Ăn thanh long có giúp kiểm soát cholesterol và tốt cho sức khỏe tim mạch?

Thanh long là loại trái cây quen thuộc, giàu nước, chất xơ và chứa nhiều hợp chất thực vật. Đặc biệt, thanh long ruột đỏ có betalain – nhóm sắc tố tạo nên màu đỏ đặc trưng của quả, đồng thời được quan tâm trong các nghiên cứu về hoạt tính chống oxy hóa.

Những đặc điểm này khiến thanh long trở thành một lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, liệu ăn thanh long có thực sự giúp cải thiện cholesterol và bảo vệ sức khỏe tim mạch?

Thanh long chứa chất xơ và hợp chất thực vật

Chất xơ là một trong những thành phần đáng chú ý của thanh long. Chế độ ăn giàu chất xơ từ rau, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt được xem là có lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.

Bên cạnh chất xơ, thanh long còn chứa các hợp chất thực vật, trong đó có betalain ở thanh long ruột đỏ. Các hợp chất này đang được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa và khả năng tác động đến một số quá trình liên quan đến sức khỏe mạch máu.

Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu hiện có chưa đủ để khẳng định ăn thanh long có thể phòng ngừa bệnh tim mạch hoặc thay thế các biện pháp kiểm soát yếu tố nguy cơ tim mạch đã được chứng minh.

Theo khuyến nghị dinh dưỡng cho sức khỏe tim mạch, trái cây nên được sử dụng đa dạng cùng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và nguồn đạm phù hợp; đồng thời hạn chế chất béo bão hòa, đường bổ sung và thực phẩm siêu chế biến.

Nghiên cứu bước đầu cho thấy điều gì?

Một nghiên cứu được công bố trên The American Journal of Clinical Nutrition năm 2022 đã khảo sát tác động của thanh long đối với chức năng mạch máu.

Nghiên cứu có 19 người trưởng thành trẻ, khỏe mạnh và không hút thuốc; 18 người hoàn thành nghiên cứu. Người tham gia sử dụng 24 g bột thanh long nguyên quả mỗi ngày trong 14 ngày.

Kết quả cho thấy một số chỉ số liên quan đến chức năng nội mô được cải thiện ở nhóm sử dụng thanh long. Một số chỉ số về độ cứng động mạch cũng thay đổi theo hướng tích cực. Tuy nhiên, nghiên cứu không ghi nhận sự khác biệt đáng kể về huyết áp giữa các nhóm.

Chức năng nội mô là khả năng hoạt động bình thường của lớp tế bào lót bên trong mạch máu, có vai trò quan trọng đối với sức khỏe hệ tuần hoàn.

Những kết quả trên cho thấy thanh long có thể có tiềm năng đối với sức khỏe mạch máu. Tuy nhiên, quy mô nghiên cứu nhỏ và thời gian theo dõi ngắn, vì vậy chưa thể dùng kết quả này để kết luận rằng ăn thanh long có tác dụng phòng bệnh tim mạch hoặc điều trị các rối loạn mỡ máu.

Ăn thanh long có giúp giảm cholesterol?

Thanh long có chứa chất xơ, trong khi chế độ ăn giàu chất xơ từ thực vật có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát cholesterol trong máu.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận những thay đổi nhất định về các chỉ số chuyển hóa hoặc mỡ máu khi sử dụng thanh long hoặc các sản phẩm từ loại quả này. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu có quy mô nhỏ, thời gian theo dõi ngắn và sử dụng các dạng sản phẩm khác nhau.

Do đó, hiện chưa đủ bằng chứng để khẳng định ăn thanh long riêng lẻ có thể làm giảm cholesterol máu.

Điều quan trọng là không nên xem thanh long như một loại thực phẩm có tác dụng “hạ cholesterol” thay cho chế độ ăn tổng thể hoặc thuốc điều trị khi có chỉ định.

Vì sao chất xơ có liên quan đến cholesterol?

Một trong những lý do thanh long được quan tâm trong chế độ ăn tốt cho tim mạch là hàm lượng chất xơ.

Một số loại chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan, có thể góp phần làm giảm cholesterol LDL – loại cholesterol thường được gọi là cholesterol “xấu”. Tuy nhiên, tác động này phụ thuộc vào tổng lượng chất xơ và chất lượng của toàn bộ khẩu phần ăn.

Vì vậy, nếu mục tiêu là hỗ trợ kiểm soát cholesterol, không nên chỉ tập trung vào thanh long. Rau xanh, trái cây, các loại đậu, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt cũng là những nguồn chất xơ đáng chú ý.

Song song với việc tăng thực phẩm giàu chất xơ, nên hạn chế các nguồn chất béo bão hòa như thịt nhiều mỡ, da gia cầm, bơ và một số thực phẩm chế biến sẵn.

Một chế độ ăn cân đối như vậy có ý nghĩa hơn việc chỉ bổ sung một loại trái cây trong khi vẫn duy trì khẩu phần nhiều chất béo bão hòa.

Ăn thanh long thế nào để phù hợp?

Thanh long có thể được sử dụng như một phần trong khẩu phần trái cây hằng ngày. Nên ưu tiên ăn quả tươi thay vì chế biến thành nước uống có thêm đường hoặc các món chứa nhiều đường.

Có thể dùng thanh long trong bữa phụ hoặc kết hợp với sữa chua không đường, yến mạch và các loại hạt. Cách kết hợp này giúp bữa ăn đa dạng hơn và bổ sung thêm chất xơ, protein hoặc chất béo không bão hòa tùy thành phần.

Tuy nhiên, cũng không nên chỉ ăn một loại trái cây. Việc đa dạng hóa rau củ quả giúp khẩu phần cung cấp nhiều nhóm vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật khác nhau.

Đối với người đang có cholesterol cao, thanh long chỉ nên được xem là một phần của chế độ ăn. Việc kiểm soát cholesterol thường cần kết hợp dinh dưỡng hợp lý, hoạt động thể chất, duy trì cân nặng phù hợp và sử dụng thuốc nếu được bác sĩ chỉ định.

Không nên kỳ vọng thanh long thay thế điều trị

Thanh long là loại trái cây có giá trị dinh dưỡng và phù hợp với chế độ ăn lành mạnh. Các nghiên cứu ban đầu cho thấy loại quả này có tiềm năng hỗ trợ một số chỉ số liên quan đến chức năng mạch máu.

Tuy nhiên, bằng chứng về khả năng trực tiếp cải thiện cholesterol hiện vẫn còn hạn chế. Vì vậy, nên ăn thanh long như một phần của chế độ ăn đa dạng, thay vì kỳ vọng loại quả này có thể điều trị cholesterol cao hoặc phòng ngừa bệnh tim mạch.

Nếu xét nghiệm cho thấy cholesterol tăng, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để đánh giá nguy cơ tim mạch tổng thể và lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp.