Văn phòng đăng ký đất đai hoạt động như thế nào?

Quy định chức năng nhiệm vụ của văn phòng đăng ký đất đai, chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai. (Ảnh minh họa. Nguồn: Vietnam+)

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết cơ này mới đây vừa ban hành Văn bản số 90/VBHN-BNNMT hợp nhất các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, trong đó quy định chức năng nhiệm vụ của văn phòng đăng ký đất đai, chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai.

Hiện cả nước có hơn 700 văn phòng, chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai. Về tổ chức bộ máy, văn phòng đăng ký đất đai là tổ chức đăng ký đất đai, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh.

Văn phòng đăng ký đất đai hoạt động thế nào?

Theo quy định, văn phòng đăng ký có chức năng thực hiện đăng ký đất đai; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; thực hiện đo đạc, chỉnh lý, xây dựng và quản lý bản đồ địa chính, quản lý, vận hành và khai thác hệ thống thông tin đất đai, cung cấp dịch vụ công về đất đai và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước khác về đất đai cấp tỉnh.

Văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản, hoạt động theo quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập; hạch toán theo quyết định của ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Quản lý đất đai. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Hoạt động của văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh bao quát toàn bộ quy trình xử lý hồ sơ nhà, đất, từ đăng ký đất do nhà nước giao quản lý, đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, đến thực hiện thủ tục đăng ký biến động sau cấp giấy chứng nhận như mua bán, chuyển nhượng, tặng cho.

Tuy nhiên, hiện đang có nhiều luồng ý kiến cho rằng văn bản hợp nhất nêu trên là quy định mới, chính thức giữ nguyên mô hình chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai hoặc không chuyển chức năng văn phòng đăng ký đất đai về xã, phường...

Trao đổi với báo chí về thông tin trên, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết dư luận đang hiểu chưa đúng, chưa đầy đủ về Văn bản số 90/VBHN-BNNMT.

Bà Mỹ cho biết Nghị định số 226/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 15/8/2025. Nghị định này sửa đổi, bổ sung Nghị định số 71/2024/NĐ-CP về giá đất; Nghị định số 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Nghị định số 101/2024/NĐ-CP về điều tra cơ bản đất đai, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận và hệ thống thông tin đất đai; Nghị định số 102/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị định số 112/2024/NĐ-CP về đất trồng lúa.

Tại khoản 1 Điều 65 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật nêu rõ “văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung phải được hợp nhất với văn bản quy phạm pháp luật được sửa đổi, bổ sung.” Thời gian qua, song song với quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tiến hành hợp nhất các nội dung sửa đổi tại Nghị định số 226 với các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai để thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện.

Văn bản số 90 không ban hành quy định mới

Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai Đoàn Thị Thanh Mỹ nhấn mạnh Văn bản hợp nhất số 90/VBHN-BNNMT chỉ hợp nhất các nội dung sửa đổi, bổ sung Nghị định số 102/2024 tại các nghị định của Chính phủ đã ban hành trong thời gian qua, chứ không phải là chính sách hay quy định mới của pháp luật về lĩnh vực đất đai.

Cụ thể, văn bản trên chỉ hợp nhất các nội dung sửa đổi, bổ sung tại các Nghị định của Chính phủ đã ban hành trong thời gian qua. “Việc hợp nhất này giúp cơ quan quản lý, người dân và các nhà nghiên cứu dễ tra cứu, áp dụng thống nhất, không phải là chính sách hay quy định mới của pháp luật về đất đai,” bà Mỹ nói.

Bà Mỹ cũng cho biết Luật Đất đai năm 2024 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ Năm ngày 18/1/2024 và quyết định cho phép có hiệu lực từ ngày 1/7/2024 (sớm hơn 5 tháng so với dự kiến ban đầu).

Để bảo đảm luật được triển khai đồng bộ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã khẩn trương ban hành hệ thống văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, gồm: 9 nghị định của Chính phủ, 1 quyết định của Thủ tướng, 6 thông tư của bộ và hàng trăm văn bản của địa phương.

Trong bối cảnh từ ngày 1/7/2025, cả nước chính thức thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Tiếp đó, ngày 15/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực cùng ngày.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tiến hành hợp nhất các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 226/2025/NĐ-CP với các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, ban hành Văn bản hợp nhất số 90/VBHN-BNNMT.

Liên quan đến việc hoàn thiện chính sách đất đai, bà Mỹ cho biết nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, nhất là trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, ngày 11/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù, có hiệu lực từ 1/1/2026.

Khẳng định đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lý, Nghị quyết trên đặt mục tiêu đến hết năm 2026 hoàn thành việc đo đạc, thống kê, số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ liên thông với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác; rà soát chính xác các loại đất để điều chỉnh quy hoạch phù hợp, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị.

Cùng với đó, nghị quyết cũng hướng đến việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý đất đai; xây dựng cơ chế, chính sách bình đẳng giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận đất đai; ưu tiên quỹ đất cho hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ, phát triển đô thị, nhà ở xã hội; làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và kiên quyết thu hồi đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, gây lãng phí.

“Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành nghị quyết trên và đang xây dựng kế hoạch cụ thể để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn này, bảo đảm chính sách đất đai tiếp tục là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn tới,” Phó Cục trưởng Đoàn Thị Thanh Mỹ cho biết thêm./.