Trong quá trình sản xuất nông sản hữu cơ, HTX luôn tuân thủ nghiêm "5 không". Không sử dụng phân bón hóa học, không thuốc bảo vệ thực vật hóa học, không thuốc diệt cỏ, không chất kích thích sinh trưởng và không giống biến đổi gen. "HTX chủ yếu bón rau bằng phân hữu cơ ủ hoai mục 6 tháng trở lên. Sử dụng các chế phẩm sinh học tạo từ gừng, ớt, tỏi, rượu… để phun trừ sâu bệnh gây hại trên rau.

Trong số đó, HTX Nông sản Phù Vân (xã Phù Vân, tỉnh Ninh Bình) nổi lên như một mô hình kinh tế tập thể tiêu biểu, với các sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản an toàn, bền vững.

Từ vùng trồng truyền thống đến mô hình hợp tác xã kiểu mới

Phù Vân vốn là địa phương có truyền thống sản xuất nông nghiệp lâu đời, với lợi thế đất bãi màu mỡ, nguồn nước thuận lợi và kinh nghiệm canh tác của người dân. Tuy nhiên, trong thời gian dài, sản xuất nông nghiệp tại đây vẫn mang tính nhỏ lẻ, manh mún, phụ thuộc nhiều vào thương lái, giá trị gia tăng thấp.

Nhận thấy yêu cầu tất yếu của thị trường về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, HTX Nông sản Phù Vân được thành lập với mục tiêu liên kết nông dân, tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Ngay từ những ngày đầu, HTX đã xác định rõ: muốn tồn tại và phát triển, nông sản phải “sạch”, có chất lượng ổn định và mang dấu ấn riêng của địa phương. Đây cũng chính là nền tảng để HTX tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Chuẩn hóa quy trình - chìa khóa nâng cao giá trị nông sản

Hiện nay, HTX Nông sản Phù Vân tập trung sản xuất một số nhóm sản phẩm chủ lực như rau củ quả an toàn, nông sản chế biến sơ cấp và các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Toàn bộ vùng nguyên liệu được quy hoạch tập trung, áp dụng quy trình sản xuất theo hướng VietGAP, giảm tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ưu tiên phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học.

HTX thường xuyên tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho các thành viên, hướng dẫn nông dân ghi chép nhật ký sản xuất, tuân thủ nghiêm ngặt các khâu từ làm đất, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch. Nhờ đó, chất lượng nông sản được kiểm soát đồng đều, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Việc đạt chứng nhận OCOP 3 sao không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là minh chứng cho sự chuyên nghiệp trong tổ chức sản xuất, quản lý và xây dựng thương hiệu của HTX Nông sản Phù Vân.

OCOP 3 sao – bước đệm cho xây dựng thương hiệu

Với các sản phẩm được xếp hạng OCOP 3 sao, HTX Nông sản Phù Vân đã có “tấm vé thông hành” để tiếp cận các kênh phân phối chính thống như cửa hàng nông sản an toàn, siêu thị mini, chợ đầu mối và các hội chợ xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh.

Bao bì, nhãn mác sản phẩm được HTX đầu tư bài bản, thể hiện đầy đủ thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất, mã QR truy xuất, góp phần tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Từ chỗ tiêu thụ chủ yếu trong phạm vi địa phương, sản phẩm của HTX nay đã từng bước mở rộng thị trường, có mặt tại nhiều địa phương lân cận. Quan trọng hơn, OCOP 3 sao đã giúp nâng cao giá trị nông sản, cải thiện thu nhập cho các thành viên HTX. Nhiều hộ nông dân tham gia HTX cho biết, thu nhập từ sản xuất nông nghiệp ổn định hơn trước, không còn cảnh “được mùa rớt giá”.

Góp phần xây dựng nông thôn mới và kinh tế xanh

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, HTX Nông sản Phù Vân còn đóng vai trò tích cực trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương. Việc tổ chức sản xuất theo chuỗi giúp tạo việc làm thường xuyên cho lao động nông thôn, đặc biệt là lao động trung niên và phụ nữ.

Mô hình sản xuất nông nghiệp sạch của HTX góp phần bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm đất và nguồn nước, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn. Đây cũng là xu thế tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng rõ nét. Dù đã đạt được những kết quả bước đầu, lãnh đạo HTX Nông sản Phù Vân xác định chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Quy mô sản xuất chưa lớn, năng lực chế biến sâu còn hạn chế, sức cạnh tranh trên thị trường rộng lớn vẫn cần tiếp tục được củng cố.

Trong thời gian tới, HTX đặt mục tiêu mở rộng vùng nguyên liệu, đa dạng hóa sản phẩm, đầu tư máy móc sơ chế, chế biến để nâng cao giá trị gia tăng. Song song với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, ứng dụng thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm OCOP trên các nền tảng trực tuyến. HTX cũng kỳ vọng tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của các cấp chính quyền, ngành chức năng trong đào tạo, xúc tiến thương mại, kết nối thị trường và tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, qua đó từng bước nâng hạng sản phẩm OCOP trong tương lai.

Khẳng định vai trò của kinh tế tập thể

Thực tiễn từ HTX Nông sản Phù Vân cho thấy, khi kinh tế tập thể được tổ chức bài bản, gắn với thị trường và chương trình OCOP, nông nghiệp không chỉ là “trụ đỡ” mà còn trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn. OCOP 3 sao không phải là đích đến cuối cùng, mà là bước khởi đầu cho hành trình nâng cao giá trị nông sản địa phương, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.

HTX Nông sản Phù Vân đang từng ngày khẳng định vị thế của mình, góp phần làm giàu cho nông dân, làm đẹp cho quê hương và đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh Ninh Bình./.