Vai trò và vị trí của Nghị quyết 57 đối với kinh tế - xã hội

Ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Ảnh minh hoạ: Internet

Ứng dụng công nghệ mới và chuyển đổi số sẽ giúp tự động hóa quy trình sản xuất, tối ưu hóa hoạt động, từ đó tăng năng suất lao động trong các ngành kinh tế trọng điểm như công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ. Nghị quyết khuyến khích phát triển các ngành kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, các dịch vụ công nghệ cao. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn, tạo ra việc làm chất lượng cao và đóng góp đáng kể vào GDP. Khi doanh nghiệp và nền kinh tế được trang bị công nghệ tiên tiến, năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế sẽ được nâng cao, thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao.

Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là về xã hội, cải thiện chất lượng sống của người dân. Chính phủ số, công dân số: Nghị quyết đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến một cách thuận tiện, minh bạch, giảm thiểu thủ tục hành chính. Đồng thời, khuyến khích phát triển công dân số, nâng cao kỹ năng số cho toàn dân để mọi người có thể tiếp cận và hưởng lợi từ các dịch vụ số.

Ứng dụng công nghệ vào y tế giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Trong giáo dục, chuyển đổi số mở ra cơ hội tiếp cận tri thức, phương pháp học tập hiện đại, cá nhân hóa, giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Công nghệ số có thể hỗ trợ hiệu quả trong việc quản lý, phân phối các chính sách an sinh xã hội, giúp tiếp cận đúng đối tượng, minh bạch hóa quy trình, góp phần giảm nghèo bền vững.

Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh, đặc biệt là an ninh mạng. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an toàn thông tin là xuyên suốt trong quá trình phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các mối đe dọa trên không gian mạng ngày càng phức tạp. Khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ lưỡng dụng (vừa phục vụ dân sự, vừa phục vụ quốc phòng), góp phần hiện đại hóa quân đội và các lực lượng vũ trang.

Nghị quyết 57 coi đổi mới sáng tạo là yếu tố sống còn, thúc đẩy một hệ sinh thái khởi nghiệp năng động. Nghị quyết đề ra các cơ chế, chính sách đột phá nhằm "cởi trói" cho Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo, khuyến khích các nhà khoa học, doanh nghiệp dấn thân nghiên cứu, phát triển công nghệ mới. Đặt trọng tâm vào việc đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài trong lĩnh vực Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, đặc biệt là các ngành công nghệ mũi nhọn như chip bán dẫn, AI, Big Data. Thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học để tạo ra một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện.

Nghị quyết 57 không phải là một văn bản độc lập mà là sự tiếp nối, cụ thể hóa các Nghị quyết, chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số. Nó được đặt ở vị trí chiến lược, định hướng cho các chính sách, chương trình hành động tiếp theo của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương. Nghị quyết củng cố và nâng tầm quan điểm "khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu", không chỉ là một lựa chọn mà là con đường sống còn để phát triển đất nước. Nghị quyết 57 tích hợp các mục tiêu về Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số vào một thể thống nhất, tránh sự rời rạc, chồng chéo trong các chính sách trước đây. Văn bản này là cơ sở để hoàn thiện thể chế, luật pháp, đồng thời ưu tiên bố trí nguồn lực tài chính, đầu tư hạ tầng cho Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số.

So với các văn bản trước đây, Nghị quyết 57 có những điểm đột phá và mới mẻ, cho thấy sự quyết tâm cao của Bộ Chính trị: Lần đầu tiên, Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số được đặt ở vị trí cao nhất, đòi hỏi sự tập trung nguồn lực và ưu tiên chính sách. Đề ra mục tiêu cụ thể và tham vọng đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao, với Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số phát triển vững chắc. Nghị quyết đưa ra những giải pháp táo bạo về cơ chế tài chính, gỡ bỏ nút thắt cho các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, coi đầu tư cho Khoa học công nghệ là đầu tư phát triển chứ không phải chi tiêu.

Việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng Ban thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Đảng đối với lĩnh vực này. Mục tiêu cụ thể cho doanh nghiệp: Đặt ra mục tiêu rõ ràng về tỉ lệ doanh nghiệp công nghệ số, thu hút doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới, khuyến khích doanh nghiệp làm chủ công nghệ.

Nghị quyết 57-NQ/TW là một văn kiện có ý nghĩa lịch sử, tạo ra luồng sinh khí mới và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tại Việt Nam. Vị trí của nó không chỉ dừng lại ở một chính sách đơn lẻ mà là một kim chỉ nam chiến lược, định hình con đường phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong nhiều thập kỷ tới.

Để Nghị quyết này đi vào cuộc sống và phát huy tối đa hiệu quả, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của doanh nghiệp, sự cống hiến của đội ngũ khoa học và sự đồng hành của toàn thể người dân. Chỉ khi đó, Việt Nam mới có thể hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thịnh vượng dựa trên nền tảng tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo./.