Hoa Kỳ cảnh báo doanh nghiệp liên kết Trung Quốc trong chuỗi cung ứng thực phẩm

Thượng nghị sĩ Chuck Schumer là chính trị gia lão luyện, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Hoa Kỳ

Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, đại diện Đảng Dân chủ, đã gửi thư tới Bộ Nông nghiệp, Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, bày tỏ lo ngại rằng một số tập đoàn nước ngoài đang nắm vai trò chi phối trong nhiều khâu của ngành thực phẩm và nông nghiệp. Theo ông, xu hướng tập trung thị trường này có thể tạo ra rủi ro kinh tế và an ninh quốc gia khi chuỗi cung ứng lương thực phụ thuộc vào các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài.

Trong lĩnh vực chế biến thịt bò, ông Schumer cho biết chỉ 4 công ty đang kiểm soát khoảng 85% năng lực chế biến tại Hoa Kỳ. Hai trong số đó là JBS và National Beef, đều là công ty con của các tập đoàn Brazil. Ông cho rằng mức độ tập trung cao như vậy khiến thị trường dễ tổn thương trước biến động và có thể làm giảm lợi ích của người chăn nuôi trong nước. Thượng nghị sĩ này cũng dẫn chứng các vụ kiện liên quan đến thao túng giá trong ngành thịt, cho biết JBS đã chi hơn 200 triệu USD cho các khoản dàn xếp pháp lý liên quan đến thị trường thịt bò và thịt heo. Trong cùng giai đoạn, giá thịt bò xay tại Hoa Kỳ đã tăng hơn 13% chỉ trong một năm, tạo thêm áp lực cho người tiêu dùng.

Ngoài thịt bò, ông Schumer đề cập tới Smithfield Foods, doanh nghiệp chế biến thịt heo thuộc sở hữu của tập đoàn WH Group có trụ sở tại Trung Quốc. Theo ông, công ty này đang giữ vị trí đáng kể trong ngành chế biến thịt heo của Hoa Kỳ và gần đây công bố thương vụ mua lại Nathan’s Famous với giá khoảng 450 triệu USD. Động thái này làm dấy lên tranh luận về mức độ ảnh hưởng của vốn nước ngoài trong ngành thực phẩm nội địa. Không chỉ dừng ở khâu chế biến, ông Schumer cho rằng các đầu vào nông nghiệp như phân bón, hạt giống và hóa chất cũng đang chịu tác động từ các doanh nghiệp có liên hệ với Trung Quốc. Ông nêu ví dụ Syngenta Group, doanh nghiệp thuộc ChemChina, là đơn vị có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nông nghiệp mà nông dân Hoa Kỳ phụ thuộc. Theo lập luận của ông, điều này có thể trở thành điểm yếu chiến lược trong trường hợp quan hệ song phương xảy ra biến động nghiêm trọng.

Những biến động lớn về giá cả thực phẩm trong 2 năm gần đây tại Hoa Kỳ cho thấy quan điểm của thượng nghị sĩ Chuck Schumer là hoàn toàn có cơ sở

Bên cạnh đó, ông cũng cảnh báo về sự gia tăng xuất khẩu phân bón từ Nga sang Hoa Kỳ trong bối cảnh xung đột tại Ukraine, cho rằng phụ thuộc vào nguồn cung từ các đối thủ địa chính trị có thể làm suy giảm khả năng tự chủ của ngành nông nghiệp. Trong thư gửi các cơ quan liên bang, ông Schumer chỉ trích việc thực thi các quy định chống độc quyền còn hạn chế, cho rằng chưa có hành động cưỡng chế đáng kể nào được triển khai dù đã có các chỉ đạo và sắc lệnh liên quan. Ông kêu gọi áp dụng nghiêm các đạo luật như Sherman Act, Clayton Act và Packers and Stockyards Act nhằm kiểm soát tình trạng tập trung thị trường.

Ngoài ra, vị thượng nghị sĩ cũng đề xuất rà soát kỹ hơn các thương vụ mua bán, sáp nhập thông qua Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Hoa Kỳ nhằm đảm bảo các thương vụ trong lĩnh vực thực phẩm không tạo ra rủi ro cho an ninh quốc gia. Giới quan sát cho rằng cuộc tranh luận này phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn của Washington đối với an ninh chuỗi cung ứng thực phẩm, đặc biệt trong bối cảnh giá lương thực biến động và cạnh tranh địa chính trị gia tăng. Việc cân bằng giữa thu hút đầu tư quốc tế và bảo vệ lợi ích chiến lược nội địa được dự báo sẽ tiếp tục là chủ đề nóng trong chính sách nông nghiệp của Hoa Kỳ thời gian tới.