Nắng nóng bất thường là nguyên nhân nhiều loại bệnh mùa hè đe doạ đời sống con người

Nắng nóng kéo dài tác động trực tiếp đến cơ thể con người. Khi nhiệt độ môi trường quá cao, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt. Nếu mất nước nhiều mà không được bổ sung kịp thời, con người dễ rơi vào trạng thái kiệt sức, say nắng hoặc sốc nhiệt. Những đối tượng như người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời và người mắc bệnh mãn tính thường có nguy cơ bị ảnh hưởng nặng hơn. Không ít trường hợp phải nhập viện cấp cứu vì đột quỵ, tụt huyết áp, rối loạn điện giải trong những ngày nắng nóng gay gắt.

Một trong những bệnh thường gặp nhất vào mùa nắng nóng là say nắng và say nóng. Người bị say nắng thường có biểu hiện đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, sốt cao, da đỏ, tim đập nhanh. Nếu không được xử lý kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng. Để phòng tránh, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều. Khi phải làm việc ngoài trời, cần đội mũ rộng vành, mặc quần áo sáng màu, đeo kính bảo hộ và nghỉ ngơi định kỳ ở nơi thoáng mát.

Mùa nắng nóng cũng là thời điểm các bệnh đường tiêu hóa gia tăng mạnh. Nhiệt độ cao khiến thực phẩm dễ ôi thiu, vi khuẩn phát triển nhanh hơn. Thói quen ăn uống không hợp vệ sinh, sử dụng thức ăn để lâu ngoài môi trường nóng bức dễ dẫn đến ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp, tả, lỵ và nhiều bệnh đường ruột khác. Để phòng bệnh, người dân cần thực hiện ăn chín uống sôi, bảo quản thực phẩm đúng cách, không sử dụng thức ăn có dấu hiệu hư hỏng. Các hàng quán ăn uống cũng cần bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, tránh để thực phẩm tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao.

Ngoài ra, thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa bất thường tạo điều kiện cho muỗi và côn trùng sinh sôi, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tay chân miệng hay viêm não virus. Những năm gần đây, số ca mắc sốt xuất huyết tại nhiều địa phương thường tăng nhanh vào mùa hè. Đây là căn bệnh nguy hiểm có thể gây biến chứng nặng nếu không điều trị kịp thời. Vì vậy, mỗi gia đình cần thường xuyên vệ sinh môi trường sống, loại bỏ các vật chứa nước đọng, ngủ màn và sử dụng các biện pháp diệt muỗi để phòng bệnh hiệu quả.

Nắng nóng kéo dài còn ảnh hưởng đến hệ hô hấp và tim mạch. Sự thay đổi nhiệt độ giữa môi trường ngoài trời và phòng điều hòa quá lớn dễ khiến cơ thể bị sốc nhiệt, dẫn đến viêm họng, viêm phế quản hoặc các bệnh về đường hô hấp. Người có tiền sử tăng huyết áp, tim mạch càng cần thận trọng vì nhiệt độ cao khiến tim phải hoạt động nhiều hơn. Các bác sĩ khuyến cáo không nên để điều hòa ở nhiệt độ quá thấp, chỉ nên chênh lệch khoảng 6–8 độ C so với bên ngoài để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Để chủ động phòng bệnh trong mùa nắng nóng, việc bổ sung đủ nước cho cơ thể là vô cùng quan trọng. Mỗi người cần uống từ 2 đến 3 lít nước mỗi ngày, ngay cả khi chưa cảm thấy khát. Có thể sử dụng thêm nước trái cây, nước oresol hoặc các loại nước có bổ sung khoáng chất để bù điện giải. Tuy nhiên, cần hạn chế đồ uống có cồn, nước ngọt có gas và các chất kích thích vì chúng dễ khiến cơ thể mất nước nhanh hơn.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng góp phần nâng cao sức đề kháng trong mùa hè. Nên ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi chứa vitamin C và khoáng chất nhằm giúp cơ thể giải nhiệt và tăng cường miễn dịch. Các món ăn nên thanh đạm, dễ tiêu hóa, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và cay nóng. Việc nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đúng giờ và luyện tập thể dục nhẹ nhàng cũng giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Bên cạnh ý thức của mỗi cá nhân, vai trò của các cơ quan chức năng trong công tác phòng chống bệnh mùa nắng nóng cũng rất quan trọng. Ngành y tế cần tăng cường tuyên truyền kiến thức chăm sóc sức khỏe mùa hè, hướng dẫn người dân nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm để xử lý kịp thời. Các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh phải chuẩn bị đầy đủ thuốc men, thiết bị cấp cứu, đặc biệt tại các khoa hồi sức và truyền nhiễm trong thời gian cao điểm nắng nóng.

Ngành giáo dục cũng cần chú ý bảo vệ sức khỏe học sinh bằng cách điều chỉnh thời gian học tập, hạn chế các hoạt động ngoài trời khi nhiệt độ quá cao. Đối với người lao động làm việc trong môi trường nắng nóng như công nhân xây dựng, công nhân vệ sinh môi trường hay nông dân, cần bố trí thời gian lao động hợp lý, tránh làm việc liên tục dưới nắng gắt và bảo đảm đầy đủ nước uống, đồ bảo hộ lao động.

Trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, nắng nóng bất thường có thể sẽ còn kéo dài và xuất hiện với cường độ lớn hơn. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh là hết sức cần thiết. Mỗi người cần chủ động trang bị kiến thức, thay đổi thói quen sinh hoạt phù hợp với điều kiện thời tiết để bảo vệ bản thân và gia đình.

Chủ động phòng bệnh mùa nắng nóng bất thường không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh mà còn góp phần xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, an toàn trước những biến động của khí hậu. Khi mỗi người đều có ý thức chăm sóc sức khỏe và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả, những tác động tiêu cực của nắng nóng sẽ được hạn chế, giúp cuộc sống ổn định và bền vững hơn./.