Hội nghị “Cập nhật các quy định và cam kết về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định EVFTA và UKVFTA” do Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng

Thông tin trên được đưa ra tại hội nghị “Cập nhật các quy định và cam kết về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định EVFTA và UKVFTA” do Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng.

Thu hẹp danh sách kiểm soát biên giới

Đánh giá tại hội nghị cho thấy, hiện Việt Nam là một trong những quốc gia có ít sản phẩm bị EU kiểm soát biên giới. Danh sách các mặt hàng phải kiểm tra hiện chỉ còn 4 sản phẩm, gồm: sầu riêng (tần suất kiểm tra 20%); đậu bắp và ớt chuông (50% kèm chứng thư); thanh long (30%). Việc thu hẹp danh sách này được xem là kết quả đáng ghi nhận, nhất là khi nhiều quốc gia xuất khẩu nông sản khác vẫn chịu tần suất kiểm tra cao.

Đặc biệt, việc giảm mạnh số lượng cảnh báo trong năm 2025 cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đã có chuyển biến tích cực trong kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của EU.

EVFTA và UKVFTA phát huy hiệu quả

Phát biểu tại hội nghị, ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho biết, sau hơn 5 năm triển khai Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), thương mại nông sản giữa hai bên đạt nhiều kết quả tích cực. Nhiều ngành hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, thủy sản, rau quả đã tận dụng tốt ưu đãi thuế quan, từng bước nâng cao giá trị gia tăng và khẳng định vị thế trên thị trường EU.

Đối với thị trường Vương quốc Anh, sau 4 năm thực hiện Hiệp định UKVFTA, xuất khẩu nông sản, thực phẩm của Việt Nam sang thị trường này duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 10% mỗi năm, cho thấy tiềm năng lớn từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Đối với thị trường Vương quốc Anh, sau 4 năm thực hiện Hiệp định UKVFTA, xuất khẩu nông sản, thực phẩm của Việt Nam sang thị trường này duy trì mức tăng trưởng

Doanh nghiệp không được chủ quan

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, lãnh đạo Văn phòng SPS Việt Nam cũng cảnh báo các doanh nghiệp không nên chủ quan. Thống kê cho thấy, mỗi năm Việt Nam nhận khoảng 1.000 thông báo SPS từ các thị trường thuộc 166 thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), trong đó EU và Vương quốc Anh là những thị trường thường xuyên thay đổi quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch.

Riêng EU, các quy định về mức dư lượng tối đa của thuốc bảo vệ thực vật và kháng sinh được điều chỉnh liên tục, áp dụng chi tiết theo từng sản phẩm và từng nhóm hàng. Thậm chí, cùng một loại trái cây nhưng khác giống có thể áp dụng mức dư lượng khác nhau cho cùng một hoạt chất. Ngoài ra, EU định kỳ 6 tháng xem xét lại tần suất kiểm tra biên giới, căn cứ vào mức độ tuân thủ của doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo ông Ngô Xuân Nam, ngay cả những lô hàng rất nhỏ, nếu không đáp ứng đúng quy định, vẫn có thể bị cảnh báo, ảnh hưởng đến uy tín chung của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Phân biệt rõ quy định EU và Vương quốc Anh

Liên quan đến thị trường Vương quốc Anh, các chuyên gia cũng lưu ý doanh nghiệp cần phân biệt rõ quy định hậu Brexit. Nhiều yêu cầu về xuất xứ, ghi nhãn và địa chỉ doanh nghiệp chịu trách nhiệm đã được điều chỉnh, đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng nhãn riêng cho thị trường Anh nếu đồng thời xuất khẩu sang EU.

Từ góc độ địa phương, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho rằng, việc tham gia các FTA thế hệ mới mở ra cơ hội lớn cho nông sản Việt Nam, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý chất lượng, đổi mới công nghệ và kiểm soát an toàn thực phẩm. Ngành nông nghiệp địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong xây dựng vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến đạt chuẩn, góp phần nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế./.