Gieo rau trên đất cát: Hành trình vươn lên của một phụ nữ tị nạn Somali

Với nguồn tài trợ từ EU, FAO đã hỗ trợ các khu vườn rau gia đình trong trại tị nạn, cung cấp hạt giống và đào tạo về sản xuất rau và dinh dưỡng. ©FAO/ Joseph Othieno

Bên trong trại tị nạn Hagadera thuộc khu phức hợp Dadaab, miền đông Kenya, khu vườn nhỏ của Mariam nổi bật giữa những ngôi nhà tạm bằng tôn và lều bạt. Đây đã là nơi bà sinh sống suốt 19 năm, kể từ khi rời quê hương Somalia vì bất ổn chính trị.

Không chỉ giúp tạo cảm giác gắn bó như ở nhà, khu vườn còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn rau xanh đa dạng, giàu dinh dưỡng cho gia đình bảy người của Mariam. Với hạt giống do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) hỗ trợ, bà trồng các loại rau như rau bina, cải xoăn (Sukuma Wiki), đậu đũa, rau dền và cây cẩm quỳ.

Hoạt động này nằm trong Dự án Định cư Người tị nạn do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ và FAO triển khai, phối hợp cùng các cơ quan Liên Hợp Quốc khác. Dự án hiện đã hỗ trợ khoảng 2.000 hộ người tị nạn và cộng đồng địa phương tại Dadaab xây dựng vườn rau gia đình, đồng thời cung cấp đào tạo về kỹ thuật trồng trọt và dinh dưỡng.

Với nguồn tài trợ từ EU, FAO đã hỗ trợ các khu vườn rau gia đình trong trại tị nạn, cung cấp hạt giống và đào tạo về sản xuất rau và dinh dưỡng. ©FAO/ Joseph Othieno

Trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, đất cát và nguồn nước hạn chế, việc canh tác tại Dadaab gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ các khóa tập huấn kỹ thuật và sự hỗ trợ thường xuyên của cán bộ khuyến nông FAO, Mariam đã áp dụng thành công các phương pháp cải tạo đất và chăm sóc cây trồng phù hợp. Bà thậm chí phải chở đất màu từ xa về để cải thiện độ phì nhiêu cho khu vườn.

Hiện nay, sản lượng rau thu hoạch không chỉ đủ cho gia đình sử dụng hàng ngày mà còn để chia sẻ với hàng xóm. Nhờ đó, Mariam tiết kiệm được khoảng 45 USD mỗi tháng chi phí mua thực phẩm, số tiền được dùng cho các nhu yếu phẩm khác. Bà cũng không còn phụ thuộc vào khẩu phần cứu trợ như trước.

Theo FAO, các mô hình vườn rau gia đình kết hợp chăn nuôi quy mô nhỏ đang góp phần giải quyết tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu sắt và thiếu máu ở phụ nữ, cũng như chế độ ăn kém đa dạng ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Dadaab. Dự án đặt mục tiêu tiếp cận thêm 2.000 hộ gia đình trong thời gian tới.

Câu chuyện của Mariam là một phần trong chuỗi hoạt động tôn vinh phụ nữ trong nông nghiệp toàn cầu, hướng tới Năm Quốc tế Phụ nữ Nông nghiệp 2026, qua đó nhấn mạnh vai trò then chốt của phụ nữ trong bảo đảm an ninh lương thực, dinh dưỡng và sinh kế bền vững, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.