Khẳng định vai trò của doanh nghiệp tham gia vào vấn đề "trung hòa carbon"

TS Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường)

Ngay sau Hội nghị, Thủ tướng đã thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại COP26 và đã ban hành Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai. Theo đó, có 5 giải pháp, biện pháp chính để thực hiện cam kết Net Zero bao gồm:

Thứ nhất là chuyển đổi năng lượng bằng việc sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch.

Thứ hai là sử dụng năng lượng, tài nguyên thiên nhiên tiết kiệm, hiệu quả, kinh tế tuần hoàn, sản xuất xanh…

Thứ ba là phát triển rừng và các hệ sinh thái, bao gồm các hệ sinh thái ven biển.

Thứ tư là thu hồi và lưu trữ carbon. Thứ năm là định giá carbon, bao gồm thuế carbon và thị trường carbon.

Để thực hiện các giải pháp này, Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành rất nhiều chính sách chỉ đạo nổi bật. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các chiến lược, kế hoạch, đề án quan trọng để thực hiện mục tiêu trung hòa carbon. Các Bộ, ngành, địa phương cũng ban hành các chính sách, kế hoạch hành động để triển khai thực hiện.

Theo TS Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhằm hiện thực cam kết của Thủ tướng Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp đã tham gia tích cực vào vấn đề trung hòa carbon và có nhiều thành tựu nổi bật.

Điển hình là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) là chủ đầu tư triển khai dự án thí điểm điện gió ngoài khơi đầu tiên của Việt Nam với công suất 1 GW; nâng cấp thiết bị, áp dụng công nghệ mới lọc hóa dầu giảm phát thải khí nhà kính.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã báo cáo kế hoạch chuyển đổi nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện than đã vận hành trên 20 năm và/hoặc các nhà mày đã vận hành trên 40 năm, nâng cao tỷ lệ nguồn năng lượng tái tạo trong nguồn năng lượng điện quốc gia.

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) triển khai cung cấp nhiên liệu xanh, sạch và thân thiện với môi trường. Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông quân đội (Viettel) cam kết xây dựng "mạng lưới viễn thông xanh" với mục tiêu giảm 5% năng lượng tiêu thụ điện, xăng, dầu trên toàn mạng lưới thông qua sử dụng anten đa băng tần, sử dụng pin lithium tại các trạm BTS, ngầm hóa mạng lưới 3.000 km cáp quang và đầu tư xây dựng "hạ tầng số xanh" với các trung tâm dữ liệu thân thiện với môi trường.

Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) đã áp dụng các giải pháp tiết kiệm điện và nhiên liệu góp phần giảm phát thải đáng kể lượng CO2. Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã có những bước đi đầu tiên trong sử dụng nhiên liệu bền vững (SAF) cho các chuyến bay chở khách thương mại, thể hiện cam kết giảm phát thải từ hoạt động bay.

Tổng Công ty Lâm nghiệp Việt Nam (VinaFor) đã thực hiện tiết kiệm năng lượng, triển khai các dự án chế biến viên nén gỗ năng lượng; phát triển nông nghiệp sinh thái, triển khai dự án trồng rừng trên đất trống giảm nguy cơ xói mòn đất, tăng khả năng hấp thụ carbon; quản lý rừng bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế Hội đồng Quản lý rừng (FSC).

Tập đoàn Vingroup đã có những đóng góp đáng kể vào thị trường xe điện và năng lượng bền vững, kết quả đã bàn giao 97.400 ô tô điện và xe buýt điện, 71.000 xe máy điện trên toàn cầu. Tính đến cuối năm 2024, 302 xe buýt điện VinBus đã được triển khai tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Phú Quốc, góp phần giảm phát thải gần 41.000 tấn CO2 sau 3 năm vận hành.

Tập đoàn TH (TH True MILK) đã thực hiện tái chế hơn 28.000 tấn chất thải từ trang trại bò sữa thành phân bón hữu cơ mỗi năm. Cùng với việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các trang trại bò sữa, gia tăng nguồn năng lượng điện sạch, việc thay thế lò hơi đốt nhiên liệu hoá thạch bằng nguyên liệu sinh khối giúp giảm phát thải hơn 7.000 tấn CO2 mỗi năm.

Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có cam kết phát thải ròng bằng 0 toàn cầu, đã thúc đẩy đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo để cung cấp nguồn năng lượng điện sạch tại Việt Nam (LEGO, Heineken Việt Nam, Erex). Nhiều tập đoàn vốn FDI cũng đã đầu tư mạnh mẽ vào các dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

PGS.TS Mai Văn Trịnh nhấn mạnh, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Chính phủ phê duyệt Đề án thành lập thị trường carbon trong nước theo Quyết định 232/QĐ-TTg.

PGS.TS Mai Văn Trịnh - Viện trưởng Viện Môi trường Nông nghiệp nhấn mạnh; năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Chính phủ phê duyệt Đề án thành lập thị trường carbon trong nước theo Quyết định 232/QĐ-TTg. Giai đoạn 2025-2028 sẽ là thời kỳ thí điểm, hướng tới vận hành chính thức sàn giao dịch carbon từ năm 2029. Thị trường này cho phép các tổ chức, doanh nghiệp có thể trao đổi, mua bán “tín chỉ carbon” - đơn vị được quy đổi tương đương với 1 tấn CO₂ giảm phát thải.

Bên cạnh đó, Nghị định 119/2025/NĐ-CP vừa được ban hành, bổ sung và hoàn thiện khung pháp lý của Nghị định 06/2022/NĐ-CP, tạo hành lang vận hành thực chất cho thị trường carbon Việt Nam. Nghị định quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc kiểm kê, báo cáo phát thải, đồng thời khuyến khích các mô hình tự nguyện, sáng tạo trong giảm phát thải và hấp thụ carbon.

Theo PGS.TS Mai Văn Trịnh, “nếu làm tốt đo đạc, báo cáo phát thải và tham gia thị trường carbon, nông nghiệp Việt Nam không chỉ góp phần thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050, mà còn mở ra nguồn thu mới từ tín chỉ carbon, giúp nông dân và doanh nghiệp có thêm động lực đầu tư vào sản xuất xanh”.

Trung hòa carbon với mục tiêu giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu Trung hòa carbon (Carbon Neutrality) là trạng thái cân bằng giữa lượng khí carbon dioxide (CO2) thải ra và lượng CO2 được loại bỏ ...

Nghệ An phát triển ngành nông nghiệp bền vững, từng bước thích ứng với biến đổi khí hậu Để góp phần triển khai thực hiện mục tiêu ”Net zero” theo cam kết của Việt Nam tại COP26 và hiện thực hóa Nghị quyết ...

Net Zero và quyết định của doanh nghiệp Đối với doanh nghiệp, "Net Zero" không chỉ là một xu hướng nhất thời mà còn là một yếu tố sống còn trong bối cảnh ...