Nipah là một loại virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah chỉ ghi nhận rải rác ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, song có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40–75% trong các trường hợp nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Bệnh do virus Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Virus có thể lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu qua loài dơi ăn quả, lây qua thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm virus hoặc lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh. Thời gian ủ bệnh từ 4–14 ngày, với các triệu chứng ban đầu như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó có thể xuất hiện các biểu hiện thần kinh nghiêm trọng như rối loạn ý thức, lú lẫn, co giật, viêm não cấp tính .

Thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal. Trước diễn biến của dịch bệnh, Bộ Y tế Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn ngừa nguy xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.

Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah, tuy nhiên, trước nguy cơ bệnh có thể xâm nhập, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng. Chủ động chuẩn bị các phương án đáp ứng, sẵn sàng xử lý khi có tình huống phát sinh. Đồng thời, Bộ Y tế tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch bệnh trên thế giới, phối hợp chặt chẽ với WHO và các quốc gia để kịp thời chỉ đạo, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp và hiệu quả.

Tại Hà Tĩnh, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập khá cao khi có Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo nơi hàng ngày có rất đông người và phương tiện nhập cảnh về qua địa bàn. Đặc biệt, Hà Tĩnh có 2 cảng biển là Cảng Vũng Áng và Cảng nước sâu Sơn Dương, có đông các tàu chở hàng, nguyên vật liệu từ các nước trong đó có Ấn Độ cập cảng. Chính vì vậy, ngành Y tế Hà Tĩnh đã nhanh chóng triển khai công tác giám sát, kiểm soát dịch.

Hà Tĩnh tăng cường các biện pháp, kiểm soát phòng ngừa dịch bệnh qua Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo

Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh khuyến cáo người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp như:

- Hạn chế đến các khu vực đang có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết. Tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có dịch, khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và cung cấp đầy đủ thông tin dịch tễ cho nhân viên y tế.

- Thực hiện nghiêm vệ sinh an toàn thực phẩm: ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng thực phẩm, trái cây có dấu hiệu bị dơi, chim hoặc động vật khác cắn, gặm nhấm; tránh uống các loại nhựa cây tươi, chưa qua chế biến.

- Không tiếp xúc gần với dơi ăn quả và các động vật có nguy cơ lây truyền bệnh; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật.

- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi ngờ hoặc mắc bệnh; sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người bệnh và thực hiện vệ sinh tay đúng quy định .