với nhiều người tiêu dùng” - anh Khải cho biết thêm.

Theo anh Nguyễn Văn Tường, Trưởng phòng Kinh tế xã Quý Lộc cho hay: nông trại rộng 10ha trồng bưởi diễn của anh Khải có nhiều sản phẩm hữu cơ được chế biến từ bưởi diễn. Nông trại cũng thường xuyên tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động địa phương với thu nhập khá. Đây mà một nông trại kiểu mẫu của địa phương, cần nhân rộng ra trên địa bàn xã để bà con có hướng phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

Năm 2020, trang trại bưởi mang thương hiệu “Bưởi Diễn Plus hữu cơ” của gia đình anh Nguyễn Xuân Khải là trang trại đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa đạt tiêu chuẩn hữu cơ.