Hệ thống thủy lợi của tỉnh Lâm Đồng gồm 966 công trình với 536 hồ chứa, 255 đập dâng, 51 trạm bơm và mạng lưới kênh mương dài hơn 3.600 km. Tuy nhiên, nguồn nước phân bố không đồng đều, nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng, trong khi lượng nước tích trữ tại các hồ chứa chưa đạt theo thiết kế

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nguy cơ thiếu nước trong mùa khô năm 2026 có thể xảy ra trên diện rộng nếu nắng nóng kéo dài, mực nước các sông, suối xuống thấp và lượng nước tích trữ tại các hồ, đập không đạt thiết kế. Hiện toàn tỉnh có 624 công trình cấp nước tập trung nông thôn đang khai thác, cung cấp nước sinh hoạt cho hơn 186.500 hộ dân. Tuy nhiên, trong số này chỉ có 169 công trình hoạt động bền vững, 116 công trình hoạt động tương đối bền vững, 41 công trình hoạt động kém hiệu quả và tới 298 công trình đã ngừng hoạt động, tiềm ẩn nguy cơ thiếu nước sinh hoạt khi thời tiết khắc nghiệt kéo dài.

Đối với sản xuất nông nghiệp, hệ thống thủy lợi của tỉnh gồm 966 công trình với 536 hồ chứa, 255 đập dâng, 51 trạm bơm và mạng lưới kênh mương dài hơn 3.600 km. Tuy nhiên, nguồn nước phân bố không đồng đều, nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng, trong khi lượng nước tích trữ tại các hồ chứa chưa đạt theo thiết kế. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, diện tích sản xuất có nguy cơ thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn ước khoảng 15.000 đến 20.000 ha, tập trung tại nhiều khu vực sản xuất nông nghiệp trọng điểm của tỉnh.

Trước nguy cơ này, tỉnh Lâm Đồng xác định nguyên tắc điều hành nguồn nước là ưu tiên phục vụ sinh hoạt, chăn nuôi và tưới cho các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Đồng thời, khuyến cáo người dân không sản xuất tại những khu vực có nguy cơ thiếu nước, chủ động điều chỉnh mùa vụ và cơ cấu cây trồng phù hợp với khả năng cung cấp nước thực tế.

Bên cạnh các giải pháp điều hành, tỉnh cũng triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phi công trình nhằm giảm thiểu thiệt hại do hạn hán. Các địa phương được yêu cầu theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, đánh giá nguồn nước tại các hồ, đập, khoanh vùng diện tích có nguy cơ thiếu nước để có phương án ứng phó phù hợp. Việc áp dụng các mô hình tưới tiên tiến, tiết kiệm nước như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa được khuyến khích mở rộng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước trong sản xuất nông nghiệp.

Song song đó, công tác bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân được đặt lên hàng đầu. Các đơn vị cấp nước phải xây dựng phương án cấp nước cụ thể, tăng dung tích trữ nước, chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng và tăng cường phương tiện vận chuyển nước đến các khu vực thiếu nước, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và khu vực khó khăn.

Về giải pháp công trình, tỉnh yêu cầu kiểm tra, sửa chữa và nâng cấp các công trình thủy lợi, nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy, đồng thời đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình thủy lợi và cấp nước sinh hoạt đang triển khai. Các địa phương cũng được chỉ đạo lắp đặt trạm bơm dã chiến, tận dụng nguồn nước từ các hồ chứa và chủ động điều tiết nước giữa các khu vực để bảo đảm phục vụ sản xuất và dân sinh trong mùa khô.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì theo dõi diễn biến thời tiết, nguồn nước và đôn đốc các địa phương triển khai kế hoạch. Các sở, ngành liên quan phối hợp bố trí nguồn lực, đảm bảo điện phục vụ trạm bơm, kết nối hệ thống cấp nước và tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức sử dụng nước tiết kiệm trong nhân dân.

Việc chủ động ban hành và triển khai kế hoạch phòng, chống hạn hán mùa khô năm 2026 thể hiện quyết tâm của tỉnh Lâm Đồng trong việc bảo đảm an ninh nguồn nước, ổn định sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân. Với các giải pháp đồng bộ từ quản lý, điều hành đến đầu tư hạ tầng, tỉnh hướng tới mục tiêu hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn gây ra, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét./.