Hồ Thác Bà, một trong những hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam, không chỉ là một danh thắng nổi tiếng mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế của huyện Yên Bình và khu vực lân cận.

Những năm gần đây, hoạt động khai thác và nuôi trồng thủy sản trên hồ Thác Bà đã có những bước phát triển đáng kể. Sản lượng thủy sản hàng năm của hồ đạt trên 7.000 tấn, phần lớn đến từ nuôi lồng bè. Nhiều mô hình nuôi cá lồng bè và quây lưới đã chứng minh hiệu quả kinh tế cao, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

Điển hình như HTX Thủy sản Hoàng Kim (xã Hán Đà, huyện Yên Bình) là một trong những đơn vị có diện tích nuôi trồng thủy sản lớn nhất hồ Thác Bà. HTX hiện duy trì khoảng 300 lồng cá với sản lượng khoảng 700 tấn mỗi năm, chủ yếu là cá lăng, cá tầm, cá diêu hồng cùng các loại cá địa phương như cá ngạnh, cá bò. Trong đó, cá ngạnh là loại cá đặc sản bản địa có nguồn gen quý đang được HTX mở rộng diện tích nuôi.

Chia sẻ với chúng tôi, anh Minh thành viên kỹ thuật của HTX cho biết, do là loài cá sinh sống ngay tại hồ Thác Bà nên khi nuôi tại môi trường sống tự nhiên, cá ngạnh rất dễ nuôi, ít bệnh tật. Khi nuôi cá ngạnh, người nuôi không cần can thiệp nhiều. Cá ngạnh giống có thể mua ngay tại hồ, chi phí thức ăn nuôi cá thuộc nhóm thấp so với các giống cá HTX đang nuôi. Chu kỳ nuôi của cá ngạnh từ 12 - 14 tháng, khi đạt từ 8 lạng, cá ngạnh có thể xuất bán, với giá tùy theo kích cỡ. Tại HTX, giá bán cá ngạnh dao động từ 110.000 - 140.000 đồng/kg.

Không chỉ khai thác hiệu quả nguồn lợi thủy sản tự nhiên mà còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho khu vực thông qua mô hình sản xuất tuần hoàn.

Cũng theo anh Minh, HTX còn thành lập Công ty TNHH Chế biến thủy sản sạch Hải Hà sản xuất các sản phẩm chế biến sẵn từ cá hồ Thác Bà. Sau nhiều lần nghiên cứu, học hỏi, thử nghiệm, công ty đã cho ra nhiều sản phẩm chế biến từ cá lăng, các sản phẩm đã được chứng nhận OCOP 3 sao, có giá khoảng 200.000 đồng/kg. Nhờ cách làm hay, hàng năm, sản lượng của HTX Thủy sản Hoàng Kim lên đến 700 tấn cá, doanh thu của HTX từ cá thịt và sản phẩm chế biến có thể đạt gần 20 tỷ đồng/năm.

Với tầm nhìn chiến lược và sự sáng tạo trong mô hình sản xuất, HTX đã không chỉ khai thác hiệu quả nguồn lợi thủy sản tự nhiên mà còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho khu vực thông qua mô hình sản xuất tuần hoàn. Từ sản xuất các sản phẩm sạch đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, HTX còn tận dụng các nguyên liệu dư thừa để chế biến thành thức ăn cho cá.

Được biết, hiện huyện Yên Bình có 2 doanh nghiệp, 5 HTX, 13 tổ hợp tác cùng trên 300 hộ dân nuôi cá lồng, nuôi cá quây lưới. Các loại cá chủ yếu được nuôi là lăng, diêu hồng, rô phi, ngạnh, cá bò, cá mè... Tổng sản lượng thủy sản toàn huyện hàng năm đạt 10.500 tấn.

Nhận thấy các HTX, hộ gia đình ở địa phương khá giả nhờ nuôi cá lồng. Năm 2016, hộ gia đình anh Nguyễn Kim Lến ở xã Phúc Ninh đã đầu tư “khởi nghiệp” với 2 lồng nuôi, mỗi lồng hơn 100m3 và chọn những loài cá dễ nuôi, dễ bán như cá trắm, cá rô phi… Ngay từ năm đầu tiên, do được cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật và chịu khó học hỏi kinh nghiệm từ những hộ đi trước nên cá của gia đình anh phát triển khỏe mạnh, đem lại nguồn thu gần 100 triệu đồng.

Nuôi cá lồng trong hồ không tốn nhiều công chăm sóc, tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên và đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.

Thấy đây là cách làm hiệu quả, tận dụng được lợi thế mặt nước nuôi cá của hồ Thác Bà, cá dễ chăm sóc, lớn nhanh, tốn ít công lao động nên đầu năm 2018, anh Lến tiếp tục đầu tư đóng mới 4 lồng để nuôi thêm cá đặc sản cho giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá ngạnh… Đến nay, với 10 lồng cá các loại, ước tính mỗi năm gia đình bán cung ứng cho thị trường hơn 3 tấn cá, đem lại nguồn thu nhập gần 300 triệu đồng, trừ chi phí lãi hơn 200 triệu đồng.

“Với nhiều năm kinh nghiệm chăn nuôi cá trên hồ, lại được chính quyền địa phương thường xuyên quan tâm, hỗ trợ nguồn vốn, trang thiết bị, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm đã giúp gia đình tôi và nhiều hộ trong xã phát triển và sống được bằng nghề nuôi cá trên hồ Thác Bà”, anh Lến chia sẻ.

Có thể thấy với những tiềm năng, thế mạnh được thiên nhiên ban tặng, phát triển nuôi trồng thủy sản trên hồ Thác Bà đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đem lại cuộc sống ấm no cho người dân. Đây cũng là động lực thúc đẩy người dân vùng hồ tiếp tục gắn bó với nghề hướng tới phát triển bền vững, đưa sản phẩm của hồ Thác Bà ngày càng vươn xa./.