Lâm Đồng yêu cầu mở rộng nghiên cứu phát triển dược liệu dưới tán rừng tại Di Linh

Hình ảnh minh họa

Theo Thông báo số 692/TB-SNNMT, kết luận của Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Sơn tại buổi làm việc ngày 15/10 với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Di Linh đã chỉ ra một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung trong phương án trồng phát triển, thu hoạch dược liệu trong rừng giai đoạn 2026–2035.

Đây không chỉ là yêu cầu hoàn thiện một phương án sản xuất dược liệu, mà còn đặt ra vấn đề khai thác hợp lý tiềm năng tài nguyên rừng, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn đa dạng sinh học và duy trì chức năng sinh thái của những cánh rừng.

Quy mô 200 ha chưa tương xứng với tiềm năng rừng quản lý

Tại buổi làm việc, đại diện Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Di Linh đã trình bày phương án phát triển, thu hoạch dược liệu trong rừng giai đoạn 2026–2035. Sau khi nghe ý kiến góp ý của Sở Y tế, Sở Khoa học và Công nghệ, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Chi cục Kiểm lâm cùng các đơn vị liên quan, Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá phương án cơ bản tuân thủ Nghị định số 183/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ.

Theo đánh giá tại thông báo kết luận, quy mô, thời gian triển khai và các yếu tố liên quan đến đất đai trong phương án cơ bản phù hợp với Phương án quản lý rừng bền vững của Công ty đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2850/QĐ-UBND ngày 10/6/2026.

Loài cây được doanh nghiệp lựa chọn là Sa nhân, thuộc danh mục 100 loài dược liệu do Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định số 3657/QĐ-BYT ngày 20/8/2019. Phương án cũng đã đề cập các giải pháp bảo vệ, phát triển hệ sinh thái và huy động nguồn lực đầu tư theo quy định.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là diện tích dự kiến triển khai chỉ khoảng 200 ha, trong khi tổng diện tích rừng thuộc phạm vi quản lý của doanh nghiệp là 24.520,32 ha. Với lộ trình thực hiện kéo dài 10 năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá quy mô này chưa tương xứng với tiềm năng của khu rừng.

Bên cạnh đó, phương án chưa có đánh giá cụ thể về tình trạng phân bố các loài dược liệu tự nhiên trong khu vực quản lý, trong khi hướng nghiên cứu hiện mới tập trung vào một loài cây là Sa nhân. Điều này có thể hạn chế khả năng khai thác tiềm năng đa dạng sinh học, chưa làm rõ cơ hội phát triển thêm những loài dược liệu phù hợp với điều kiện sinh thái và giá trị kinh tế của địa phương.

Từ những vấn đề trên, Sở yêu cầu doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện quy mô trồng Sa nhân, mà cần nghiên cứu tổng thể hơn về nguồn tài nguyên dược liệu dưới tán rừng, điều kiện tự nhiên và khả năng phát triển các loài cây khác.

Yêu cầu đánh giá dược liệu tự nhiên, mở rộng nghiên cứu loài cây phù hợp

Theo chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Di Linh phải chủ động rà soát, đánh giá chi tiết tình trạng phân bố các loài dược liệu tự nhiên trong toàn bộ phạm vi quản lý. Đây là cơ sở để xây dựng phương án bảo tồn và phát triển phù hợp, tránh việc lựa chọn cây trồng chỉ dựa trên mục tiêu sản xuất trước mắt mà thiếu căn cứ về điều kiện sinh thái và hiện trạng tài nguyên rừng.

Cùng với đó, doanh nghiệp được yêu cầu khảo sát địa chất, khí hậu và thổ nhưỡng tại những khu vực có tiềm năng để nghiên cứu mở rộng quy mô trồng mới các loài dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao. Định hướng này phải bám sát Quyết định số 1668/QĐ-UBND ngày 10/10/2025 của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng về định hướng ưu tiên nuôi, trồng phát triển các loài dược liệu trên địa bàn tỉnh, trong đó cần nghiên cứu thêm những loài cây ngoài Sa nhân.

Yêu cầu này cho thấy việc phát triển dược liệu trong rừng cần được đặt trong mối quan hệ với đặc điểm từng khu vực, điều kiện đất đai, khí hậu và hệ sinh thái. Việc lựa chọn loài cây phù hợp không chỉ quyết định hiệu quả kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì thảm thực vật, bảo vệ đất, giữ nước và hạn chế những tác động bất lợi đến môi trường rừng.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Di Linh phải cập nhật những nội dung điều chỉnh vào kế hoạch trồng phát triển, thu hoạch dược liệu trong rừng thuộc Phương án quản lý rừng bền vững giai đoạn 2026–2035. Các nội dung này phải được trình cấp có thẩm quyền xem xét, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh trước khi hoàn thiện phương án phát triển dược liệu.

Như vậy, phương án trồng và thu hoạch dược liệu trong rừng của doanh nghiệp hiện vẫn phải tiếp tục hoàn thiện, thẩm định lại theo quy định. Thông báo kết luận của Sở không đồng nghĩa với việc phương án đã được phê duyệt để triển khai trên thực địa.

Chi cục Kiểm lâm thẩm định lại từng nội dung trước khi trình phê duyệt

Không chỉ yêu cầu doanh nghiệp bổ sung nội dung, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn giao Chi cục Kiểm lâm tham mưu tổ chức lại quy trình lấy ý kiến thẩm định sau khi phương án được hoàn thiện.

Cụ thể, khi Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Di Linh gửi lại hồ sơ, Chi cục Kiểm lâm có trách nhiệm tham mưu Sở lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan; tổng hợp các ý kiến thẩm định để doanh nghiệp tiếp thu, chỉnh sửa.

Đáng chú ý, việc thẩm định lại phải được thực hiện cụ thể đối với từng nội dung, hạng mục trong phương án, trên cơ sở quy định pháp luật về lâm nghiệp, Phương án quản lý rừng bền vững và các quy định có liên quan. Chi cục Kiểm lâm phải làm rõ từng nội dung có đáp ứng yêu cầu pháp luật hay không, thay vì chỉ đánh giá chung về hồ sơ.

Trường hợp kết quả kiểm tra đạt yêu cầu, Chi cục Kiểm lâm tổng hợp báo cáo kết quả thẩm định thành phần hồ sơ và nội dung, kèm tờ trình để lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét, phê duyệt theo thẩm quyền.

Thông báo số 692/TB-SNNMT cũng thay thế Thông báo số 686/TB-SNNMT ngày 23/10/2026. Điều này đồng nghĩa các đơn vị liên quan phải thực hiện theo kết luận mới nhất của Sở.

Với diện tích rừng hơn 24.520 ha, việc nghiên cứu phát triển dược liệu dưới tán rừng tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Di Linh không nên chỉ được nhìn nhận như một hướng tạo thêm nguồn thu từ đất rừng. Quan trọng hơn, quá trình này cần bảo đảm hài hòa giữa khai thác giá trị kinh tế, bảo tồn nguồn gen dược liệu tự nhiên và duy trì cấu trúc, chức năng của hệ sinh thái rừng.

Việc rà soát đầy đủ hiện trạng dược liệu, lựa chọn loài cây phù hợp với điều kiện sinh thái và kiểm soát chặt chẽ phương án trước khi triển khai sẽ là những yếu tố quyết định để hoạt động phát triển dược liệu thực sự trở thành một hướng đi gắn với quản lý rừng bền vững, thay vì tạo thêm áp lực lên tài nguyên rừng./.