Năm 2025 được xem là một dấu mốc đặc biệt của ngành nông nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro về địa chính trị, thương mại và chính sách, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, cả về quy mô lẫn chất lượng.

Những con số kỷ lục: Theo dữ liệu mới nhất từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2025 chính thức đạt con số 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD mà Chính phủ giao phó. Nông sản chủ lực: Đóng góp lớn nhất với khoảng 37,25 tỷ USD, tăng gần 14%. Thủy sản: Sau giai đoạn phục hồi, đã bứt phá đạt 11,3 tỷ USD, giữ vững vị trí thứ 3 thế giới về xuất khẩu thủy sản. Lâm sản: Đạt kỷ lục mới với 18,5 tỷ USD, tập trung vào các sản phẩm gỗ chế biến sâu và có chứng chỉ bền vững.

Thành tích này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn là lời khẳng định về chất lượng: Nông sản Việt đã có mặt tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, từng bước hiện thực hóa tầm nhìn biến Việt Nam thành "căn bếp của thế giới". Những "ngôi sao" sáng trên thị trường quốc tế. Năm 2025 chứng kiến sự thăng hoa của các mặt hàng "tỷ đô", trong đó nổi bật nhất là ba cái tên: Cà phê, Rau quả và Gạo. Cà phê: Bước ngoặt 8 tỷ USD Lần đầu tiên trong lịch sử, kim ngạch xuất khẩu cà phê vượt mốc 8 tỷ USD.

Điểm khác biệt của năm 2025 là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu. Thay vì chỉ bán hạt, Việt Nam đã đẩy mạnh xuất khẩu cà phê hòa tan, cà phê rang xay thương hiệu Việt sang các thị trường khó tính như EU và Nhật Bản. Giá cà phê xuất khẩu tăng vọt nhờ vào uy tín của dòng cà phê đặc sản và cà phê thích ứng với biến đổi khí hậu. Rau quả: "Cú hích" từ sầu riêng và dừa Ngành rau quả đạt kỷ lục 8,56 tỷ USD. Sầu riêng tiếp tục là "trái cây vàng" khi các nghị định thư về sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc được thực thi hoàn toàn. Bên cạnh đó, việc mở cửa thị trường Mỹ và EU cho dừa tươi và các sản phẩm từ dừa đã tạo nên một làn sóng tăng trưởng mới.

Xuất khẩu rau quả sang EU tăng trưởng đột phá (hơn 40%) nhờ tận dụng tốt hiệp định EVFTA. Gạo: Khẳng định thương hiệu gạo ngon nhất thế giớiDù diện tích canh tác không tăng, nhưng giá trị xuất khẩu gạo đạt trên 5 tỷ USD. Chiến lược tập trung vào các giống gạo chất lượng cao, gạo thơm và gạo phát thải thấp (thuộc đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao) đã giúp gạo Việt Nam duy trì mức giá xuất khẩu cao nhất thế giới, vượt qua các đối thủ cạnh tranh truyền thống.

Bản đồ thị trường: Đa dạng hóa và thích ứng

Năm 2025, Việt Nam đã thành công trong việc không "bỏ trứng vào một giỏ". Châu Á (Thị phần 43%): Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất nhưng đã chuyển dịch sang nhập khẩu chính ngạch với các tiêu chuẩn khắt khe về mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. Châu Mỹ (Thị phần 22%): Hoa Kỳ duy trì sức mua lớn đối với thủy sản và hạt điều. Châu Âu (Tăng trưởng 38%): Đây là thị trường bùng nổ nhất năm 2025. Việc đáp ứng quy định chống phá rừng của EU (EUDR) đã giúp gỗ và cà phê Việt Nam chiếm lĩnh thị phần tuyệt đối tại khu vực này.

Bảng tóm tắt kim ngạch các mặt hàng nông sản chính năm 2025 Mặt hàng Kim ngạch (Tỷ USD) Mức tăng trưởng Rau quả 8,56+18,9% Cà phê 8,20+40% Thủy sản11,32+13% Lâm sản 18,50+7% Gạo5,20+10%4. Chuyển đổi số và Sản xuất xanh "Chìa khóa vàng"Thành công của năm 2025 đến từ việc thay đổi tư duy: Từ "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp".

Truy xuất nguồn gốc: 100% các lô hàng xuất khẩu sang các thị trường lớn đều được gắn mã QR, minh bạch hóa toàn bộ quá trình từ trang trại đến bàn ăn. Nông nghiệp xanh: Việc thực hành sản xuất giảm phát thải carbon không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Các lô hàng gạo, cà phê có "tín chỉ carbon" đầu tiên đã được xuất khẩu với mức giá ưu đãi, mở ra một nguồn thu mới cho người nông dân.

Thách thức và triển vọng 2026

Dù đạt kỷ lục, ngành nông nghiệp vẫn phải đối mặt với những áp lực không nhỏ từ chi phí logistics tăng cao và các rào cản kỹ thuật về bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, với nền tảng vững chắc của năm 2025, ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu 75 tỷ USD vào năm 2026 với trọng tâm là chế biến sâu và xây dựng thương hiệu quốc gia.

Xuất khẩu nông sản năm 2025 không chỉ là câu chuyện về những con số tỷ USD, mà là câu chuyện về bản lĩnh của người nông dân và doanh nghiệp Việt Nam. Chúng ta đã chứng minh rằng: Nông sản Việt không chỉ ngon, rẻ mà còn sạch, minh bạch và có trách nhiệm với môi trường toàn cầu./.