Bàn giải pháp thúc đẩy phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh An Giang

Quang cảnh buổi làm việc giữa VOAA và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang

Từng bước triển khai chính sách, hình thành mô hình sản xuất

Tại buổi làm việc, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết, giai đoạn 2021–2025, tỉnh đã tích cực triển khai các chính sách phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với tái cơ cấu ngành và định hướng tăng trưởng xanh.

Nhiều đề án, kế hoạch quan trọng đã được ban hành, trong đó có Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2021–2025, định hướng đến năm 2030; kế hoạch phát triển mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp; cùng với việc tham gia Đề án “1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long”. Đồng thời, địa phương đang xây dựng chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn 2026–2030.

TSKH Hà Phúc Mịch – Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc

Trong lĩnh vực trồng trọt, toàn tỉnh đã triển khai 8 mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại 8 xã, với diện tích hơn 398 ha và 100 hộ tham gia. Sản xuất hữu cơ bước đầu tập trung vào các nhóm sản phẩm như lúa, rau màu, dược liệu, thốt nốt và các sản phẩm từ yến. Một số mô hình liên kết doanh nghiệp – hợp tác xã đã hình thành, với giá bao tiêu lúa hữu cơ khoảng 12.000 đồng/kg.

Đối với thủy sản, đến năm 2025 diện tích nuôi theo hướng hữu cơ đạt khoảng 100 ha, chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng diện tích nuôi trồng, song đặt mục tiêu nâng lên khoảng 800 ha vào năm 2030. Hiện có 9 doanh nghiệp tham gia sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalGAP, ASC, BAP. Đáng chú ý, mô hình tôm – lúa hữu cơ tại An Minh (trước đây thuộc Kiên Giang) đã đạt chứng nhận ASC với quy mô hơn 800 ha và đang tiếp tục mở rộng.

Ông Đỗ Việt Hà – Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc

Trong lĩnh vực chăn nuôi, dù chưa có cơ sở nào được chứng nhận hữu cơ, nhưng đã có 18 trang trại đạt chuẩn VietGAP, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi trong thời gian tới.

Tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị

Bên cạnh những kết quả bước đầu, sản xuất nông nghiệp hữu cơ tại An Giang vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn. Quy mô sản xuất còn nhỏ, chủ yếu mang tính thí điểm; chi phí đầu tư và chứng nhận cao trong khi năng suất chưa vượt trội.

Thị trường tiêu thụ còn hạn chế, giá sản phẩm hữu cơ cao hơn so với sản phẩm thông thường, khiến việc mở rộng sản xuất gặp trở ngại. Nguồn vật tư đầu vào và nhân lực phục vụ sản xuất hữu cơ còn thiếu, đặc biệt là năng lực ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang báo cáo kết quả triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2025

Ngoài ra, liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến tính ổn định của chuỗi sản xuất và tiêu thụ.

Phát biểu tại buổi làm việc, TSKH Hà Phúc Mịch cho rằng, phát triển nông nghiệp hữu cơ không chỉ là áp dụng quy trình kỹ thuật mà cốt lõi là tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết và thị trường.

Theo đó, địa phương cần chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ; đồng thời hỗ trợ người nông dân tiếp cận đúng quy trình, tiêu chuẩn và nâng cao nhận thức về sản xuất hữu cơ.

Tiếp đó, ông Đỗ Việt Hà – Phó Chủ tịch Hiệp hội nhận định, An Giang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp hữu cơ, đặc biệt khi đã hình thành vùng nguyên liệu và có sự tham gia của doanh nghiệp trong liên kết sản xuất. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn cho nông dân; quy hoạch vùng sản xuất đủ lớn nhằm kiểm soát chất lượng; đồng thời chú trọng các yếu tố cốt lõi như tiêu chuẩn, chứng nhận và giá trị sản phẩm.

Không chỉ dừng lại ở những trao đổi về chính sách, trong buổi làm việc, VOAA còn mở ra một hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương thông qua đề xuất xây dựng chuỗi giá trị rau hữu cơ.

Theo đó, VOAA sẽ phối hợp với Mekong Herbals để hình thành chuỗi liên kết xuyên suốt từ vùng trồng đến hợp tác xã, doanh nghiệp và hệ thống phân phối. Những sản phẩm quen thuộc như rau muống, xà lách hay atiso đỏ được kỳ vọng sẽ trở thành những mắt xích đầu tiên trong chuỗi giá trị này.

Đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm tại Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang

Bên cạnh đó, các bên cũng dành nhiều thời gian trao đổi về các giải pháp thúc đẩy phát triển nông nghiệp hữu cơ trong giai đoạn tới. Trong đó, trọng tâm được đặt vào việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân nhằm hình thành chuỗi giá trị bền vững, từ sản xuất đến tiêu thụ.

Các ý kiến cho rằng, để chuỗi liên kết vận hành hiệu quả, cần có sự tham gia chủ động của doanh nghiệp trong việc dẫn dắt thị trường, hỗ trợ kỹ thuật, cung ứng vật tư đầu vào và bao tiêu sản phẩm. Đồng thời, hợp tác xã đóng vai trò kết nối, tổ chức sản xuất, còn người nông dân là chủ thể trực tiếp thực hiện quy trình theo tiêu chuẩn.

Việc xây dựng mối liên kết chặt chẽ, hài hòa lợi ích giữa các bên không chỉ góp phần ổn định đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm, mà còn tạo nền tảng để phát triển nông nghiệp hữu cơ theo hướng lâu dài, bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường./.